<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Muhammad_Alixon</id>
	<title>Muhammad Alixon - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Muhammad_Alixon"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Alixon&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T11:28:43Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Alixon&amp;diff=630565&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Alixon&amp;diff=630565&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-11T00:13:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Davlat arbobi bilgiqutisi&lt;br /&gt;
|ismi = Muhammad Alixon (Madalixon)&lt;br /&gt;
|asl ismi = Muhammad Ali&lt;br /&gt;
|tasvir =&lt;br /&gt;
|uzunlik =&lt;br /&gt;
|izoh =&lt;br /&gt;
|lavozimi = [[Qoʻqon xonligi]] hukmdori&lt;br /&gt;
|bayroq = Flag of the Khanate of Kokand.svg&lt;br /&gt;
|boshlanish davri= [[1822-yil]]&lt;br /&gt;
|tugash davri= [[1841-yil]]&lt;br /&gt;
|oʻtmishdoshi = [[Umarxon]]&lt;br /&gt;
|vorisi= &lt;br /&gt;
|tavallud sanasi = [[1806-yil]]&lt;br /&gt;
|tavallud joyi = [[Qoʻqon]], [[Qoʻqon xonligi]]&lt;br /&gt;
|vafot sanasi= [[1842-yil]]&lt;br /&gt;
|vafot joyi= Qoʻqon, Qoʻqon xonligi&lt;br /&gt;
|dafn= &lt;br /&gt;
|sulolasi= [[Minglar sulolasi]]&lt;br /&gt;
|otasi= [[Umarxon]]&lt;br /&gt;
|onasi= [[Nodira]]&lt;br /&gt;
|xotini= [[Podshohxon oyim]]&lt;br /&gt;
|bolalari= &lt;br /&gt;
|fuqaroligi = [[Fayl:Flag of the Khanate of Kokand.svg|25px]] [[Qoʻqon xonligi]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
[[File:Muhammad Aminbek, Muhammad Alixon va Sulton Mahmudxon qabrlari.jpg|thumb|Muhammad Alixon qabri (oʻrtada). [[Daxmai shohon (Qoʻqon)|Daxmai shohon xazirasi]], [[Qoʻqon]].]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Muhammad Alixon (Madalixon)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (taxminan 1803/06—1842, Qoʻqon) — [[Minglar]] oʻzbek sulolasi vakili, [[Qoʻqon xonligi]] hukmdori.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Umarxon]] va [[Nodira]]ning oʻgʻli. Otasi [[Umarxon]] vafotidan keyin 13 yoshida taxtga oʻtirgan. Hukmronlik davrida xonlik hududini kengaytirishga uringan. Qorategin butunlay, Darvoz, Shugʻnon, Roshan, Vohonfaqat nomigagina zabt etilgan. 1829-yilda Qashqarga yurish qilgan. Uning bu harakatidan foydalangan Qashqar musulmonlari xitoylarga qarshi bosh koʻtargan. Magʻlub boʻlgan uygʻurlardan 70 mingi Muhammad Alixon bilan birga qaytib, Qoʻqon xonligidagi shaharlarga (jumladan, [[Toshkent]]ga) joylashtirilgan. Muhammad Alixon Qashqarga qilgan qayta-qayta hujumi natijasida [[Sharqiy Turkiston]] shaharlaridan boj yigʻish huquqini olgan. Muhammad Alixon hukmronligi davrida sugʻorish ishlari yoʻlga qoʻyilgan. Toshkent yaqinida Xonariq qazilgan. Toshkent hokimi Lashkar qushbegi Muhammad Alixonning yaqin maslahatchisi boʻlib qolgan. [[Rossiya]] bilan savdo va diplomatik aloqalar yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. 1828-yilda Qoʻqondan Sankt-Peterburgga elchilar boradi va ular yaxshi kutib olinadi. 1830-yilda Qoʻqonga Rossiya elchisi xorunjiy Potanin keladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Alixon ichkilikbozlik va axloqsizlikka beriladi. Muhammad Alixonning hukmronlik davrida Qoʻqon-Buxoro munosabatlari keskin yomonlashadi. Ular orasida boʻlib oʻtgan urushlar natijasida [[Buxoro amirligi]] hukmdori [[Amir Nasrulloh]] Qoʻqon qoʻshinini tor-mor qiladi. Muhammad Alixon oʻzini noiloj amirning noibi deb eʼtirof qiladi. Oradan ikki yil oʻtgach, 1841-yilning oktyabrida Qoʻqonda xon zulmiga qarshi xalq qoʻzgʻoloni koʻtariladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Alixon 1841-yil noyabrda ukasi Sulton Mahmud foydasiga taxtdan voz kechadi, shunday boʻlsa ham 1842-yilda aprelda Buxoro amirligi hukmdori Amir Nasrulloh Qoʻqonni zabt etdi va Muhammad Alixonni, ukasi Sulton Mahmudxonni, onasi [[Nodira]]ni qatl ettiradi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Alixon gʻazallar yozgan, uning buyrigʻiga binoan, xattotlar [[Alisher Navoiy]] asarlarini miniatyuralar bilan bezatib koʻchirgan, koʻplab tarixiy asarlar fors va arab tillaridan oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Muhammad Alixon davrida maktab va madrasalar qurilgan, Qoʻqonning eski oʻrdasi taʼmirlangan.&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Shaxsan Muhammad Alixon donatorligida [[Muhammad Alixon madrasasi (Quva)|Quva]], [[Muhammad Alixon madrasasi (Qoʻqon)|Qoʻqon]] va [[Muhammad Alixon madrasasi (Toshkent)|Toshkentda]] uning nomi bilan atalgan madrasalar bunyod etilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyot ==&lt;br /&gt;
* AbdulAziz. „Ziyo istagan qalblar uchun — Muhammad Alixon“. [http://www.ziyouz.com/index.php?option=com_content&amp;amp;task=view&amp;amp;id=3257&amp;amp;Itemid=371 www.ziyouz.com]. Retrieved 2017-10-30.&lt;br /&gt;
* Mirzoolim Mushrif, Qoʻqon xonligi tarixi, T., 1995; Bobobekov H. N., Qoʻqon tarixi, T., 1996; Nabiyev R. N., Iz istorii Kokandskogo xanstva, T., 1973.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Qo`qon hukmdorlari}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qoʻqon xonligi hukmdorlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Madrasa asoschilari‎]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Osiyodagi 19-asr hukmdorlari]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>