<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Alagir</id>
	<title>Alagir - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Alagir"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Alagir&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-22T11:31:39Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Alagir&amp;diff=273834&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Alagir&amp;diff=273834&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T13:32:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Alagir&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — [[Shimoliy Osetiya Alaniya|Shimoliy Osetiya-Alaniya Respublikasidagi]] shahar. Alagir viloyatining maʼmuriy markazi. Alagir shahar posyolkasini tashkil qiladi. Turistik markaz.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Etimologiyasi ==&lt;br /&gt;
Shahar nomi [[Osetin tili|osetincha]] „Uællag Ir“ dan keladi, bu — Yuqori Osetiya (Uællag — „yuqori“, Ir — Osetiyaning milliy nomi) degan maʼnoni anglatadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://enc-dic.com/geography/Alagir-2172.html|sarlavha=Алагир|kirish sanasi=2011-11-28|arxivsana=2011-10-15|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111015160646/http://enc-dic.com/geography/Alagir-2172.html}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Geografiyasi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Shahar Ardon (sharqda) va Tsraudon (gʻarbda) daryolari oraligʻida, Osetiya qiyalik tekisligining janubida, Alagir darasiga kiraverishda joylashgan. Vladikavkazdan 55 km gʻarbda joylashgan. Shaharning maydoni taxminan 28 km². Alagirning chekkasida sulfid-sulfat-magniy-kalsiy suvlari manbalari boʻlgan. Tamisk balneologik kurorti mavjud.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Gr._Raev._№_2._Silver_factory_near_village_Alagir.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Gr._Raev._%E2%84%96_2._Silver_factory_near_village_Alagir.jpg/250px-Gr._Raev._%E2%84%96_2._Silver_factory_near_village_Alagir.jpg|left|thumb|250x250px| Alagirga kirish XIXasr oxiri]]&lt;br /&gt;
1824-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra — [[1781]]-yilda&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.nkj.ru/archive/articles/12350/|sarlavha=Фатима Бутаева: У истоков создания лазера|kirish sanasi=2014-10-19|arxivsana=2015-04-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150422051239/http://www.nkj.ru/archive/articles/12350/}}&amp;lt;/ref&amp;gt;) hozirgi Alagir hududida Salugardan qishlogʻi&amp;lt;ref name=&amp;quot;toponimia&amp;quot;&amp;gt;[[Цагаева, Анастасия Дзаболаевна|Tsagaeva A. D.]] Toponimiya Severnoy Osetii. Chast II. Ordjonikidze, 1975. S. 488&amp;lt;/ref&amp;gt; tashkil etilgan va u oxir-oqibat Alagir bilan birlashgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
XIX asrning 40-yillarida qoʻrgʻoshin yoʻqligi chor hukumatini oʻzlarining rus qoʻrgʻoshinlari bilan qoʻshinlarni „taʼminlash“ imkoniyatini aniqlash uchun Sadonskoye kumush-qoʻrgʻoshin konini oʻrganish masalasi bilan shugʻullanishga majbur qildi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Konni har tomonlama oʻrganishni oʻsha paytdagi taniqli geolog Karteron va togʻ muhandisi Reynik amalga oshirdi. Ular kondan foydalanish imkoniyatlarini yuqori baholadilar va 1843-yil Sadonskoye koni davlat ahamiyatiga ega boʻldi va undan sanoatda keng foydalanish boshlandi. Bu yil Sadonskoye konini oʻzlashtirish davlat korxonasi sifatida boshlangan yil hisoblanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sadonskoye konining rangli metall rudalarini sanoatda oʻzlashtirishga birinchi urinish xususiy tadbirkor, Turkiya fuqarosi, [[Gretsiya]] Spiridon Chekalov tomonidan amalga oshirildi. 1840-yilgacha u Gruziya harbiy magistralidagi koʻpriklar qurilishida tosh pudratchi boʻlib, u yerda katta kapital toʻplashga muvaffaq boʻldi. 1839-1846-yillarda S. Chekalov oʻz boshliqlarining ruxsati bilan Sadonskoye konining rudalarini ibtidoiy oʻzlashtirishni, kumush va qoʻrgʻoshinni qoʻlda eritishni tashkil qildi. Kichik ibtidoiy pech yordamida 1846-yilda qoʻl moʻynasi bilan Chekalov eritib, gʻaznaga 11 pud kumush va 3400 pud qoʻrgʻoshin topshirdi, buning uchun u xazinadan 18 ming rubl oldi. U qoʻrgʻoshinni „Kavkaz korpusining artilleriyasi“ga, kumushni esa [[Peterburg]] zarbxonasiga topshirdi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rudalarni oʻzlashtirish va rangli metallar — kumush, qoʻrgʻoshin va ruxni eritishning ibtidoiy usullari yuqori mehnat unumdorligini bera olmadi. Eng boy rudalar (qo‘rg‘oshin miqdori 70 % gacha, rux 60 % gacha) o‘zlashtirilganiga qaramay, S.Chekalov korxonasi zarar ko‘rdi va 1850 y. G‘aznachilik qo‘liga o‘tdi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1850-yil 27-fevralda Kavkaz gubernatorining taklifi bilan Chor hukumati Salugardan qishlogʻining janubi-gʻarbiy chekkasida, Alagir darasiga kiraverishda Sadonskoye polimetall rudasi koni negizida kumush-rux zavodini tashkil etishga ruxsat berdi.&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Rossiya shaharlari]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>