<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Anchovy</id>
	<title>Anchovy - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Anchovy"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Anchovy&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-22T12:18:09Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Anchovy&amp;diff=286312&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Anchovy&amp;diff=286312&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T13:58:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Avtomatik taksonquti&lt;br /&gt;
| kenja_turkum = Engraulidae&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Hamsi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Engraulidae&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Oila (biologiya)|oilasining]] kichik, keng tarqalgan em-xashak baligʻi. Aksariyat turlari dengiz suvlarida uchraydi, biroq ularning bir nechtasi shoʻr suvda ham mavjud&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi|last=Loeb, M.V.|year=2012|title=A new species of Anchoviella Fowler, 1911 (Clupeiformes: Engraulidae) from the Amazon basin, Brazil|journal=Neotropical Ichthyology|volume=10|issue=1|pages=13–18|doi=10.1590/s1679-62252012000100002}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
140 dan ortiq turlari 17 [[Urugʻ (zoologiya)|avlodga]] boʻlib joylashtirilgan. Ular [[Atlantika okeani|Atlantika]], [[Hind okeani|Hind]] va [[Tinch okeani|Tinch]] okeanlarida, [[Qora dengiz|Qora]] va [[Oʻrta dengiz|Oʻrta yer dengizlarida joylashgan]]. Hamsi odatda yogʻli baliq sifatida tasniflanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{yangiliklar manbasi |date=2004-06-24 |title=What&amp;#039;s an oily fish? |publisher=[[Food Standards Agency]] |url=http://www.food.gov.uk/news/newsarchive/2004/jun/oilyfishdefinition |access-date=2022-09-13 |archive-date=2010-12-10 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20101210005807/http://www.food.gov.uk/news/newsarchive/2004/jun/oilyfishdefinition |url-status=dead }}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Genera ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;7&amp;quot; |Engraulidae oilasiga mansub avlod&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Genera&lt;br /&gt;
! Turlar&lt;br /&gt;
! Izoh&lt;br /&gt;
! Genera&lt;br /&gt;
! Turlar&lt;br /&gt;
! Izoh&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Amazonsprattus&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 1&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Anchoa&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 35&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Anchovia&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 3&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Anchoviella&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 4&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Cetengraulis&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 2&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Coilia&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 13&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Enkrasikolina&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 5&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Engraulis&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 9&lt;br /&gt;
| Turi jins, barcha tijorat ahamiyatga ega turlarni oʻz ichiga oladi.&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Jurengraulis&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 1&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Lycengraulis&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 4&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Lycothrissa&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 1&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Papuengraulis&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 1&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Pseudosetipinna&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 1&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Pterengraulis&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 1&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Setipinna&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 8&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Stolephorus&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 20&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| &amp;#039;&amp;#039;Thryssa&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; | 24&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Xususiyatlari ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Engraulis_encrasicolus_Gervais_flipped.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Engraulis_encrasicolus_Gervais_flipped.jpg/300px-Engraulis_encrasicolus_Gervais_flipped.jpg|right|thumb|300x300px|&amp;lt;center&amp;gt; Yevropa hamsisi, &amp;#039;&amp;#039;Engraulis encrasicolus&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/center&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
Hamsi — kaudal (quyruq) finining tagidan choʻzilgan kumush rangli chiziq tufayli koʻk aks ettirilgan kichik yashil baliq. Ular 2 smdan 40 smgacha boʻladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Burni toʻmtoq, ikkala jagʻida mayda, oʻtkir [[Tish|tishlari]] bor. Burunning oʻziga xos rostral organi mavjud boʻlib, uning aniq vazifasi nomaʼlum boʻlsa-da, tabiatda elektrosensor hisoblanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi|last=Bemis|first1=William E.|last2=Hetherington|first2=Thomas E.|title=The Rostal Organ of Latimeria chalumnae: Morphological Evidence of an Electroreceptive Function|url=https://archive.org/details/sim_copeia_1982-05-28_2/page/467|journal=Copeia|date=28-may 1982-yil|volume=1982|issue=2|pages=467|doi=10.2307/1444635|jstor=1444635}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;EoF&amp;quot;&amp;gt;{{kitob manbasi|editor=Paxton, J.R.|last=Nelson, Gareth|year=1998|title=Encyclopedia of Fishes|url=https://archive.org/details/encyclopediaoffi00unse|publisher=Academic Press|location=San Diego|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaoffi00unse/page/94 94]–95|isbn=978-0-12-547665-2}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ogʻizi seld baligʻi va [[Aterinasimonlar|kumush]] baliqlaridan kattaroqdir, bu ikkita baliq boshqa jihatlari bilan hamsiga juda oʻxshaydi. Hamsi [[plankton]] va yaqinda tuxumdan chiqqan baliqlarni yeydi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarqatishi ==&lt;br /&gt;
Hamsi butun dunyo okeanining tarqoq hududlarida uchraydi, ammo moʻtadil suvlarda toʻplangan va juda sovuq yoki juda issiq dengizlarda kam uchraydi yoki yoʻq. Ular odatda harorat va shoʻrlanishning keng diapazonini juda yaxshi qabul qiladilar. Katta turlarini daryo boʻylari va koʻrfazlardagi tubi loyqa boʻlgan sayoz, shoʻr joylarda uchratish mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yevropa hamsisi Oʻrta yer dengizida, xususan Alboran dengizida&amp;lt;ref&amp;gt;C.Michael Hogan. 2011. &amp;lt;/ref&amp;gt;, [[Egey dengizi|Egey dengizida]] va [[Qora dengiz|Qora dengizda]] koʻp. Ushbu tur muntazam ravishda [[Krit]], [[Gretsiya]], Sitsiliya, [[Italiya]], [[Fransiya]], [[Turkiya]], Shimoliy Eron, [[Portugaliya]] va [[Ispaniya]] qirgʻoqlari boʻylab ovlanadi. Ular [[Shimoliy Afrika]] qirgʻoqlarida ham uchraydi. Turlarning diapazoni [[Yevropa|Yevropaning]] Atlantika qirgʻogʻi boʻylab Norvegiyaning janubigacha choʻzilgan. [[Uvildiriq|Urugʻlanish]] oktabr va mart oylarida sodir boʻladi, lekin {{Cvt|12|C}} dan sovuq suvda emas. Aftidan, hamsi qirgʻoqdan kamida 100km uzoqlikda, suv yuzasiga yaqin joyda yumurtlaydi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ekologiya ==&lt;br /&gt;
Hamsi oʻz muhitidagi deyarli har bir yirtqich baliq uchun muhim oziq-ovqat manbai boʻlib, Kaliforniya halibuti, tosh baliqlari, sariq quyruq, [[Akulalar|akula]], chinuk va koho lososlari kabilar uchun mazali ozuqadir. Bu dengiz sutemizuvchilari va qushlar uchun ham juda muhimdir; masalan, kaliforniya qoʻngʻir pelikanlari&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi|last=Anderson|first1=Daniel W.|last2=Gress|first2=Franklin|last3=Mais|first3=Kenneth F.|last4=Kelly|first4=Paul R.|editor-last=North|editor-first=Nance|year=1980|title=Brown pelicans as anchovy stock indicators and their relationships to commercial fishing|url=http://calcofi.org/publications/calcofireports/v21/Vol_21_Anderson_etal.pdf|journal=CalCOFIs Reports|volume=21|page=55|publisher=[[California Cooperative Oceanic Fisheries Investigations]]|quote=Pelican reproductive rate&amp;amp;nbsp;... depends largely on levels of anchovy abundance and availability.|qaralgan sana=2022-09-13|arxiv-sana=2012-12-23|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20121223174905/http://calcofi.org/publications/calcofireports/v21/Vol_21_Anderson_etal.pdf|url-status=dead}}&amp;lt;/ref&amp;gt; va nafis qushqoʻnmaslarning naslchilik muvaffaqiyati hamsi koʻpligi bilan chambarchas bogʻliq.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Oziqlantirish harakati ==&lt;br /&gt;
Hamsi, koʻpchilik klupoidlar (seld baligʻi, sardalya va hamsi) singari, suzayotganda ogʻzini ochadigan filtr oziqlantiruvchi hisoblanadi. Suv ogʻiz boʻshligʻidan oʻtib, gillalardan oʻtib ketganda, oziq-ovqat zarralari gill rakerlari tomonidan elakdan oʻtkaziladi va qiziloʻngachga oʻtkaziladi&amp;lt;ref&amp;gt;Bone, Q., &amp;amp; Marshall, N. (1982). &amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tijorat turlari ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable collapsible&amp;quot;&lt;br /&gt;
!Umumiy nomi&lt;br /&gt;
!Ilmiy nomi&lt;br /&gt;
!Maksimal&lt;br /&gt;
uzunligi&lt;br /&gt;
!Oʻrtacha uzunligi&lt;br /&gt;
!Maksimal&lt;br /&gt;
ogʻirligi&lt;br /&gt;
!Maksimal&lt;br /&gt;
yoshi&lt;br /&gt;
!Tropik&lt;br /&gt;
darajasi&lt;br /&gt;
!Baliq&lt;br /&gt;
![[Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti|FAO]]&lt;br /&gt;
!ITIS&lt;br /&gt;
!IUCN status&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|European anchovy*&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;Engraulis encrasicolus&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(Linnaeus, 1758)&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|20.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|13.5|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|49|g|oz}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |5 years&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |3.11&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
|[[Fayl:LC_IUCN_3_1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] &amp;lt;small&amp;gt;Least concern&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Argentine anchoita&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;Engraulis anchoita&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(Hubbs &amp;amp; Marini, 1935)&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|17.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|10.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|25|g|oz}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; | ? years&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |2.51&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
|[[Fayl:LC_IUCN_3_1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] &amp;lt;small&amp;gt;Least concern&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Californian anchovy&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;Engraulis mordax&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(Girard, 1856)&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|24.8|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|15.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|68|g|oz}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |7 years&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |2.96&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
|[[Fayl:LC_IUCN_3_1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] &amp;lt;small&amp;gt;Least concern&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Japanese anchovy&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;Engraulis japonicus&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(Temminck &amp;amp; Schlegel, 1846)&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|18.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|14.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|45|g|oz}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |4 years&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |2.60&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&amp;lt;small&amp;gt;Not assessed&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Peruvian anchoveta&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;Engraulis ringens&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(Jenyns, 1842) &amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|20.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|14.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; | ? g&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |3 years&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |2.70&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
|[[Fayl:LC_IUCN_3_1.svg|LC IUCN 3 1.svg]] &amp;lt;small&amp;gt;Least concern&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Southern African anchovy&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;Engraulis capensis&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;small&amp;gt;(Gilchrist, 1913) &amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|17.0|cm|in}}&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |{{Convert|11.0|cm|in}} ((L&amp;lt;sub&amp;gt;inf&amp;lt;/sub&amp;gt;+L&amp;lt;sub&amp;gt;m&amp;lt;/sub&amp;gt;)/2)&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; | ? g&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; | ? years&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |2.80&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;center&amp;quot; |&amp;lt;small&amp;gt;Not assessed&amp;lt;/small&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Baliqchilik ==&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Qora dengiz ===&lt;br /&gt;
Turkiyaning tijorat floti yiliga oʻrtacha 300 ming tonna baliq ovlaydi. Eng katta ovlash noyabr va dekabr oylariga toʻgʻri keladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|sarlavha=Turkish Black Sea Acoustic Surveys: Winter distribution of anchovy along the Turkish coast|url=http://hamsi.ims.metu.edu.tr/sunumlar/6-Anchovy_Medias_2013.pdf|nashriyot=Middle East Technical University Institute of Marine Sciences|qaralgan sana=2022-09-13|arxivsana=2019-08-07|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190807230651/http://hamsi.ims.metu.edu.tr/sunumlar/6-Anchovy_Medias_2013.pdf}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Peru ===&lt;br /&gt;
[[Peru]] anchous baliqchiligi dunyodagi eng yirik baliq ovlashlaridan biri boʻlib, boshqa hamsi turlaridan ancha yuqori.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Oziq-ovqat sifatida ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Antonio_Sicurezza_-_Still_life_with_anchovies.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Antonio_Sicurezza_-_Still_life_with_anchovies.jpg/220px-Antonio_Sicurezza_-_Still_life_with_anchovies.jpg|thumb| &amp;#039;&amp;#039;Hamsi bilan natyurmort&amp;#039;&amp;#039;, 1972, Antonio Sicurezza]]&lt;br /&gt;
Hamsilarni qayta ishlash va saqlashning anʼanaviy usuli — ularni shoʻr suvga solib tuzlash, ularni davolashga ruxsat berish va keyin ularni yogʻ yoki tuzga oʻrash. Bu xarakterli kuchli taʼmga olib keladi va [[goʻsht]] quyuq kul rangga aylanadi. [[Sirka]] bilan tuzlangan, ispan &amp;#039;&amp;#039;boqueronlarida&amp;#039;&amp;#039; boʻlgani kabi, hamsi yumshoqroq va goʻshti oq rangni saqlaydi. [[Qadimgi Rim|Rim]] davrida hamsi fermentlangan baliq &amp;#039;&amp;#039;[[Garum|sousi]]&amp;#039;&amp;#039; uchun asos boʻlgan. &amp;#039;&amp;#039;Garum&amp;#039;&amp;#039; uzoq masofali savdo uchun yetarlicha uzoq saqlash muddatiga ega edi va sanoat miqdorida ishlab chiqarilgan. Hamsi ham afrodizyak sifatida xom isteʼmol qilingan&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://www.thelatinlibrary.com/tacitus/tac.ger.shtml|sarlavha=Tacitus: Germania|ish=thelatinlibrary.com}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bugungi kunda ular koʻplab taomlarni lazzatlash uchun oz miqdorda ishlatiladi. Kuchli taʼmi tufayli ular bir nechta soslar va ziravorlar tarkibiga kiradi, jumladan Worcestershire sousi, Sezar salatining sosu, remoulade, Gentlemanʼs Relish, koʻplab baliq soslari va Café de [[Parij|Paris]] sariyogʻining baʼzi versiyalarida. Maishiy foydalanish uchun hamsi filetosi yog &amp;#039;yoki tuz bilan mayda bankalarda yoki bankalarda oʻraladi, baʼzan kapers atrofida oʻraladi. Hamsi pastasi ham mavjud. Baliqchilar, shuningdek, orkinos va levrek kabi katta [[baliqlar]] uchun oʻlja sifatida hamsi foydalanadilar.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Odamlarning hamsi bilan bogʻlaydigan kuchli taʼmi davolash jarayoniga bogʻliq. [[Italiya|Italiyada]] &amp;#039;&amp;#039;alici&amp;#039;&amp;#039; nomi bilan tanilgan yangi hamsi ancha yumshoqroq taʼmga ega&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://www.marxfoods.com/White-Anchovy-Fillets|sarlavha=White Anchovy Fillets (Boquerones)|ish=marxfoods.com}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Barkoladan olingan hamsi (mahalliy lahjada: „Sardoni barcolani“) ayniqsa mashhur. Faqat Trieste koʻrfazidagi Sirokkoda topilgan bu oq goʻshtli baliqlar eng yuqori narxlarga sotiladi&amp;lt;ref&amp;gt;Georges Desrues „Eine Lange Nacht am Meer“, In: Triest — Servus Magazin (2020), p 73.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Shvetsiya]] va [[Finlandiya|Finlandiyada]] hamsi nomi anʼanaviy ziravorlar bilan chambarchas bogʻliq, shuning uchun „hamsi“ mahsuloti odatda spratlardan tayyorlanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|url=https://www.independent.co.uk/life-style/food-first-catch-your-anchovies-1295644.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090714191707/http://www.independent.co.uk/life-style/food-first-catch-your-anchovies-1295644.html|arxivsana=2009-07-14|sarlavha=Food: First catch your anchovies|ish=The Independent|sana=22-noyabr 1997-yil}}&amp;lt;/ref&amp;gt; va seld baligʻi „hamsi-ziravorlar“ sifatida sotilishi mumkin. Engraulidae oilasidan baliqlar Shvetsiyada &amp;#039;&amp;#039;sardell&amp;#039;&amp;#039; va [[Finlandiya|Finlandiyada]] &amp;#039;&amp;#039;sardelli&amp;#039;&amp;#039; deb nomlanadi, bu esa retseptlarni tarjima qilishda chalkashlikka olib keladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Indoneziya]], [[Singapur]], [[Malayziya]] va [[Filippin]] kabi Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida ular chuqur qovurilgan va gazak yoki garnitur sifatida isteʼmol qilinadi. Ular malay tilida Ikan Bilis, indonez tilida Ikan Teri va filippin tilida Dilis nomi bilan tanilgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|muallif=Benayoun|ism=Mike|sana=2017-07-03|sarlavha=Dilis|url=https://www.196flavors.com/philippines-dilis/|kirish sanasi=2022-08-19|ish=196 flavors|til=en-US}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Sardinalar|Sardina]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar|30em}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Baliqlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Biologiya]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>