<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chekish</id>
	<title>Chekish - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Chekish"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Chekish&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-19T20:35:55Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Chekish&amp;diff=202009&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Chekish&amp;diff=202009&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:07:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Fayl:Bearded man smoking pipe-3013924.jpg|thumb]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Chekish&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — ayrim tutovchi oʻsimlik mahsulotlari ([[tamaki]], [[afyun]] va boshqalar) tutunidan nafas olish. Tamaki chekish keng tarqalgan zararli odatlardan boʻlib, chekuvchi va uning atrofidagi odamlar sogʻligʻiga yomon taʼsir etadi. Yurak- qon tomir, meʼda, oʻpka [[Kasallik|kasalliklari]] rivojlanishiga olib keladi. Tamaki chekkan odam unga oʻrganib, chekmasdan turolmaydigan boʻlib qoladi. Tamaki tarkibidagi [[nikotin]] odam organizmiga kuchli taʼsir etib, u [[Markaziy nerv sistemasi|markaziy]] va [[Periferik nerv sistemasi|periferik nerv sistemasiga]] vaqtincha qoʻzgʻatuvchi taʼsir koʻrsatadi, [[Qon bosimi|arterial qon bosimini]] oshiradi, mayda tomirlarni toraytiradi, nafasni tezlashtiradi va hokazo. [[Nikotin]] bilan birga tamaki tutunidagi yonish mahsulotlari ham organizmni zaharlaydi. Tamaki tutunida [[kanserogen moddalar]] boʻladi. Tamaki tutunidan tish emali shikastlanadi, [[kariyes]], [[stomatit]], [[gingivit]] kabi kasalliklar vujudga keladi, u bronxlar shilliq pardasiga taʼsir etib, surunkali [[bronxit]] va [[Oʻpka emfizemasi|oʻpka emfizemasiga]], keyinchalik tuzatib boʻlmaydigan [[Oʻsmalar|xavfli oʻsmalar]] rivojlanishiga olib keladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Surunkasiga uzoq vaqt chekish kishining tez qarishiga sabab boʻladi. Toʻqimalarning kislorod bilan yomon taʼminlanishi, mayda tomirlarning torayishi chekuvchilarning tashqi koʻrinishini oʻzgartirib yuboradi, masalan, koʻz osti va teri sargʻimtir tusga kiradi, soʻlgʻinlik paydo boʻladi. Nafas yoʻllari shilliq pardasidagi oʻzgarish tovushga taʼsir etadi (tovush boʻgʻiqlashadi, odam xirillab nafas oladi). Nikotin yoshlarga va keksalarga ancha salbiy taʼsir koʻrsatadi, chunki ularning nerv sistemasi nikotin taʼsiriga oʻta sezuvchan boʻladi. Chekish homiladorlik davrida ayniqsa, zararlidir. Bunda nikotin [[teratogen]] taʼsir koʻrsatadi yaʼni ona qoniga oʻtib, homilani zaharlaydi. Chekish irsiyatni ham zaharlab, nimjon, nuqsonli farzandlar tugʻilishiga olib kelishi mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Chekish oʻta zararli boʻlgani uchun keyingi paytlarda qator mamlakatlarda, jumladan, [[Oʻzbekiston|Oʻzbekistonda]] ham chekishga qarshi qaratilgan bir qancha tadbirlar amalga oshirilmoqda, tamaki mahsulotlarini reklama qilish va ularni bolalarga sotish, jamoat joylarida va transportda chekish taqiqlanadi. Buning uchun maxsus yorliqlar va eʼlonlar koʻrsatilgan. Koʻpchilik chekuvchilarning chekishni tashlagandan soʻng kishi xastalanib qolishi mumkin degan gapi asossiz, chunki zahardan oʻzini tiygan kishi hech qachon zarar koʻrmagan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kishi har qancha kashanda boʻlsa ham chekishdan qutulish mumkin. Buning uchun unda mustahkam iroda va chekishni tashlashga qatʼiy qaror boʻlishi kerak. Chekishni tashlagan kishida qandaydir noxushlik, jizzakilik, uyqu buzilishi, baʼzan bosh ogʻrigʻi kabi holatlar kuzatiladi. Lekin bular keyinchalik barham topadi. Chekishni tashlamoqchi boʻlganlar [[Narkolog|vrachnarkologga]] uchrashishi va tegishli maslahatlar olish lozim.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}} &amp;lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Simptom:Bosh ogʻrigʻi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{med-stub}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Zararli odatlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Kashandalik]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Narkomaniya]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>