<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Impro-Visor</id>
	<title>Impro-Visor - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Impro-Visor"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Impro-Visor&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T11:57:09Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Impro-Visor&amp;diff=505712&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Impro-Visor&amp;diff=505712&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T20:31:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Infobox software&lt;br /&gt;
| nom                    = Impro-Visor&lt;br /&gt;
| logo                   = &lt;br /&gt;
| screenshot             = [[Fayl:Impro-Visor.jpg|thumb|225px]]&lt;br /&gt;
| screenshot izohi       = Impro-Visor skrinshoti&lt;br /&gt;
| muallif                = &lt;br /&gt;
| developer              = Robert M. (Bob) Keller hamda Harvey Mudd kollejining boshqa xodimlari&lt;br /&gt;
| reliz                  = 2006-yil mart&lt;br /&gt;
| tashkil topdi          = &lt;br /&gt;
| oxirgi versiyasi       = 7.0&lt;br /&gt;
| oxirgi reliz           = 29-may 2015-yil&lt;br /&gt;
| oxirgi demo            = &lt;br /&gt;
| oxirgi demo sanasi     = &lt;br /&gt;
| operatsion sistema     = [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X]], [[Linux]]&lt;br /&gt;
| platforma              = &lt;br /&gt;
| til                    = [[Java]]&lt;br /&gt;
| status                 = &lt;br /&gt;
| janr                   = Nota tahrirlovchi&lt;br /&gt;
| litsenziya             = [[GNU General Public License]] (erkin)&lt;br /&gt;
| vebsayt                = {{url|cs.hmc.edu/~keller/jazz/improvisor/}}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Impro-Visor&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{talaffuz|Impro-Vayzor}}) — qoʻshiq matnini va ohangini oʻzida jamlagan yozuvlar ({{lang-en|lead sheet}}) yaratish va eshitish uchun [[dastur]]. Impro-Visor asosan [[jazz]] [[solo]]lari bilan ishlash uchun moʻljallangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Improvizatsiya maslahatchisi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Impro-Visorning asosiy maqsadi musiqachilarga [[akkord]] ketma-ketliklari uchun [[jazz]] [[solo]]lari yaratish imkonini berishdir. Dasturda qisqa [[improvizatsiya]]lar ({{lang-en|lick}}) yaratish, saqlash va qayta ishlatishda foydalanish mumkin boʻlgan maʼlumot bazasi bor. Bundan tashqari, Impro-Visorda oʻzgartirish mumkin boʻlgan stoxastik [[kontekstsiz grammatika]] yordamida qoʻshiq matnini va ohangini oʻzida jamlagan yozuvlar yaratish mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Impro-Visorning yangi versiyalarida avtomatik ravishda bir necha uslubdagi [[akkompanement]] yaratish mumkin. Bundan tashqari, dastur stilni ham aniqlay oladi. Impro-Visorda maʼlumot matn fayllarda saqlanadi. Shuning uchun dasturni osonlikcha foydalanuvchi ehtiyojlariga moslashtirish mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yozuv ==&lt;br /&gt;
Impro-Visor qoʻshiq matni va ohangini oʻzida jamlagan yozuvlarni matn sifatida saqlab oladi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|last1=Keller|first1=Robert M.|title=Impro-Visor Leadsheet Notation|url=https://www.cs.hmc.edu/~keller/jazz/improvisor/LeadsheetNotation.pdf|website=Harvey Mudd College|accessdate=5-yanvar 2016-yil|date=5-oktabr 2005-yil|pages=10}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Bunday yozuvlarni saqlangan matnlardan foydalanib yoki [[Kompyuter sichqoni|sichqon]] yordamida yaratish mumkin. Dasturning [[nota]] yozuvi [[jazz]] musiqachilarga oson boʻlishi uchun qoʻshiq matnini va ohangini oʻzida jamlagan anʼanaviy yozuvlarga oʻxshaydi. Masalan, oʻngdagi suratda berilgan notalarni chiqarish uchun quyidagi yozuvni dasturga kiritish kerak:&lt;br /&gt;
[[Fayl:LeadsheetNotation.png|thumb|Matn kiritib notalarni yozish]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;code&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
C C7 |  F |&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;code&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
c+2 bb2 bb8 a8 f2.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu yozuvning maʼnosi quyidagichadir: C va C7 [[akkord]]lari birinchi [[takt]]da bir xil masofada joylashadi; F ikkinchi taktda joylashadi; qolgan belgilarning maʼnosi quyidagicha: c ning ohangi („+“ belgisi oʻrta C dan bir [[oktava]] baland degani; 2 esa yarim nota degani), bb2 — B bemol yarim nota, bb8 — B bemol sakkiztalik nota va f2. — nuqtali yarim F notasi. Dasturda yana boshqa maʼlumotlarni, masalan, stilni ham kiritish mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ton turkumlari ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:NoteColors.png|thumb|Tonlarni turkumlashtirishda ranglardan foydalanish]]&lt;br /&gt;
Impro-Visor biror-bir [[akkord]] bilan birga chalinishi mumkin boʻlgan [[ton]]larni toʻrtga boʻladi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|author1=Rober M., Keller|author2=David Morrison|author3=Stephen Jones|author4=Belinda Thom|author5=Aaron Wolin|title=A Computational Framework Enhancing Jazz Creativity|url=https://www.cs.hmc.edu/~keller/jazz/improvisor/jazzCreativity.pdf|website=Harvey Mudd College|accessdate=5-yanvar 2016-yil|pages=6}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Buning ikkita sababi bor: foydalanuvchi har bir turkumni boshqa rangda koʻra olishiga imkon yaratish va qisqa [[improvizatsiya]]lar yaratishni osonlashtirish. Bu turkumlar quyidagilardir:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Akkord tonlari&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: akkorddagi tonlar, yaʼni akkordga eng hamohang tonlar (rasmda qora rang bilan belgilangan);&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Rangli tonlar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: akkordda boʻlmagan, lekin baribir unga hamohang boʻlgan tonlar (rasmda yashil rang bilan belgilangan);&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Yaqinlashuvchi tonlar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: yuqoridagilarning birortasi ham boʻlmagan, lekin ularning biriga xromatik ravishda yaqinlashuvchi tonlar (rasmda koʻk rang bilan belgilangan); &lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Boshqa tonlar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: yuqoridagilardan birortasi ham boʻlmagan tonlar (rasmda qizil rang bilan belgilangan).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Grammatik qisqa improvizatsiyalar yaratish ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:GeneratedLick.png|thumb|Nota yaratish uchun grammatikadan foydalanib tayyorlangan qisqa improvizatsiya]]&lt;br /&gt;
[[Nota]]larni turkumlashtirish musiqachilar [[solo]] bastalashda ishlatishi mumkin boʻlgan ohanglarni avtomatik yaratishda juda muhim rol oʻynaydi. Ikkinchi muhim narsa har bir turkum uchum belgiga ega [[kontekstsiz grammatika]]dir. Gramatikada yana qulaylik uchun boshqa belgilar ham bor. Grammatika ohang boʻshligʻini turli uzunlikdagi tonlar bilan stoxastik ravishda toʻldirish yoʻllarini belgilab beradi. Har bir grammatik qoida bilan [[ehtimollik]]ni bogʻlash orqali chiqarilgan ohanglarning [[distributsiya]]sini boshqarish mumkin. Masalan, sodda yoki murakkab ohanglarni yaratish mumkin. [[Akkord]]lar ketma-ketligi belgilanganda grammatika oʻsha ketma-ketlik boʻylab musiqa yaratishni boshqaradi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|author1=Keller, Rober M.|author2=David R. Morrison|title=A Grammatical Approach to Automatic Improvisation|url=http://smc07.uoa.gr/SMC07%20Proceedings/SMC07%20Paper%2055.pdf|website=4th Sound and Music Computing Conference|accessdate=5-yanvar 2016-yil|pages=8|date=11-iyul 2007-yil|arxivsana=2013-08-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130818060454/http://smc07.uoa.gr/SMC07%20Proceedings/SMC07%20Paper%2055.pdf}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Oʻngdagi rasmda qisqa improvizatsiyaga misol keltirilgan. Bu grammatikada barcha notalar ohangdosh boʻlishiga harakat qilingan, shuning uchun unda qizil nota yoʻq.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Grammatik oʻrganish ==&lt;br /&gt;
Impro-Visorning toʻrtinchi versiyasiga [[aranjirovka]] qilingan [[solo]]lardan grammatika oʻrganuvchi funksiya qoʻshildi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|author1=Gillick, Jon|author2=Kevin Tang|author3=Robert M. Keller|title=Learning Jazz Grammars|url=http://smc2009.smcnetwork.org/programme/pdfs/214.pdf|website=6th Sound and Music Computing Conference|accessdate=5-yanvar 2016-yil|pages=6|date=23-iyul 2009-yil}}{{Deadlink|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi|author1=Gillick, Jon|author2=Kevin Tang|author3=Robert M. Keller|title=Machine Learning of Jazz Grammars|journal=Computer Music Journal|date=Fall 2010|volume=34|issue=3|pages=56-66|doi=10.1162/COMJ_a_00006|url=http://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/COMJ_a_00006#.VouIL1l7SSp|accessdate=5-yanvar 2016-yil}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Oʻrganilgan grammatika solochining musiqa stilini qaytalaydi. Sololardan yaratilgan mavhum ohanglarni grammatika yordamida oʻxshash ohanglarga misol qatori qoʻshish mumkin. Oʻrganilgan mavhum ohang parchalari orasidagi bogʻlanishlar stoxastik [[kontekstsiz grammatika]]ga kiritilgan [[Markov zanjiri]] sifatida koʻrsatiladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Avto-akkompanement ==&lt;br /&gt;
Impro-Visor avtomatik ravishda [[akkompanement]] yaratadi. Masalan, dastur berilgan [[akkord]]lar ketma-ketligidan [[pianino]], [[bas gitara]], [[baraban]] akkompanementlarini yaratadi. Stil akkompanementi ohanglarnikiga oʻxshagan matnli [[nota]]lar yordamida maʼlum modellar asosida yaratiladi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi|author1=Keller, Robert M.|author2=Martin Hunt|author3=Stephen Jones|author4=David Morrison|author5=Aaron Wolin|author6=Steven Gomez|title=Blues for Gary: Design Abstractions for a Jazz Improvisation Assistant|journal=Electronic Notes in Theoretical Computer Scienc|date=2007|issue=193|pages=47-60|doi=10.1016/j.entcs.2007.10.007|url=https://cs.brown.edu/~steveg/pubs/reu-blues07.pdf|accessdate=5-yanvar 2016-yil|seperator=|archivedate=2015-07-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150726074958/http://cs.brown.edu/~steveg/pubs/reu-blues07.pdf}} {{Veb manbasi |url=http://cs.brown.edu/~steveg/pubs/reu-blues07.pdf |title=arxiv nusxasi |access-date=2021-02-01 |archive-date=2015-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150726074958/http://cs.brown.edu/~steveg/pubs/reu-blues07.pdf }}&amp;lt;/ref&amp;gt; Masalan, &amp;#039;&amp;#039;swing jazz&amp;#039;&amp;#039;da koʻp ishlatiladigan lagan (tarelka) modeli quyidagicha belgilanadi:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;code&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
x4 x8 x8 x4 x8 x8&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;/code&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/blockquote&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu yerda x4 chorak nota va x8 sakkiztalik nota degani. [[Ritm]]ning yarmiga teng boʻluvchi sakkiztalik sving notalar dasturda avtomatik ravishda [[son]] parametri yordamida chiqariladi. Masalan, 0,67 soni ritm 0,67 + 0,33 = 1 qilib boʻlinganini anglatadi. Shunga oʻxshash modellar akkordlar va bas liniyalar uchun ham ishlatiladi. Bunday modellarda bas liniyalarini stoxastik ravishda yaratish uchun grammatik nota yozuvidagidek nota turkumlarini kodlash sxemasidan foydalaniladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yoʻl xaritalari va akkordlar ketma-ketligi tahlili ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:ImproVisorRoadmap.png|thumb|Dastur yordamida tayyorlangan yoʻl xaritasi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Impro-Visor qoʻshiq matnini va ohangini oʻzida jamlagan yozuvlar yordamida ohangning yoʻl xaritasini tayyorlaydi. Yoʻl xaritasi garmonik stillarni anglatuvchi gʻishtlarning ketma-ketligidir.&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi|author1=Keller, Robert M.|author2= Alexandra Schofield |author3= August Toman-Yih|author4= Zachary Merritt|author5= John Elliott|title= Automating the Explanation of Jazz Chord Progressions Using Idiomatic Analysis |journal=Computer Music Journal|date=Winter 2012|volume=37|issue=4|pages=54-69|doi= 10.1162/COMJ_a_00201 |url= http://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/COMJ_a_00201#.VouLi1l7SSp |accessdate=5-yanvar 2016-yil}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Bu metodda foydalaniladigan atamalar Conrad Cork&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|last1=Cork|first1=Conrad|title=The New Guide to Harmony with Lego® Bricks|date=2008}}&amp;lt;/ref&amp;gt; hamda John Elliott&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|last1=Elliot|first1=John A.|title=Insights in Jazz: An Inside View of Jazz Standard Chord Progressions|date=2009|publisher=Jazzwise Publications|location=London|isbn=9780956403117|page=2}}&amp;lt;/ref&amp;gt; asarlaridan olingan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
* [http://www.cs.hmc.edu/~keller/jazz/improvisor/ Rasmiy sayt] {{ref-en}}&lt;br /&gt;
* [http://www.youtube.com/watch?v=HJ6ZtOYGwoU Video qoʻllanma] {{ref-en}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Scorewriters}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Gitara uchun dasturlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Nota tahrirlovchilar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>