<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Budrochtepa</id>
	<title>Budrochtepa - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Budrochtepa"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Budrochtepa&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T02:01:58Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Budrochtepa&amp;diff=201117&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Budrochtepa&amp;diff=201117&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:06:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Budrochtepa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — qadimgi [[shahar]] harobalari. [[Surxondaryo viloyati]] [[Denov tumani]]la joylashgan. [[Maydon]]i salkam 120 [[gektar|ga]]. Unga Zahartepa, Oqmozortepa va Dunyotepa deb nomlangan tepaliklar kiradi. Budrochtepa [[oʻrta asrlar]]da [[Chagʻoniyon]] deb atalib, [[podsho]] [[saroy (qasr)|saroy]]i, [[shahriston|shaxriston]] va [[rabod]]dan iborat boʻlgan. Budrochtepa [[Afrosiyob devoriy rasmlari]]dagi [[sugʻd yozuvi|sugʻdcha yozuvlar]]da „Chagʻoniyon“, arab [[manbalar]]ida „Sagʻoniyon“ deb atalgan. Ilk bor 1960-yilda Budrochtepa Oʻzbekiston [[sanʼatshunoslik]] ekspeditsiyasi tomonidan ochilgan, 1960-yildan beri shu ekspeditsiya ishlaydi. [[Arxeologik qazish]]malardan maʼlum boʻlishicha, Budrochtepa oʻz boshidan bir necha tarixiy bosqichlarni kechirgan: 1) [[mil. av. I asr|miloddan avvalgi &amp;lt;nowiki&amp;gt;I&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] — [[milod]]iy [[I asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;I&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]]larda Oqmozortepa va Dunyotepa oʻrinlarida kichkina qishloq barpo etilgan; 2) milodiy 1—[[III asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;III&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]]larda shahar [[hajm]]i 10 ga yetib, Oqmozortepa [[shoh]] saroyiga aylantirilib, 10 m. qalinlikdagi [[mudofaa devorlari|mudofaa devori]] bilan oʻralgan, Dunyotepa esa katta [[manzilgoh]] boʻlgan; 3) milodiy 3—[[V asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;V&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]]lar boshlarida shahar [[inqiroz]]ga yuz tutgan, mudofaa devorlari harobaga aylangan; 4) &amp;lt;nowiki&amp;gt;V&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr oxiri va [[VIII asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;VIII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] boshlarida shahar yana tiklandi va 3 qismdan: shoh saroyi, shahriston va raboddan tashkil topgan. Shahriston atrofidagi [[devor]]ning [[uzunlik|uz.]] 3&amp;amp;nbsp;km ga yetgan; 5) 8—[[IX asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;IX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]]larda, [[Oʻrta Osiyo (arab istilosi)|arab istilosi]]dan soʻng shahar mavjud boʻlib, uning hajmi bir oz kichik boʻlgan; 6) [[X asr|10]]—[[XI asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;XI&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]]lar birinchi yarmida shahar [[taraqqiyot|taraqqiy]] etgan. Shaharning umumiy maydoni 6&amp;amp;nbsp;km² ga yetgan; 7) 11 —[[XII asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;XII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] oʻrtalarida shahar [[saljuqiylar davlati|saljuqiylar]] [[sulton]]i [[Alp Arslon]] tomonidan zabt etilgan. [[Ashyoviy dalil]]lar shu paytda Dunyotepada [[hayot]] toʻxtaganligini va shahristonning ham mavqei pasayganligini koʻrsatdi; 8) &amp;lt;nowiki&amp;gt;XII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr oʻrtasi — [[XIII asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;XIII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] boshlarida shahar yana tiklangan; 9) &amp;lt;nowiki&amp;gt;XIII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr boshida shahar [[moʻgʻullar istilosi|moʻgʻul istilochilari]] tomonidan vayron qilinib [[XV asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;XV&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] boshlarida esa shahristonda hayot tamomila toʻxtagan, Dunyotepada hayot qisman kechgan, Oqmozortepa esa pishiq [[gʻisht]]lar bilan tiklangan [[qabriston]]ga aylantirilgan. Shahar oʻrni raboddan [[sharq|shark]]da — Gʻishli degan joyda paydo boʻlgan, u yerda [[madaniy qatlam]] 4–5 m ni tashkil qiladi; 10) [[XVI asr|&amp;lt;nowiki&amp;gt;XVI&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] boshlarida [[shayboniylar davlati|shayboniylar]] tomonidan shahar batamom vayron qilingan. Chagʻoniyon [[poytaxt]]i endi B. dan 10&amp;amp;nbsp;km cha uzoqlikda joylashgan „Dexinav“ga, hozirgi [[Denov]]ta koʻchgan. Arxeologik [[ilmiy tadqiqot|tadqiqot]]lar natijasida har bir davr uchun kerakli ashyoviy dalillar topilgan. Ular orasida [[sopol]] idish&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[tovoq]]dar, [[haykal]]chalar, [[Kushon podsholigi|Kushon podsholari]]ning [[mis]] [[tanga]]lari va soʻnggi davrdagi [[kumush]] va [[jez]] tangalari, toshdan va qimmatbaho ashyolardan tayyorlangan [[taqinchoqlar]], [[shisha]] idishlar, [[temir]] va jezdan tayyorlangan qurolaslahalar va uyroʻzgʻor buyumlari koʻplab topilgan.&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;quot;{{PAGENAME}}&amp;quot; &amp;#039;&amp;#039;[[OʻzME]]&amp;#039;&amp;#039;. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi]{{Oʻlikhavola|date=yanvar 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
* Drevnosti Yujnogo Oʻzbekistana, Katalog, Tokio, 1991.&lt;br /&gt;
 {{no iwiki}} &amp;lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Surxondaryo viloyati]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>