<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Bayda</id>
	<title>Bayda - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Bayda"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bayda&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T08:33:16Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bayda&amp;diff=318461&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bayda&amp;diff=318461&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T14:57:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Bayda&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ([[Arab tili|arab]] : بيداء) – [[Hijoz|Hijoz mintaqasidagi]] [[Makka]] va [[Madina (shahar)|Madina]] oʻrtasidagi choʻl. Choʻl suvsiz/oʻtsiz hudud&amp;lt;ref&amp;gt;[https://rasekhoon.net/conference/show/612413/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%85 Where is the land of Bayda?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20240105055255/https://rasekhoon.net/conference/show/612413/%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%85 |date=2024-01-05 }} rasekhoon.net&amp;lt;/ref&amp;gt;. Hududdan Makka shahridagi Masjid-u-Shajaragacha&amp;lt;ref&amp;gt;[http://entezar.ahlolbait.com/book/%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%A1 Khasfe Bayda] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200412175500/http://entezar.ahlolbait.com/book/%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%A1 |date=2020-04-12 }} ahlolbait.com&amp;lt;/ref&amp;gt; boʻlgan masofa ikki kilometrdir&amp;lt;ref&amp;gt;Shahroodi, Farhang-e Fegh, Vol. 2, P. 160-161&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Islomiy rivoyat(lar)ga koʻra&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.porseman.com/article/%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%A1/175969 The place of Khasf in Bayda] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210123193858/https://www.porseman.com/article/%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%A1/175969 |date=2021-01-23 }} porseman.com&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.fardanews.com/fa/news/263137/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%8A%D9%86-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%83%D8%AC%D8%A7-%D8%B1%D8%AE-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D8%AF%D8%B9%DA%A9%D8%B3 Where will occur the fourth sign of Dhuhur (reappearance of Imam Zaman (Mahdi)?] fardanews.com&amp;lt;/ref&amp;gt;, &amp;#039;&amp;#039;Xasful-Bayda&amp;#039;&amp;#039; yoki (Sufyoniy qoʻshini) Bayda diyorida yerga yutilib ketishi Mahdiyning zohir boʻlish belgilaridandir&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.welayatnet.com/fa/news/104908 Khasf-al-Bayda from Signs of the reappearance] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200111154935/https://www.welayatnet.com/fa/news/104908 |date=2020-01-11 }} welayatnet.com&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.farsnews.ir/news/13930915001722/%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%A1 Khasf-al-Bayda] farsnews.ir&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://article.tebyan.net/53098/%D9%88-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88-%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D8%B9%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-5- Necessity of the separation of define signs of Duhur from non-definite signs] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200412175421/https://article.tebyan.net/53098/%D9%88-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88-%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D8%B9%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-5- |date=2020-04-12 }} tebyan.net&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://hawzah.net/fa/Question/View/10888 Signs of the reappearance of Muhammad al-Mahdi] hawzah.net&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Etimologiyasi ==&lt;br /&gt;
Bu joyning nomi „Xasfi-Bayda“ (Bayda yerida yerga kirib ketish) hadisida shunday nom bilan rivoyat qilingan. Ham [[Shialik|shia]], ham [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] islom manbalarida „&amp;#039;&amp;#039;Bayda hududida yer yutishi&amp;#039;&amp;#039;“ hodisasi Mahdiyning zohir boʻlish belgilaridan biri sifatida islomiy [[Hadis|hadislar]] asosida qayd etilgan&amp;lt;ref&amp;gt;Sanʼani, al-Mosanaf, Bita, Vol. 11&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bayda – suvsiz va oʻtsiz choʻl&amp;lt;ref&amp;gt;Al-Ein, Vol. 8, P. 84; Bayd&amp;lt;/ref&amp;gt; boʻlib, atama sifatida [[Madina (shahar)|Madinadan]] 9 kilometr janubi-gʻarbda va Zul-Halifada joylashgan bepoyon choʻlning nomi sifatida qoʻllanadi. U Madinadan [[Jidda]] va [[Makka|Makkaga]] boradigan yoʻl orqali janubiy va shimoliy ikki qismga boʻlingan&amp;lt;ref&amp;gt;Tarikh Maʼalem al-Madina, P. 346&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Islom esxatologiyasi ==&lt;br /&gt;
Xasf al-Bayda haqida&amp;lt;ref&amp;gt;Mohammad ibn Ibrahim (Naʼmani), Alqeibah, Tehran, MaktabolSaduq, P. 257&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[http://ensani.ir/fa/article/245247/%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7- Khasf-al-Bayda] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200412180817/http://ensani.ir/fa/article/245247/%D8%AE%D8%B3%D9%81-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7- |date=2020-04-12 }} ensani.ir&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Mohammad ibn Ali (Sadoogh), Kamalodin o TamamolNeʼmah, Vol. 1, P. 331&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[https://masaf.ir/mahdiaran/post/18871-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86.html Khasf-e Bayda in Quran] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200411170522/https://masaf.ir/mahdiaran/post/18871-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86.html |date=2020-04-11 }} masaf.ir&amp;lt;/ref&amp;gt; Muhammad ibn Ali ibn al-Husayn (Muhamad al-Boqir) dan bir hadis bor: „Axar-az-Zamonda (oxiri zamon) Sufyoniy lashkari Bayda hududiga kirganida, bir nidochi shunday deb nido qiladi: Ey ochiq-oydin, oʻsha qavmni (Sufyoniy lashkarini) yoʻq qil! Keyin yer ularni yutib yuboradi va 3 kishidan boshqa hammasi nobud boʻladi“&amp;lt;ref&amp;gt;َAl-Gheibah (Naʼmani). Maktebah-al-Sadough, P. 279&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Namoz ==&lt;br /&gt;
Feqhiy manbalarida aytilishicha: „Namoz oʻqish mana shu choʻlda (Baydada) [[Makruh|makruhdir]] (yaʼni harom emas, balki qilmaslik yaxshiroqdir) va Ilohiy azob bu yerga tushadi“&amp;lt;ref&amp;gt;Najafi, Jawaher al-Kalam, Vol. 8, P. 349&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Sayyid Hassaniy]]&lt;br /&gt;
* [[Xasf al-Bayda]]&lt;br /&gt;
* [[Okkultatsiya]]&lt;br /&gt;
* [[Seyid Xurosoniy]]&lt;br /&gt;
* [[Al-Yamaniy (shialik)]]&lt;br /&gt;
* [[Osmondan ovoz]]&lt;br /&gt;
* [[Oʻn toʻrtta maʼsum]]&lt;br /&gt;
* [[Nafsi zakiyya (pok ruh)]]&lt;br /&gt;
* [[Al-Mahdiyning qayta chiqishi alomatlari]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Islom atamalari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Mahdiylik]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Islom esxatologiyasi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Hijoz]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>