<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Allergik_rinit</id>
	<title>Allergik rinit - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Allergik_rinit"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Allergik_rinit&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-22T18:26:25Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Allergik_rinit&amp;diff=279841&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Allergik_rinit&amp;diff=279841&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T13:45:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox medical condition (new)|nomi=Allergik rinit|tasvir=Misc pollen.jpg|izoh=Turli xil oʻsimliklardan olingan changlar (500 marta kattalashtirilgan boʻlib, asl kengligi 0.4 mm)|Sinonimlari=Pollinoz|Belgilari=burun bitishi, achishishi, burundan suv kelishi, koʻzlarning yoshlanishi, qizarishi, qichishishi va qovoqlar shishishi|Soha=Allergiya va immunologiya|Boshlanish vaqti=20-40 yoshda|Turlari=mavsumiy va doimiy|Sabablari=genetik va tashqi muhit omillari|Xavf omillari=Astma, atopik dermatit, allergik konyuktivit|Tashxis=Belgilariga, teri prik testi, qondagi IgE miqdoriga qarab|Differensial diagnostika=Allergik boʻlmagan rinitlar bilan|Oldini olish=Hayvonlar bilan erta aloqada boʻlish|Davolash=Intranazal glukokortikoidlar, antigistamin, leykotrien retseptor agonistlari, allergen immunoterapiya}}&lt;br /&gt;
Allergik rinit bu [[burun]] shilliq qavatining oʻtkir yoki surunkali [[yalligʻlanish]] kasalligi boʻlib, nafas havosi bilan kirgan [[allergen]]larga immun sistemasining oʻta kuchli javob reaksiyasi tufayli paydo boʻladi. Bu kasallikni keltirib chiqaruvchi allergenlarga chang, hayvon yunglari, mogʻor [[Sporalar|spora]]lari, oʻsimlik changlari va boshqalarni keltirish mumkin. Allergik rinit rinitlarning eng keng tarqalgan turi boʻlib, boshqa allergik holatlar masalan konyuktivit, atopik [[Dermatitlar|dermatit]], yoki [[Bronxial astma|astma]] kabi kasalliklar bilan aloqador boʻladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;Seidman MD, Gurgel RK, Lin SY, et al. Clinical practice guideline: Allergic rhinitis. &amp;#039;&amp;#039;Otolaryngol Head Neck Surg&amp;#039;&amp;#039;.2015; 152(1 Suppl): p.S1-S43. doi: 10.1177/0194599814561600&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bemorlarda burun bitishi, burundan suv kelishi va [[aksirish]] kabi belgilar kuzatiladi. [[Allergiya]] belgilarining kuchayishi maʼlum fasllarda yoki allergenlar bilan nafas olinganda kuzatiladi. Allergik rinit odatda klinik belgilariga qarab tashxislanadi. Allergik rinitning qoʻzgʻatuvchi agentini aniqlashda yoki tashxisda ikkilanish boʻlganida turli allergik testlardan foydalaniladi. Dastlabki davo usullarini allergendan holi boʻlish, mahalliy [[kortikosteroidlar]] va [[Gistaminga qarshi dorilar|antigistaminlar]] tashkil etadi. Agar yuqoridagi davo usullari yetarli boʻlmasa, allergen [[immunoterapiya]] usuli haqida oʻylab koʻrish mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Belgi va simptomlari ==&lt;br /&gt;
Allergik rinitning xarakterli belgilariga davomli aksirish, burun bitishi, burundan suv kelishi, burun hamda tomoqning qichishi va baʼzan [[giposmiya]] (hid bilishning pasayishi) kiradi. Allergik rinit boʻlgan bemorlarda 50-70 % hollarda allergik konyuktivit (koʻz shilliq pardasining yalligʻlanishi) kuzatilganligi sababli qoʻshimcha koʻzlarning qizarishi, qichishishi va koʻz yosh tashlash kuzatilishi mumkin.Tashqi tomondan bemor pastki qovoqlarida giperpigmentatsiya va [[shish]] kuzatiladi. Shuningdek, bemorlarda allergik rinit boʻlganida, ular burunlarini pastdan yuqoriga qarab artishadi. Chunki, shu bilan burundagi qichishishni ham kamaytirishga erishishadi. Bu holat tibbiyotda allergik salyut deb nomlanadi&amp;lt;ref&amp;gt;Greiner AN, Hellings PW, Rotiroti G, Scadding GK. Allergic rhinitis. Lancet. 2011 Dec 17;378(9809):2112-22. doi: 10.1016/S0140-6736(11)60130-X. Epub 2011 Jul 23. PMID: 21783242.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sabablari ==&lt;br /&gt;
Asosan oʻsimlik changi va boshqa allergenlar tomonidan chaqiriladigan I tip gipersezuvchanlik reaksiyasi (IgE ga aloqador reaksiya) natijasida yuzaga keladi. Bu kasallikka tashqi muhit omillaridan tashqari genetik moyillik ham muhim rol oʻynaydi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Xavf omillari ===&lt;br /&gt;
Genetik moyillik&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oila aʼzolarida allergik kasalliklar boʻlishi&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Boshqa allergik kasalliklar — allergik konyuktivit, atopik dermatit va bronxial astma&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Antibiotiklar]], sunʼiy ozuqalar va kashalardan erta foydalanish&amp;lt;ref&amp;gt;Duong QA, Pittet LF, Curtis N, Zimmermann P. Antibiotic exposure and adverse long-term health outcomes in children: a systematic review and meta-analysis. &amp;#039;&amp;#039;J Infect&amp;#039;&amp;#039;.2022. doi: 10.1016/j.jinf.2022.01.005.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oʻsimliklar gullash faslida tugʻilish&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Diagnostikasi ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Skin Prick Test.png|alt=Teri prik testi|thumb|Teri prik testi]]&lt;br /&gt;
Allergik rinitga tipik simptomlar, tibbiy koʻruv va kasallikning davolashga javobiga qarab tashxis qoʻyiladi. Agar simptomlar ogʻir darajada, davoga yetarlicha taʼsir etmasa va tashxis nomaʼlumligicha qolsa, teri prik testidan foydalanib allergen aniqlanadi va tashxis tasdiqlanadi&amp;lt;ref&amp;gt;Williams PB, Dolen WK, Koepke JW, Selner JC. Comparison of skin testing and three in vitro assays for specific IgE in the clinical evaluation of immediate hypersensitivity. Ann Allergy. 1992 Jan;68(1):35-45. PMID: 1736718.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Agar teri prik testidan foydalanish imkoni boʻlmasa, qondagi IgE miqdoridan ham tashxisni tasdiqlashda foydalanish mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Klassifikatsiyasi ===&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mavsumiy allergik rinit&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — maʼlum fasllarda havo tarkibidagi changlar miqdorining oʻzgarishi natijasida yuzaga keladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Doimiy allergik rinit&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — fasllarga bogʻliq boʻlmagan holda doimiy kuzatiladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Differensial diagnostika ===&lt;br /&gt;
Allergik boʻlmagan [[Tumov|rinitlar]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sinusit&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nasal polip&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Adenoidlar|Adenoid]] gipertrofiyasi&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Profilaktikasi ==&lt;br /&gt;
Profilaktikaning asosini kasallik chaqiradigan allergendan oʻzini olib qochish tashkil etadi. Bu chora-tadbirlarga xonadonda uy hayvonlarni saqlamaslik, uni quruq saqlash va gilamlardan foydalanmaslikni keltirish mumkin&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;Sur DK, Plesa ML. Treatment of Allergic Rhinitis. Am Fam Physician. 2015 Dec 1;92(11):985-92. PMID: 26760413.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Davolash ==&lt;br /&gt;
Intranazal kortikosteroidlar allergik rinit simptomlarini yengillashtirishda foydalaniladigan eng samarali usul hisoblanadi. Ikkinchi qator preparatlariga oral hamda intranazal antigistaminlar, dekonjestantlar, intranazal kromolin, intranazal antixolinergiklar va leykotriyen retseptor antagonistlari kiradi. Dekonjestanlar va intranazal kromolin bolalar uchun tavsiya etilmaydi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Epidemiologiyasi ==&lt;br /&gt;
Allergik rinit rinitlarning eng koʻp uchraydigan shakli boʻlib, rinitlarning 50-70 % ini tashkil qiladi. Bu kasallik har oltita amerikalikdan bittasini zararlaydi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Bernstein JA. Allergic and mixed rhinitis: Epidemiology and natural history. Allergy Asthma Proc. 2010 Sep-Oct;31(5):365-9. doi: 10.2500/aap.2010.31.3380. PMID: 20929601.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Turkum:Tibbiyot]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Allergiya]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>