<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Muhammad_Muqimxon</id>
	<title>Muhammad Muqimxon - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Muhammad_Muqimxon"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Muqimxon&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T13:48:41Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Muqimxon&amp;diff=630846&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Muqimxon&amp;diff=630846&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-11T00:14:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Davlat arbobi bilgiqutisi &lt;br /&gt;
| ismi = Muhammad Muqimxon&lt;br /&gt;
| asl ismi = {{lang-chg|{{nq|محمد مقیمخان}}}}&lt;br /&gt;
| lavozimi = [[Balx xonligi|Balx xoni]]&lt;br /&gt;
| bayroq = &lt;br /&gt;
| gerb = &lt;br /&gt;
| boshlanish davri=[[1697-yil]] [[15-noyabr]]&lt;br /&gt;
| tugash davri=[[1707-yil]] [[mart]]&lt;br /&gt;
| oʻtmishdoshi = &lt;br /&gt;
| vorisi= &lt;br /&gt;
| tavallud sanasi = 1679/80-yil&lt;br /&gt;
| tavallud joyi = &lt;br /&gt;
| vafot sanasi= [[1707-yil]] [[mart]]&lt;br /&gt;
| vafot joyi= [[Buxoro]], [[Buxoro amirligi]]&lt;br /&gt;
| dafn etilgan joyi = &lt;br /&gt;
| sulolasi= [[Ashtarxoniylar sulolasi]]&lt;br /&gt;
| otasi= Iskandar sulton&lt;br /&gt;
| xotini= &lt;br /&gt;
|bolalari= &lt;br /&gt;
| fuqaroligi = [[Buxoro xonligi]]&lt;br /&gt;
| taʼlim = &lt;br /&gt;
| dini = [[Islom]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Muhammad Muqimxon&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (Muhammad Muqim sulton; {{lang-chg|{{nq|محمد مقیمخان}}}}) — [[Balx xonligi|Balx xoni]] (1697–1707). [[Ashtarxoniylar]] sulolasi vakili. [[Buxoro xonligi]] hukmdori [[Subhonqulixon]]ning (1681–1702) nevarasi. Bobosi uni oʻzidan keyin Buxoro taxtiga valiahd etib tayinlagan, biroq taxtni [[Ubaydullaxon II]] (1702–1711) egallab olgan. 1707-yil qudratli [[Mahmudbiy otaliq]] tomonidan oʻldirilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarjimai holi ==&lt;br /&gt;
[[Muhammad Yusuf Munshiy]]ning „[[Tarixi Muqimxoniy]]“ asari Muhammad Muqimxonga atab yozilgan{{sfn|Мунши|1956|p=5}}. Asarda keltirilishicha, [[Buxoro xonligi]] hukmdori [[Subhonqulixon]] hijriy 1090-yil (1679/80-yil) nabira koʻrgach, unga ism qoʻyish uchun [[Maxdumi Aʼzam]]ning avlodi [[Nasrulloxoja ibn Abdulgʻafforxoja]]ning huzuriga yuborgan va u diniy alloma [[Qurʼon]] sahifalarini ochib, undan: &amp;#039;&amp;#039;„Parvardigoro! Meni va zurriyotimni namozxon qil“&amp;#039;&amp;#039; degan oyatga koʻzi tushib, chaqaloqqa Muhammad Muqim sulton deb ism qoʻygan{{sfn|Мунши|1956|p=117–118}}. Ushbu oyatning arab tilidagi matnida „muqim“ soʻzi mavjud boʻlib, ayni shu soʻz unga ism qilib berilgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;uza&amp;quot;&amp;gt;{{veb manbasi&lt;br /&gt;
 |url=https://uza.uz/oz/posts/turkiston-olkasidagi-birinchi-birja-qayerda-ochilgan_657617&lt;br /&gt;
 |sarlavha=Vatanimiz tarixidagi 15 noyabr sanasi bilan bog‘liq ayrim voqealar bayoni.&lt;br /&gt;
 |familiya=Egamberdiyev&lt;br /&gt;
 |ism=Alisher&lt;br /&gt;
 |sana=09.12.2021&lt;br /&gt;
 |vebsayt=daryo.uz&lt;br /&gt;
 |til=&lt;br /&gt;
 |qaralgan sana=15.11.2024&lt;br /&gt;
 |iqtibos=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Yusuf Munshiyga koʻra, yosh shahzoda [[Arab xattotligi|xattotlik]] bilan, undan boʻsh paytlarida esa [[kamondan oʻq otish]], [[qilichbozlik]], [[Ot sporti|otda yurish]] va [[ovchilik]] mashqlari bilan mashgʻul boʻlgan{{sfn|Мунши|1956|p=132–136}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Muqim sulton 1697-yil 15-noyabrda Buxoro xonligi hukmdori Subhonqulixonning (1681–1702) [[Balx xonligi|Balxdagi]] noibi sifatida taxtga koʻtarilgan{{sfn|Мунши|1956|p=168}}&amp;lt;ref name=&amp;quot;uza&amp;quot;/&amp;gt;. Amalda hokimiyat toʻlaligicha birin-ketin tayinlangan otaliqlar Odilbiy ming, Yormuhammadbiy saroy{{sfn|Ахмедов|1982|p=121}} va [[Mahmudbiy qatagʻon]]larning qoʻlida boʻlgan{{sfn|Ахмедов|1982|p=220}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Yusuf Munshiyga koʻra, Subhonqulixon hali hayotligida (vafoti arafasida&amp;lt;ref name=&amp;quot;uza&amp;quot;/&amp;gt;) Muhammad Muqimxonni Buxoro xonligi taxtiga oʻzining valiahdi etib tayinlagan, biroq taxtni 1702-yili Subhonqulixonning oʻgʻli va Muhammad Muqimxonning amakisi [[Ubaydullaxon II]] (1702–1711) noqonuniy egallab olgan{{sfn|Мунши|1956|p=132–136}}. [[Boʻriboy Ahmedov]] bu yerda taxt vorisligi masalasida [[yasoq]] qonunlari bajarilmaganini: birinchidan, Muhammad Muqimxon yoshi jihatidan amakisi Ubaydullaxondan katta boʻlgani; ikkinchidan, shu paytgacha Buxoro taxtini faqatgina Balx noibi egallashga haqli boʻlganini taʼkidlaydi{{sfn|Ахмедов|1982|p=222}}. [[Anton Alekseyev]] esa, Balxda hukmdorlik qilayotgan Muhammad Muqimxon Buxoro xoniga boʻysunmasligini ochiqchasiga maʼlum qilishdan tashqari, u oʻzini [[Ashtarxoniylar]] suloasining yagona qonuniy xoni deb hisoblaganini yozadi{{sfn|Алексеев|2006|p=180}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1702/03-yil Ubaydullaxon II jiyaniga qarshi Balxga harbiy yurish uyushtirishga harakat qilgan{{sfn|Алексеев|2006|p=180}}. Biroq Muhammad Muqimxon hayotligida Ubaydullaxonga Balxni boʻysundirish nasib etmagan{{sfn|Тревер|1947|p=91}}. Faqatgina 1707-yilga kelib Ubaydullaxon [[Buxoro]] va [[Balx]] munosabatlaridagi krizisni bartaraf eta olgan. Muhammad Muqimxonning Mahmudbiy otaliq tomonidan oʻldirilishi Buxoro qoʻshinining Balx chegarasiga bostirib kirishiga sabab boʻlib xizmat qilgan{{sfn|Алексеев|2006|p=182–183}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
{{refbegin|2}}&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|author=Алексеев А. К|title=Политическая история Тукай-Тимуридов: По материалам персидского исторического сочинения Бахр ул-асрар|date=2006|publisher=Изд-во С.-Петерб. ун-та|location=СПб|pages=229|isbn=5-288-03987-9|language=ruscha|ref=Алексеев}}&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|author=Ахмедов Б. А.|title=История Балха (XVI—первая половина XVIII в.)|date=1982|publisher=Фан|location=Ташкент|pages=295|isbn=|ref=Ахмедов}}&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|author=Мухаммед Юсуф Мунши|title=Муким-ханская история|date=1956|publisher=Издательство АН УзССР|location=Ташкент|pages=302|isbn=|ref=Мунши}}&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|author=Тревер К. В.|title=История народов Узбекистана : в 2 т.|date=1947|publisher=Издательство АН УзССР / T 2.|location=Ташкент|pages=514|isbn=|ref=Тревер}}&lt;br /&gt;
{{refend}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Balx xonlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:1707-yilda vafot etganlar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>