<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Java</id>
	<title>Java - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Java"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Java&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-17T23:00:41Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Java&amp;diff=519115&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Java&amp;diff=519115&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T20:56:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{maʼnolari|Java (maʼnolari)}}&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Java&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; qati’y va statik tipizatsiyaga ega boʻlgan va [[Obyekt|obyektga]] yoʻnaltirilgan umumiy maqsaddagi [[Dasturlash tili|dasturlash tilidir]]. Avvaliga [[Sun Microsystems]] tomonidan ishlab chiqilgan, keyinchalik [[Oracle]] [[Kompaniya|kompaniyasi]] tarafidan sotib olingan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Java [[dasturlash tili]] Oak dasturlash tili asosida paydo boʻldi. Oak dasturlash tili 90-yillarning boshida Sun Microsystems tomonidan platformaga, yaʼni [[Operatsion tizim|operatsion sistemaga]] bogʻliq boʻlmagan holda ishlovchi yangi avlod aqlli qurilmalarini yaratishni maqsad qilib harakat boshlagan edi. Bunga erishish uchun Sun xodimlari [[C++]]ni ishlatishni rejalashtirdilar, lekin baʼzi sabablarga koʻra bu fikridan voz kechishdi. Oak muvofaqiyatsiz chiqdi va [[1995-yil]]da Sun uning nomini Java ga almashtirdi va uni [[WWW]] rivojlanishiga xizmat qilishi uchun maʼlum oʻzgarishlar qilishdi.&lt;br /&gt;
== Tilning asosiy xususiyatlari ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Java [[Obyektga yo&amp;#039;naltirilgan dasturlash tili|obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash]] ({{Lang-en|OOP — Object Oriented Programming}}) tili va u [[C++]] ga ancha oʻxshash. Eng koʻp yoʻl qoʻyildigan [[Xato 404|xatolarga]] sabab boʻluvchi qismlari olib tashlanib, Java dasturlash tili ancha soddalashtirildi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Java kod yozilgan [[Fayl|fayllar]] (&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;*.java&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; bilan nihoyalanuvchi) kompilatsiyadan keyin bayt kod ({{Lang-en|bytecode}}) ga oʻtadi va bu bayt kod [[JVM - Java virtual mashinasi|Java Virtual Mashinasi JVM]] tomonidan oʻqib yurgizdiriladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Java afzalliklari:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* WORA — ({{Lang-en|Write Once, Run Anywhere}} - portable). Platforma tanlamaydi;&lt;br /&gt;
* xavfsizlik (ishonch yoʻq kodni xavfsiz ishga tushirish);&lt;br /&gt;
* xotirani xavfsiz boshqarish (avtomat ravishda chiqindilarni yigʻadi);&lt;br /&gt;
* tarmoq uchun dasturlar yozish ;&lt;br /&gt;
* koʻp oqimli ({{Lang-en|Multi-thread}}) dasturlash;&lt;br /&gt;
* [[dinamik]] &amp;amp; kengaytirish;&lt;br /&gt;
* Class lar alohida fayllarda saqlanadi. Kerak boʻlsa ishlatiladi. Dinamik ravishda imkoniyatini oshirish xam mumkin kerak boʻlsa.&lt;br /&gt;
=== Java texnologiyalari ===&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Java SE&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-en|Java Standart Edition}}) — [[Server|serverda]], [[Shaxsiy kompyuter|shaxsiy kompyuterda]] desktoplarda ishlovchi dasturlar, appletlar yaratish uchun ishlatiladi. Bu&lt;br /&gt;
[[texnologiya]] yordamida yaratilgan [[Dasturlash|dasturlar]] deyarli barcha [[Operatsion tizim|operatsion tizimlarda]] ishlay oladi ([[Windows NT]], [[Macintosh]], [[Linux]] va Solaris). Shu bilan birga JavaSE boshqa Java turlarining asosi hisoblanadi.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;b&amp;gt;JVM&amp;lt;/b&amp;gt; (Java Virtual mashinasi)&lt;br /&gt;
JVM ning vazifasi tarjimonlik ya’ni, dastlab biz yozgan &amp;lt;b&amp;gt;*.java&amp;lt;/b&amp;gt; fayl kompilyator yordamida bayt kod ga o’giriladi va [[JVM - Java virtual mashinasi|JVM]] yordamida esa mashina tiliga aylantiriladi. Bu degani JVM qaysi platformaga tegishli bo’lsa, [[Kod|kodlarni]] ham o’sha platformaga moslab beradi.&lt;br /&gt;
JVM ni ko’pgina qurilmalar va dasturiy ta’minotlar uchun ishlatish mumkin. Har bir OT(operatsion tizim) uchun JVM JRE va [[Java Development Kit|JDK]] lar konfiguratsiyasi farq qiladi, chunki bular platformaga bog’liq. Lekin java mustaqil platforma hisoblanadi.&amp;lt;br&amp;gt;JVM ning amalga oshiradigan asosiy vazifalari &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Loads code (kod yuklanishi)&lt;br /&gt;
* Verifies code (kod tekshirilishi)&lt;br /&gt;
* Executes code (kod bajarilishi)&lt;br /&gt;
* Provides runtime environment (dasturni bajarilish muhitini ta’minlash)&lt;br /&gt;
* JRE (Java bajarilish muhiti)&lt;br /&gt;
* JRE – Java Runtime Environment&lt;br /&gt;
* JRE – bu faqat dastur bajarilishi uchun kerak bo`lgan muhit xolos. Dasturchi bo`lmagan oddiy foydalanuvchilarga Java dasturlari bajarilishi uchun JRE yetarlidir.&lt;br /&gt;
* JDK(Java Development Kid) - JDK tarkibida JRE va boshqa qo&amp;#039;shimcha dasturlash uskunalari bo&amp;#039;ladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
sex&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Dasturlash tillari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash tillari]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{computer-stub}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>