<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Jut</id>
	<title>Jut - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Jut"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jut&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T20:59:57Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jut&amp;diff=528264&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jut&amp;diff=528264&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T21:13:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Jut&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{bt|Corchorus}}), Kalkutta kanopi — joʻkadoshlar [[oila (biologiya)|oila]]siga mansub [[lub tolali ekinlar|lub tolali]] [[bir yillik oʻsimliklar|bir yillik oʻsimlik]], tola olinadigan ekin. [[Vatan]]i — [[Hindiston]]. [[Osiyo]], [[Afrika]], [[Janubiy Amerika|Jan. Amerika]] va [[Avstraliy]]aning [[tropik mintaqalar|tropik]] va [[subtropik mintaqalar]]ida oʻsadigan 100 ga yaqin [[tur (biologiya)|tur]]i bor. Asosan Osiyo mamlakatlarida tolasi uchun bir yillik 2 turi — choʻziq mevali J. ({{bt|S. olitorius}}) va yirik meva-li J. ({{bt|S. capsularus}}) [[ekinlarni ekish|ekiladi]]. Oʻzbekis-tonda &amp;lt;nowiki&amp;gt;XX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrning 30-y.laridan choʻziq mevalisi oʻstiriladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Poya]]si toʻgʻri oʻsadi, yashil rangda, boʻyi 2,5—3,5 m; uchki qismi shoxlanib, uch-toʻrtta meva shoxcha hosil qiladi. [[Ildiz (oʻsimlik)|Ildiz]]i oʻq ildiz, shoxlangan, yerga 1 — 1,5 m gacha kirib boradi. [[Barg]]lari ketma-ket joylashgan, uzun bandli, nash-tarsimon, arra tishli. [[Gul]]i mayda, ikki jinsli, sariq. Mevasi qovurgʻali [[koʻsakcha]], choʻziq, 5—10 sm, yirik mevalisiniki 1—2 sm. [[Urugʻ (oʻsimliklar)|Urugʻ]]i mayda, uch qirrali, toʻq yashil, sargʻish-jigarrang yoki toʻq jigarrang , 1000 donasining vazni 1,5—2 g . Urugʻida 14% gacha [[moy]] bor. Tolasi [[uzunlik|uz.]] 2–3 m. J. oʻzidan [[changlanish|changlanuvchi]] namsevar, [[yorugʻsevar oʻsimliklar|yorugʻsevar]], issiqsevar, sovuqqa chidamsiz oʻsimlik. Urugʻi 16—18° da normal unib chiqadi. [[Vegetatsiya davri]] 140—160 kun. J. [[kanop]]ta Karaganda, ayniqsa oʻsish davrida, suvga juda talabchan. [[Sur tuproqlar|Sur]], [[oʻtloqi tuproqlar|oʻtloqi]] va [[botqoqi-oʻtloqi tuproq|oʻtloqi-botqoqi tuproqlar]]da yaxshi usadi, shoʻrga chidamsiz.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. tolasi yetishtirish hajmi dunyoda [[ishlab chiqarish|ishlab chiqariladigan]] [[lub tolalari|oʻsimlik tolalari]] ichida [[paxta tolasi]]dan keyin 2-oʻrinda turadi. J.ning quruq poyasi ([[poʻstloq|poʻstlogʻi]])dan 20—25% yuqori [[gigroskopiklik|gigroskopik]] pishiq tola chiqadi. J. tolasidan [[toʻqimachilik sanoati|toʻqimachilik]] [[mahsulot]]lari, [[gilam]]lar, qop, [[arqon]], [[texnik gazlama|texnik]] va oʻrov [[gazlama|gazmol]]lari, [[jun]], [[paxta]] tolalari bilan aralash tolalaridan [[kiyim|kiyim-kechak]] gazmollari tayyorlanadi. Hindistonda J. bargi ovqatga ishlatiladi. J. urugʻidan moy, [[yurak-tomir sistemasi kasalliklari|yurak-qon tomirlari kasalliklari]]ni davolashda ishlatiladigan [[glikozidlar]] olinadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Almashlab ekishda beda, dukkaklidon ekinlaridan keyin 28—30 sm chuqurliqsa [[kuzgi shudgor]] qilingan maydonlarga ekiladi. Oʻgʻitlash normasi: 10—20 t/ga [[goʻng]] , 90–120&amp;amp;nbsp;kg/ga [[azot]] va R2O5, 60–90&amp;amp;nbsp;kg/ga K2O. Tola olish uchun qoʻsh qatorlab 60x12—13, 50x20 sm sxemada ekiladi. Urugʻ 3—4 sm chuqurlikka koʻmiladi. Gektariga tola uchun 12—14, urugʻ olish uchun 6&amp;amp;nbsp;kg urugʻlik sarflanadi. Vegetatsiya davomida 5—8 marta [[sugʻorish|sugʻoriladi]], qator oralari yumshatiladi, oʻtoq qilinadi, oziqlantiriladi, [[sugʻorish normasi]] 5000–7000 m³/ga. Texnik jihatdan yetilgan, 50% oʻsimlikda 1—2 koʻsakcha hosil boʻlganda tola uchun oʻriladi, maxsus mashinalarda poʻstlogʻi ajratib olinib, dalada quritiladi va lub (kanop) zavodlariga topshiriladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Hosildorlik|Hosildorligi]] 90—100 s/ga (quruq poya hisobida), 10—14 s/ga tola, 3—6 s/ga urugʻ. MDH davlatlarida faqat Oʻzbekistonning Toshkent viloyatida (50y.larda qisman Tojikiston va Turkmanistonda ekilgan) yetishtiriladi (respublikada 90-y.larda J. [[ekin maydoni]] 1000 ga atrofida).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Nav]]lari. Oʻrta Osiyoda ekish uchun Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi ilmiyishlab chiqarish Markazining Lub ekinlari tajriba st-yasida chiqarilgan Oʻzbekiston va Oʻzbekiston 53 navlari rayonlashtirilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
J. ildiz chirish kasalligi va kuzgi tunlamdan zararlanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyot ==&lt;br /&gt;
* Ioffer R. F., Kapralova N.P., Agrotexnika djuta, M., 1951; Nazirov X. N., Biologicheskiye osobennosti rosta i razvitiya djuta v Oʻzbekistane, T., 1966.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Halima Otaboyeva.&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 &amp;lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>