<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Filigra</id>
	<title>Filigra - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Filigra"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Filigra&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T07:04:37Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Filigra&amp;diff=433600&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Filigra&amp;diff=433600&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T18:25:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Fayl:Ear-stud_BM_GR1980.2-1.42.jpg|thumb| [[Etrusklar|Etrusk]] filigra oltin qulog&amp;#039;i, miloddan avvalgi V asr e., [[Britaniya muzeyi|Britaniya muzeyida]] namoyish etilgan. Gul barglari sim va yupqa choyshabdan, qolgan filigra esa asosan donalardan iborat.]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Tang_Dynasty-Blue_spotted_&amp;#039;leopard&amp;#039;_horse._Body_cladded_in_gilded_filigree.JPG|thumb|213x213px| [[Tan|Tan sulolasi davridagi]] leopard oti, tanasi zarhallangan filigri bilan qoplangan]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Filigri&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-it|filigrana}}, {{Lang-la|filum}} - ip va granum - don) - metall buyumda yupqa oltin, kumush yoki mis simdan ochiq yoki yopiq naqsh yordamida zargarlik mehnati, shuningdek, ushbu mehnatdan foydalangan holda tayyorlangan mahsulotlar hisoblanadi. Filigran naqshining elementlari juda xilma-xil hisoblanadi, misol uchun: arqon, dantel, to&amp;#039;quv, Rojdestvo daraxtlari, yo&amp;#039;llar, silliq sirt shaklida amalga oshiriladi. Allegorik tarzda, filigri &amp;quot;to&amp;#039;r dekorasi&amp;quot; bo&amp;#039;lgan shisha idishlarga, asosan mashhur [[Venesiya shishasi|Murano oynasiga]] ishlov berilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Filigranning alohida elementlari lehim(buyum) bilan bir butunga birlashtiriladi. Ko&amp;#039;pincha, filigri don bilan birga ulanadi, bu kichik metall to&amp;#039;plar bo&amp;#039;lib, ular oldindan tayyorlangan chuqurchalarga yopishtiriladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Filigran mahsulotlari uchun materiallar oltin, kumush va platina qotishmalari, shuningdek mis, guruch, kupronikel, nikel kumush birikmalari hisoblanadi. Filigran texnikasida yoki filigra elementlari bilan yasalgan zargarlik buyumlari ko&amp;#039;pincha (ularning tashqi ko&amp;#039;rinishini yaxshilash uchun) oksidlanadi va kumushlanadi. Ko&amp;#039;pincha, filigri [[emal]] (shu jumladan emal), o&amp;#039;yma bilan birlashtiriladi. Filigra texnikasi istisnosiz barcha turdagi [[Zeb-ziynat buyumlari|zargarlik buyumlarini]] tayyorlash uchun ishlatilishi mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Filigran dastlab Misrda ixtiro qilingan hisoblanadi. Keyin bu uslub yunonlar, [[Finikiya|Finikiyaliklar]] va hindular tomonidan o&amp;#039;rganilgan. Keyinchalik bu texnika sharqiy savdo yo&amp;#039;llari orqali [[Rus (davlat)|Rossiyaga]] kirib kelgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.culture.ru/materials/32948/filigrannoe-iskusstvo|sarlavha=culture.ru|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|qaralgan sana=2019-02-16|arxivsana=2019-02-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190217084936/https://www.culture.ru/materials/32948/filigrannoe-iskusstvo}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Birinchi filigra mahsulotlari qirollik yoki monastir ustaxonalarida ishlab chiqarilgan. Usta mahsulotlarni o&amp;#039;ylab topadilar va ularni ishlab chiqarish bo&amp;#039;yicha barcha texnik ishlarni amalga oshiradilar. XVII asrda filigra buyumlariga talab ortadi. Mehnat taqsimoti paydo bo&amp;#039;ladi, hunarmandlar mustaqil bo&amp;#039;lishadi, individual hunarmandlar sim buyumlarini ishlab chiqaradilar. XVIII asrda yirik filigrali buyumlar yasaladi, toshlar bilan bir qatorda [[billur]] va marvarid ham keng qoʻllandi. Shu bilan birga, mayda kumush narsalar keng tarqaldi: vazalar, tuzli idishlar, qutilar shular jumlasidan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
XIX asrdan buyon filigra mahsulotlari allaqachon fabrikalar tomonidan ko&amp;#039;p miqdorda ishlab chiqarilib kelinmoqda. Ular maqsadda ham, assortimentda ham xilma-xildir; qimmatbaho idishlar, cherkov anjomlari, hojatxona aksessuarlarini misol qilshimiz mumkin. Texnologik usullar yuqori mukammallikka erishadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Galereya ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery class=&amp;quot;center&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
Fayl:Bradbury_Building,_interior,_ironwork.jpg|alt=Чугунные филигранные балюстрады в центральном атриуме Брэдбери-билдинг в Лос-Анджелесе, США| Los-Anjelesdagi [[Брэдбери-билдинг|Bredberi binosining]] markaziy atriumidagi [[Чугун|quyma temir]] tolali panjaralar, AQSh&lt;br /&gt;
Fayl:Filigree.JPG|alt=Стерлинговая лошадь и коляска, филигранная работа| [[Стерлинг (сплав)|Sterling]] ot va arava, filigra ishi&lt;br /&gt;
Fayl:Filigree1.JPG|alt=Стерлинговое блюдо, филигранная работа| Sterling idishi, filigra ishi&lt;br /&gt;
Fayl:Citrine_cannetille_work_brooch.jpg|alt=Брошь с цитриновой канителью| Sitrin ipli brosh&lt;br /&gt;
Fayl:Cuttack_Tarkasi_(silver_filigree)_pendant_&amp;amp;_ear_rings.jpg|alt=Таракаси[en] (серебряная филигрань) кулон и серьги из Каттака, Индия| {{iw|Таракаси|||Tarakasi}}  (kumush filigra) marjon va sirg&amp;#039;alar [[Каттак|Cuttack]], Hindiston&lt;br /&gt;
Fayl:Silver_Filigree_Work.jpg|alt=Серебряная филигранная работа| Kumush filigra ishi&lt;br /&gt;
Fayl:Samokov-History-museum-silver-filigree-icon-repousse-cover.jpg|alt=Серебряная филигранная иконописная обложка репу; Исторический музей в Самокове, Болгария| Kumush filigra piktogramma bilan bo&amp;#039;yalgan [[Металлопластика|sholg&amp;#039;om]] qopqog&amp;#039;i; [[Самоков|Samokov]] tarixiy muzeyi, Bolgariya&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{Manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Филигранные художественные изделия // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1961. — Т. IX. — Стб. 47—48.&lt;br /&gt;
* Л. В. Беловинский. Филигрань // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 714. — 784 с.: — ил. с. — 5000 экз. — &amp;lt;nowiki&amp;gt;ISBN 978-5-699-24458-4&amp;lt;/nowiki&amp;gt;.&lt;br /&gt;
{{Commons turkum|Filigree}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Zargarlik]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>