<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Messier_3</id>
	<title>Messier 3 - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Messier_3"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Messier_3&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T01:21:49Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Messier_3&amp;diff=610222&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Messier_3&amp;diff=610222&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-10T23:38:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Fayl:Messier 3 - Adam Block - Mount Lemmon SkyCenter - University of Arizona.jpg|thumb|right|300px]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Messier 3&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;M3&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;; boshqa nomi &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;NGC 5272&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;) [[Tozilar|Canes Venatici]] yulduz turkumidagi sharsimon yulduzlar toʻdasidir. Ushbu yulduzlar toʻdasi eng yirik yorqin yulduzlar toʻdalaridan biri hisoblanadi. 500 mingdan ortiq [[Yulduz|yulduzlardan]] iborat toʻda Yerdan 33 900 [[yorugʻlik yili]] masofada joylashgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Kashfiyot tarixi ==&lt;br /&gt;
1764-yilda astronom [[Charles Messier]] tomonidan kashf etilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Kuzatilishi ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Canes_venatici_constellation_map_ru_lite.png|left|thumb|250x250px|Messier 3 Canes Venatici yulduz turkumida joylashgandir.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Messier 3 sharsimon yulduzlar toʻdasini [[Shimoliy yarimshar|Shimoliy yarimsharning]] oʻrta kengliklarida kuzatish uchun eng qulay fursat bahor va yoz fasllaridir. Uning oddiy koʻzga koʻrinadigan [[Koʻrinma yulduz kattaligi|yulduz kattaligi]] 6,4&amp;lt;sup&amp;gt;m&amp;lt;/sup&amp;gt;ni tashkil etadi. Bu [[Shahar|shaharlardan]] uzoqda, oy chiqmagan tunda, tiniq, begʻubor osmon sharoitida yaxshi koʻrish qobiliyatiga ega kuzatuvchilar uni oddiy koʻz bilan koʻra olishini anglatadi. Durbindan foydalanilganda, juda yorqin shahar atrofi osmonida ham [[Durbin|toʻdani]] topish oson α Canes Venatici yulduzlar turkumidan yorqin zargʻaldoq tusda tovlanib turuvchi [[Arktur|Arcturus]] — α [[Hoʻkizboqar|Bootes tomonga yoʻnalganda]]). 100 mm+ [[Teleskop|diafragmali teleskop]] yordamida toʻdadagi yulduzlar ham koʻzga tashlana boshlaydi hamda toʻdaning shakli mukammal yumaloq emasligi seziladi. 150 mm.lik teleskopda yuzlab yulduzdan iborat toʻpga oʻxshaydi. 200 mm teleskop orqali kuzatilganda periferik mintaqalarda yulduzlar orasidagi uzilishlar yaqqol seziladi. 275 mm.lik teleskop vositasida toʻda ulkan va tukli yulduzlar toʻdasiga oʻxshab ketadi.&amp;lt;ref&amp;gt;Harris W. E. A catalog of parameters for globular clusters in the Milky Way (англ.) // Astron. J. / J. G. III, E. Vishniac — IOP Publishing, American Astronomical Society, University of Chicago Press, AIP, 1996. — Vol. 112, Iss. 4. — P. 1487. — ISSN 0004-6256; 1538-3881 — doi:10.1086/118116&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Messier toʻplamidagi osmon boʻylab qoʻshnilari ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* M 53 — (janubiy gʻarbda, [[Veronika sochlari|Veronika]] sochlarida);&lt;br /&gt;
* M 64 — (janubi-gʻarbda, Veronika sochlarida) Qora Koʻz galaktikasi;&lt;br /&gt;
* M 63 va M 94 — (shimoli-gʻarbda, [[Tozilar|Canes Venatici yulduzlar turkumi]]) juda yorqin [[Galaktika|galaktikalar]] ;&lt;br /&gt;
* M 51 — (shimolda, [[Tozilar|Canes Venatici yulduzlar turkumi]]) „Whirlpool“ qoʻsh galaktikasi;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== „Messier marafoni“dagi kuzatishlar ketma-ketligi ==&lt;br /&gt;
… M 94 → M 106 → &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;M 3&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; → M 53 → M 64 …&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
* [[Yangi umumiy katalog]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
{{commonscat}}&lt;br /&gt;
* [http://messier.seds.org/m/m003.html Messier 3] {{ref-en}}&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi|last=Merrifield|first=Michael|title=M3 – Globular Cluster|url=http://www.deepskyvideos.com/videos/messier/M3_globular_cluster.html|work=Deep Sky Videos|publisher=Brady Haran}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Portal bar|Astronomiya}}&lt;br /&gt;
{{Tashqi havolalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:NGC obyektlari]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>