<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Bioaugmentatsiya</id>
	<title>Bioaugmentatsiya - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Bioaugmentatsiya"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bioaugmentatsiya&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T09:04:58Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bioaugmentatsiya&amp;diff=329316&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bioaugmentatsiya&amp;diff=329316&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T15:17:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Bioaugmentatsiya&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — bioremediatsiyaning bir turi boʻlib, odatda shahar [[Oqova suvlarni tozalash|oqova suvlarini tozalashda]] faol loy [[Bioreaktor|bioreaktorlarini]] qayta ishga tushirish uchun qoʻllaniladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite journal|last1=Herrero|first1=M|last2=Stuckey|first2=D.C.|title=Bioaugmentation and its application in wastewater treatment: A review|journal=Chemosphere|year=2015|volume=140|pages=119–128|doi=10.1016/j.chemosphere.2014.10.033|pmid=25454204|bibcode=2015Chmsp.140..119H|hdl=10044/1/19478|via=Elsevier Science Direct|hdl-access=free}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Sotuvda mavjud boʻlgan aksariyat kulturalar tarkibida barcha zaruriy mikroorganizmlar (&amp;#039;&amp;#039;B. licheniformis&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;B. thuringiensis&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;P. polymyxa&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;B. stearothermophilus&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Penicillium&amp;#039;&amp;#039;sp., [[Aspergillar|&amp;#039;&amp;#039;Aspergillus&amp;#039;&amp;#039; sp]]., &amp;#039;&amp;#039;Flavobacterium&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Arthrobacter&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Pseudomonas&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Streptomyces&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Saccharomyces&amp;#039;&amp;#039;, h.k.) mavjud. Faol loy tizimlari, odatda, biologik parchalanadigan organik moddalarni parchalash xususiyatiga ega boʻlgan bakteriyalar, sodda hayvonlar (protozoa), nematodalar, rotiferlar va zamburugʻlar kabi mikroorganizmlarga asoslanadi. Bioaugmentatsiyadan foydalanish koʻplab ijobiy natijalarga olib keladi, jumladan, moddalarning parchalanish jarayoni samaradorligi va tezligining oshishi hamda muayyan hududdagi toksik zarralarning kamayishi shular jumlasidan&amp;lt;ref&amp;gt;Huban, C. M. [Betz-Dearborn Inc., and R. D. [Sybron Chemicals Plowman, [http://www.osti.gov/scitech/biblio/455431# „Bioaugmentation: Put Microbes to Work.“ Chemical Engineering 104.3&amp;quot;], (1997): n. pag. Print.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Keys tadqiqotlari ==&lt;br /&gt;
Oqova suvlarni tozalashdan tashqari, bioaugmentatsiya hozircha keng koʻlamli amaliyotdan koʻra koʻproq nazariy-istiqbolli yoʻnalish boʻlib qolmoqda.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Tuproq remediasiyasi ===&lt;br /&gt;
Bioaugmentatsiya ifloslangan tuproqlarni zararsizlantirish uchun taklif qilingan. Xususan, u xloruglerodlar (masalan, kimyoviy tozalash korxonalaridan chiquvchi) va uglevodorodlar (masalan, yoqilgʻi quyish shoxobchalaridan chiquvchi) bilan ishlashda qoʻllaniladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;vogel&amp;quot;&amp;gt;{{cite journal|author=Vogel, Timothy M.|title=Bioaugmentation as a soil bioremediation approach|journal=Current Opinion in Biotechnology|volume=7|issue=3|year=1996|pages=311–316|pmid=8785436|doi=10.1016/s0958-1669(96)80036-x}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bioaugmentatsiya odatda elektron donorlari qoʻshilishi (biostimulyatsiya) bilan birga amalga oshiriladi; bu yer osti suvlarida bioaugmentatsiya kulturasidagi dexlorlovchi mikroorganizmlarning oʻsishi uchun qulay geokimyoviy sharoitlarni yaratishga xizmat qiladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|author=Major, D.W., M.L. McMaster, E.E. Cox, E.A. Edwards, S.M. Dworatzek, E.R. Hendrickson, M.G. Starr, J.A. Payne, and L.W. Buonamici|year=2002|title=Field Demonstration of Successful Bioaugmentation to Achieve Dechlorination of Tetrachloroethene to Ethene|journal=Environmental Science and Technology|volume=36|issue=23|pages=5106–5116|doi=10.1021/es0255711|pmid=12523427|bibcode=2002EnST...36.5106M}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Koks chiqindilari ===&lt;br /&gt;
Bioaugmentatsiya [[koks]] chiqindilarini tozalashda ham qoʻllaniladi. [[Xitoyda ko‘mir]] asosiy energiya manbai boʻlib, u ifloslantirgan suvlar tarkibida [[ammiak]], [[Tiotsianatlar|tiotsianat]], [[fenollar]] hamda mono-, polisiklik va turli [[Geterotsiklik birikmalar|geterosiklik birikmalar]] kabi zararli moddalar mavjud&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|author=Jianlong Wang|display-authors=et al|year=2002|title=Bioaugmentation as a tool to enhance the removal of refractory compound in coke plant wastewater|url=https://archive.org/details/sim_process-biochemistry_2002-12-31_38_5/page/776|journal=Process Biochemistry|volume=38|issue=5|pages=777–781|doi=10.1016/S0032-9592(02)00227-3}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Neft mahsulotlaridan tozalash ===&lt;br /&gt;
[[Neft sanoati|Neft sanoatida]] neft konlarining burgʻulash chuqurlarini tozalash katta muammo hisoblanadi va baʼzan umumiy neft uglevodorodlari ([[TPH]]) darajasi bilan oʻlchanadi. Ayrim bakteriyalar tomonidan [[Polisiklik aromatik uglevodorodlar|polisiklik aromatik uglevodorodlarning]] metabolizmga uchrashi bu borada potensial yechim boʻlishi mumkin, ammo bu sohada siljish sust kechmoqda&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web |first1=Alex |last1=Fanelli |title=Bioaugmentation |url=http://www.soil-bio-remediation.com/products/ |publisher=Soil Bioremediation |date=2016 |access-date=26 December 2017 |arxivsana=2020-02-19 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200219231920/http://www.soil-bio-remediation.com/products/ }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Barber, T. P., [http://www.osti.gov/scitech/biblio/483721 „Bioaugmentation for the treatment of oilfield drilling waste.“], &amp;#039;&amp;#039;PennWell Conferences and Exhibitions, Houston, TX (United States)&amp;#039;&amp;#039;, 1997&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Muvaffaqiyatsizliklar va potensial yechimlar ===&lt;br /&gt;
Bioaugmentatsiya jarayonida kamchiliklar kuzatilgan koʻplab holatlar mavjud, jumladan, notoʻgʻri organizmlardan foydalanish shular jumlasidan Atrof-muhitda bioaugmentatsiyani qoʻllashda yirtqichlik (boshqa organizmlar tomonidan yeb qoʻyilishi), mahalliy va kiritilgan bakteriyalar oʻrtasidagi ozuqaviy raqobat, yetarsiz inokulyatsiya (mikroorganizm kiritish) hamda katta hajmdagi inokulyatsiyalar tufayli ekologik muvozanatning buzilishi kabi muammolar yuzaga kelishi mumkin&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|vauthors=Oerther DB, Danalewich J, Dulekgurgen E, Leveque E, Freedman D, Raskin L|title=Bioaugmentation of sequencing batch reactors for biological phosphorus removal: comparative rRNA sequence analysis and hybridization with oligonucleotide probes|url=https://archive.org/details/sim_water-science-and-technology_1998_37_4-5/page/469|journal=Water Science and Technology|volume=37|issue=4–5|pages=469–473|date=1998|doi=10.1016/S0273-1223(98)00148-6|doi-access=free}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ushbu muammolarning har biri turli usullar yordamida hal qilinishi mumkin. Yirtqichlikning oldini bakteriyalarning yuqori boshlangʻich dozalari yoki inokulyatsiyadan oldin issiqlik bilan ishlov berish orqali olish mumkin, ozuqaviy raqobat masalasi esa biostimulyatsiya yordamida hal qilinadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite journal|last1=Raper|first1=E|last2=Stephenson|first2=T|last3=Anderson|first3=D.R.|title=Industrial Wastewater Treatment through Bioaugmentation|url=http://dspace.lib.cranfield.ac.uk/handle/1826/13610|journal=Process Safety and Environmental Protection|year=2018|volume=118|pages=178–187|doi=10.1016/j.psep.2018.06.035|bibcode=2018PSEP..118..178R|hdl=1826/13610|s2cid=102887808|via=Elsevier Science Direct}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Yetarsiz inokulyatsiyalarni takroriy yoki doimiy inokulyatsiyalar yordamida tuzatish mumkin, katta hajmdagi inokulyatsiyalar esa bakteriyalarning qatʼiy nazorat qilinadigan dozalari orqali muvozanatlanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Masalan, baʼzida kiritilgan bakteriyalar tuproqdagi parchalanish jarayonini kuchaytira olmaydi yoki laboratoriya miqyosida muvaffaqiyatsiz boʻlgan sinovlar katta miqyosda muvaffaqiyat qozonishi mumkin&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|journal=Appl Environ Microbiol|year=1985|volume=50|issue=4|pages=977–83|title=Reasons for possible failure of inoculation to enhance biodegradation|url=https://archive.org/details/sim_applied-and-environmental-microbiology_1985-10_50_4/page/976|vauthors=Goldstein RM, Mallory LM, Alexander M|pmid=4083891|pmc=291779|doi=10.1128/AEM.50.4.977-983.1985|bibcode=1985ApEnM..50..977G}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ushbu muammolarning aksariyati bioaugmentatsiya samaradorligini baholashda mikrob ekologiyasi masalalari hisobga olinmagani sababli kelib chiqqan&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|journal=Biotechnol. Adv.|year=1992|volume=10|issue=4|pages=549–59|title=Bioaugmentation for enhancing biological wastewater treatment|url=https://archive.org/details/sim_biotechnology-advances_1992-12_10_4/page/548|vauthors=Stephenson D, Stephenson T|pmid=14543705|doi=10.1016/0734-9750(92)91452-k}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Mikroblarning ular kiritiladigan jamoatdagi sharoitlarga bardosh berish qobiliyatini hisobga olish juda muhimdir&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|vauthors=Smith RC, Saikaly PE, Zhang K, Thomas S, Oerther DB|title=Ecological engineering of bioaugmentation from side-stream nitrification|journal=Water Science and Technology|volume=57|issue=12|pages=1927–1933|date=2008|pmid=18587180|doi=10.1016/S0273-1223(98)00148-6|doi-access=free}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Muvaffaqiyatsiz yakunlangan koʻplab holatlarda mikroblarning faqat birikmalarni parchalash qobiliyatiga eʼtibor berilib, ularning mavjud jamoalardagi yashovchanligi va natijada yuzaga keladigan raqobatbardoshlik darajasi inobatga olinmagan. Shuning uchun ifloslantiruvchi moddalarni parchalovchi shtammlarni tanlashdan avval hududdagi mavjud mikrob jamoalarini aniqlash maqsadga muvofiq&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|author=Thompson Ian P.|display-authors=et al|year=2005|title=Bioaugmentation for bioremediation: the challenge of strain selection|journal=Environmental Microbiology|volume=7|issue=7|pages=909–915|doi=10.1111/j.1462-2920.2005.00804.x|pmid=15946288|bibcode=2005EnvMi...7..909T|doi-access=free}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Mikrobiologiya]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>