<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Boshqirdlar</id>
	<title>Boshqirdlar - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Boshqirdlar"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Boshqirdlar&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-22T21:31:06Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Boshqirdlar&amp;diff=200432&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Boshqirdlar&amp;diff=200432&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:05:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox Millat&lt;br /&gt;
|group   = &amp;#039;&amp;#039;Boshqirdlar&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;br&amp;gt;Башҡорттар&lt;br /&gt;
|image   = [[Fayl:Bashkir in Paris.jpg|200px|]]&lt;br /&gt;
|population = 2 millionga yaqin&lt;br /&gt;
|region1  = {{flagcountry|Russia}}:&lt;br /&gt;
|pop1 = 1,673,389&lt;br /&gt;
|ref1 = &amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_04_01.htm] (2002 census) {{ru icon}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|region2 = {{flagcountry|Kazakhstan}}&lt;br /&gt;
|pop2 = 17,263&lt;br /&gt;
|ref2 = &amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.stat.kz/p_perepis/Documents/Nats%20sostav.rar] (2009 census) {{ru icon}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|region3 = {{flagcountry|Ukraine}}&lt;br /&gt;
|pop3 = 4,253&lt;br /&gt;
|ref3 = &amp;lt;ref name=&amp;quot;unstats&amp;quot;&amp;gt;[http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dybcensus/V2_table4.xls] (2001 census)&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|region4 = {{flagcountry|Uzbekistan}}&lt;br /&gt;
|pop4 = 3,707&lt;br /&gt;
|ref4 = &amp;lt;ref&amp;gt;[http://ula.uzsci.net/portal/library/atlas/ethnic_minorities.pdf] (2000 census) {{ru icon}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|languages = [[Boshqird tili]]&amp;lt;br /&amp;gt; [[Rus tili]]&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
|religions = [[Islom]]&lt;br /&gt;
|related = [[Tatarlar]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Boshqirdlar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-ba|башҡорттар}}) (oʻzlarini bashkort deb ataydilar) – Rossiya Federatsiyasidagi turkiy xalq. Boshqirdistonning asosiy aholisi (864 ming). Rossiya Federatsiyasida jami 1,35 mln. ([[1992]]). Markaziy Osiyo respublikalarida ham yashaydilar. Yevropeoid irqiga mansub. B.ning ajdodlari Ural togʻining janubiy rayonlarida qad. davrdan yashab kelgan. &amp;lt;nowiki&amp;gt;IV&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrda hunnlarning katta bir qismi hozirgi Boshqirdistonning janubiy rayonlariga oʻrnashib, yerlik xalqlar bilan aralashib ketgan. 8— 10alarda Volga va Ural daryolari oraligʻida yashagan bir qancha urugʻqabilalar (buzan, tangaur, usergan va boshqalar) ham keyinchalik B. tarkibiga kirgan. &amp;lt;nowiki&amp;gt;IX—XV&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrlar mobaynida qipchoqlar, Volga bulgʻorlari, majorlar va noʻtylarttt bir qismi Boshqirdiston yerlariga oʻrnashib, B. bilan aralashib ketgan. B.ning elat boʻlib shakllanish jarayoni &amp;lt;nowiki&amp;gt;XVI&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrda tugaydi. &amp;lt;nowiki&amp;gt;XVI—XIX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrlarda Boshqirdistonning gʻarbiy rayonlariga Volga boʻylaridan Kozon tatarlari, misharlarning katta bir qismi va qisman marilar, udmurdlar kelib yerlik B. bilan aralashib, ularga singib ketgan. B. oʻtmishda chorvachilik (yilqichilik, qoʻychilik) va dehqonchilik bilan shugʻullangan. Boshkird tilida gaplashadi. B. islom dinining sunniy mazhabiga eʼtiqod qiladilar.&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Boshqird&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – [[Boshqirdiston|Boshqirdiston Respublikasining]] tub aholisi, turkiyzabon xalqlarning biri hisoblanadi. Ularning koʻpchiligi [[Rossiya]]da, oz qismi esa [[Markaziy Osiyo]] (Fargona vodiyda Andijan vil. Qoʻrgon-tepa tumani Dardoq qishlogida yashaydi. Qandi (qanli) istiqomat qilishadilar. Umumiy aholi soni 2 millionga yaqin. Boshqirdlarning tili [[Turkiy]] tilining [[qipchoq]] butogʻiga kiradi. Oz qismi [[Rus tili]] va [[Tatar]] tillarida ham gaplashadilar. Alifbosi [[Kirillcha|Kirillitsaga]] asoslangan. Boshqirdlar etnik shakllanishi VII—X-asrlardagi har turli turkiy qabilalarining ([[usergen]], [[boylar]], [[surash]], [[mangg&amp;#039;ovur]], [[jag&amp;#039;albayli]], [[tama]], [[beshvul]], [[kedey]], [[tabin]], [[ming]], [[kerey]], [[qangli]], [[arg&amp;#039;in]], v.b.) turtki boʻldi. XI—XIII-asrlarda hozirgi boshqird erida yashashgan, Edil va Madiyor qabilalariga qipchoqlarning taʼsiri kuchayib, qadimgi boshqird etnosining qipchoqlanishini tezlashtirdi. [[Botu]]ning harbiy yurushlari, boshqurt eriga [[Qipchoq]] qabilasidan aholining koʻplab koʻchib kelishi, boshqirdlarning qipchoqlanishini undan ham jadallatdi.&lt;br /&gt;
Qipchoq davri boshqird xalqining shakllanishining (XV—XVI-asrlar) boshlanishi boʻlib hisoblanadi XVI-asrning oʻrtasida Boshqirdlar Rossiya imperiyasining tarkibiga kirdi. Boshqirdlar harbiy hizmatga, oltin kon joylarida ishlashdi. Rossiya imperiyasining tarkibiga kirmasdan oldin, Boshqirdlar asosan koʻchmanchi mol chorvachiligi bilan shugʻullanib, ov qilsa, XVII—XIX-asrlarda dehqonchilik bilan shugʻullanib, oʻtroqlikka koʻchdilar. Tili va madaniyati, tatarlarga yaqin boʻlgani bilan, milliy urf-odatlari [[qozoqlar]]ga oʻxshashligi koʻp.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Turkiy xalqlar}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>