<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Muhammad_Sulton_Mirzo</id>
	<title>Muhammad Sulton Mirzo - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Muhammad_Sulton_Mirzo"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Sulton_Mirzo&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T12:48:41Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Sulton_Mirzo&amp;diff=216540&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammad_Sulton_Mirzo&amp;diff=216540&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:29:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Shaxsiyat bilgiqutisi&lt;br /&gt;
 | ismi                 = Muhammad Sulton Mirzo&lt;br /&gt;
 | otasi                = [[Jahongir Mirzo]]&lt;br /&gt;
 | onasi                = [[Sevin Beg Xonzoda]]&lt;br /&gt;
 | bolalari             = 12&lt;br /&gt;
 | tasvir               = Wedding_of_Timurid_Princes.png&lt;br /&gt;
 | izoh                 = Muhammad Sulton, Pir Muhammad va Shohruhning nikoh to‘ylari.  Bog‘i Bihisht, Samarqand.  Zafarnomadan&lt;br /&gt;
 | tavallud_sanasi      = [[1375-yil]]&lt;br /&gt;
 | tavallud_joyi        = &lt;br /&gt;
 | vafot_sanasi         = [[1403-yil]] [[13-mart]]&lt;br /&gt;
 | vafot_joyi           = Afyonqorahisor, [[Usmonli imperiyasi]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Muhammad Sulton Mirzo&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ([[1375]]—[[1403]]) – temuriy shahzoda; [[Amir Temur|Amir Temurning]] nabirasi. [[Muhammad Jahongir Mirzo|Muhammad Jahongir Mirzoning]] toʻngʻich oʻgʻli. U Oʻzbekxonni nabirasi [[Sevin Beg Xonzoda|Xonzoda (Sevin beka)]] begimdan tugʻilgan. Amir Temur suyukli oʻgʻli Jahongir Mirzo vafotidan soʻng, oʻzining barcha orzu-umidlarini M. S.ga bogʻlab, uni oʻzidan keyin toju taxtning yagona vorisi deb bilardi. M. S. bobosi Amir Temurga oʻxshab jasoratli, qatʼiyatli, zukko, dushmanga nisbatan shavqatsiz, dovyurak jangchi edi.&lt;br /&gt;
== Oilasi ==&lt;br /&gt;
Muhammad Sulton 1375-yilda tugʻilgan. Jahongir Mirzoning (1356–1376) toʻngʻich oʻgʻli, Amir Temurning nabirasi. Onasi malika Xonzoda Begim (Oqsoʻfi Sevin-bek) (taxminan 1360-1411)&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=The Timurid dynasty |страницы=17 |ссылка=https://books.google.com/books?id=0XcMAQAAMAAJ |год=1990 |издательство=Indiana University, Research Institute for Inner Asian Studies |ref=John |язык=und |автор={{Нп3|John E. Woods (historian)|Woods, John E.|en|John E. Woods (historian)}}}}&amp;lt;/ref&amp;gt;, [[Xorazm]] hukmdori Husayn soʻfiyning qizi boʻlgan. Otasi Jahongir Mirzo A.Temurning merosxoʻri boʻlgan. Lekin oʻgʻli Muhammad Sulton tugʻilganidan bir necha oy oʻtgach vafot etgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=Beyond the Architecture of Death: Shrine of the Shah-i Zinda in Samarqand |ссылка=https://books.google.com/books?id=1efVAAAAMAAJ |год=1991 |издательство=Harvard University |страницы=238 |язык=en |автор=Marefat, Roya}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=Intellectual studies on Islam: essays written in honor of Martin B. Dickson |ссылка=https://books.google.com/books?id=yxmCAAAAIAAJ |год=1990 |издательство={{Нп3|The University of Utah Press|University of Utah Press|en|The University of Utah Press}} |isbn=978-0-87480-342-6 |stranitsi=112 |ref=Dickson |yazik=en |avtor=Dickson, Martin Bernard; Mazzaoui, Michel M.; Moreen, Vera Basch}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Onasi [[Oltin Oʻrda]] xoni [[Jonibek|Jonibekning]] nabirasi boʻlib, keyinchalik Jahongirning ukasi [[Mironshoh|Mironshohga]] qayta nikohlangan&amp;lt;ref&amp;gt;{{harvtxt|Dickson|Mazzaoui|Moreen|1990|p=113}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=Amir Temur in world history |ссылка=https://books.google.com/books?id=bjdtAAAAMAAJ |год=2001 |издательство=Shaq |страницы=57 |ref=Karomatov |язык=und |автор=Karomatov, Ḣamidulla}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
== Harbiy faoliyati ==&lt;br /&gt;
1386-yilda Amir Temur [[Jaloyiriylar davlati|Jaloiriylar]] sultonligining poytaxti [[Tabriz|Tabrizni]] egallaydi&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=Politics, Patronage and the Transmission of Knowledge in 13th - 15th Century Tabriz |ссылка=https://books.google.com/books?id=BkVWAgAAQBAJ&amp;amp;pg=PA345 |год=2013 |издательство=[[Brill Publishers|BRILL]] |isbn=978-90-04-26257-7 |страницы=345 |язык=en |автор=Pfeiffer, Judith}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Shaharga oʻsha paytda endigina oʻn yoshda boʻlgan Muhammad Sulton hokim etib tayinlanadi&amp;lt;ref name=JamaluddinP84&amp;gt;{{книга |заглавие=The state under Timur: a study in empire building |страницы=84 |ссылка=https://books.google.com/books?id=ARgXAQAAIAAJ |год=1995 |издательство=Har-Anand |язык=en |автор=Jamaluddin, Syed}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Oradan besh yil oʻtib, 1391-yilda Muhammad Sulton bobosi bilan Oltin Oʻrda xoni [[Toʻxtamish]] ustiga qilingan harbiy yurishda hamrohlik qiladi. Dastlab, Muhammad Sulton asosiy kuchlar oldida harakatlanuvchi razvedka otryadlarining bir qismiga qoʻmondonlik qilgan, keyinchalik Amir Temur unga markazni topshirgan. 1391-yil iyun oyida [[Qunduzcha jangi|Qunduzcha mavzesida boʻlib oʻtgan jangda]] Muhammad Sulton temuriylar qoʻshinining markaziga qoʻmondonlik qiladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=Tamerlane: Sword of Islam, Conqueror of the World |ссылка=https://books.google.com/books?id=802YbRBPGRYC |год=2012 |издательство=[[HarperCollins|HarperCollins Publishers]] |isbn=978-0-00-736973-7 |страницы=184—187 |ref=Justin |язык=en |автор={{Нп3|Justin Marozzi|Marozzi, Justin|en|Justin Marozzi}}}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1393-yilda Muhammad Sulton Eronda [[Muzaffariylar davlati|Muzaffariylar sulolasiga]] qarshi harbiy yurishda qatnashadi. U oʻzining kichik ukasi [[Pirmuhammad Mirzo|Pir Muhammad]] bilan birga Kurdiston orqali bir qancha viloyatlarni egallab oladi, soʻngra Amir Temurning asosiy kuchlariga qoʻshiladi. Temurning shaxsan oʻzi Muzaffariylar sulolasidan boʻlgan [[Eron]] hukmdori Shoh Mansurni taʼqib qiladi. Ikki raqibning qoʻshinlari Sheroz yaqinida toʻqnash kelgan. Temur chap qanotini Muhammad Sultonga, oʻng qanotini Pirmuhammadga, markazni esa kenja oʻgʻli Shohruhga topshiradi. Sheroz jangida Temur gʻalabaga erishadi. Shoh Mansur jangda halok boʻlgach uning mulki Amir Temur saltanati tarkibiga kiradi&amp;lt;ref&amp;gt;{{harvtxt|Qazvini|1913|pp=205—06}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muhammad Sulton 1395-yilda Toʻxtamishga qarshi harbiy yurishda bobosiga hamroh boʻlgan. U [[Terek jangi (1395)|Terek daryosi boʻyida boʻlib oʻtgan]] jangda Amir Temur qoʻshinining oʻng qanotiga boshchilik qilib, Toʻxtamish qoʻshinining chap qanotiga katta zarar yetkazadi, uni chekinishga majbur qiladi va koʻp oʻtmay Toʻxtamishning oʻzi ham qochib ketadi. Keyingi yili Muhammad Sulton [[Fors koʻrfazi]] sohilidagi [[Hurmuzd]] viloyatiga yuboriladi. Bu viloyatda bir qancha qalʼalarni egallab olgan shahzoda mahalliy hukmdor Muhammadshohni Temur hokimiyatiga boʻysunishga majbur qiladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |заглавие=A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat: (A.D. 1206-1526) |ссылка=https://books.google.com/books?id=WzARcgAACAAJ |том=V The Delhi Sultanat: (A.D. 1206-1526 |год=1970 |издательство=People&amp;#039;s Publishing House |страницы=118 |ref=Mohammad |язык=en |автор={{Нп3|Mohammad Habib|Habib, Mohammad|en|Mohammad Habib}}; {{Нп3|K. A. Nizami|Nizami, Khaliq Ahmad|en|K. A. Nizami}}}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
1397-yil qishida Amir Temur [[Xitoy|Xitoyga]] qarshi boʻlajak yurishga tayyorgarlik koʻrish chogʻida M. S.ga [[Yettisuv|Yettisuvda]] Ashpara istehkomini qurishga va u yerda dehqonchilikni rivojlantirishga farmon bergandi. Shu maqsadda M. S.ga 40 ming qoʻshin berilgan. 1399-yil M. S. mana shu chegara istehkomidan moʻgʻullarga qarshi kurashda foydalanmoqchi boʻlgan, biroq [[Fargʻona]] hokimi Iskandar mirzo undan avvalroq oʻzboshimchalik bilan [[Sharqiy Turkiston|Sharqiy Turkistonga]] zafarli yurish qilgan. Shu tufayli shahzodalar oʻrtasida nizo tugʻilib, 1400-yil M. S. buyrugʻiga koʻra, Iskandar Samarqandga keltirilib, hibsga olingan, uning otabegi va 26 navkari qatl etilgan. 1399-yil Amir Temur „Yetti yillik“ yurishga ketar ekan, Samarqand hukmronligini 23 yoshli M. S.ga topshirib ketadi. 1401-yil mart oyida Amir Temur Suriyada turib M. S.ga sobiq Hulaguxon tasarrufida boʻlgan viloyatlarni (Iroq yoki Shim.-Gʻarbiy Eron) boshqarish haqida farmon yuboradi. 1402-yilda Amir Temurning [[Boyazid I Yildirim|Boyazid I Yildirimga]] qarshi yurishida M. S. faol qatna-shadi. U [[Kichik Osiyo yarim oroli|Kichik Osiyoning]] gʻarbiy chekkasigacha boradi. U yerdan qaytayotib, 1403-yil 12-martda Qora Hisor mavzeida shamollab 27 yoshida vafot etadi. M. S.ni u qurgan madrasaga dafn qilishgan.&lt;br /&gt;
== Samarqandda madrasa barpo etishi ==&lt;br /&gt;
Temur davrida [[Samarqand|Samarqandda]] 20 dan ortiq madrasa qurilgan boʻlsa, 1401-yilda Muhammad Sulton tomonidan Samarqandda birinchi marta butun bir oʻquv majmuasi barpo etilgan. Muhammad Sulton [[Madrasa|madrasasi]] sharqdan hovliga, gʻarbdan esa xonaqohga tutashgan. Hovli toʻrtburchak rejali, burchaklarida minoralar koʻtarilgan. Madrasa ikki qavatli boʻlib, 29 ta hujradan iborat edi. Uning toʻrt burchagida gumbazli xonalar boʻlgan: sharqiy tomonda auditoriyalar (darsxona), gʻarbiy tomonda esa ansambl hovlisiga qaragan maqbaralar (goʻrxona) joylashgan. Madrasa roʻparasida xonaqoh qurilgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |url=http://alsamarkand.com/muhammed-sultan/ |title=Ансамбль Мухаммед-Султана &amp;gt; Познавательные Туры по Самарканду&amp;lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&amp;gt; |access-date=2019-08-10 |archive-date=2019-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713081136/http://alsamarkand.com/muhammed-sultan/ |deadlink=no }}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Madrasaning bosh muallimi Jamoliddin Ahmad al-Xorazmiy boʻlgan&amp;lt;ref&amp;gt;Bartold V., Sochineniya t.2. chast 2. M., 1964, s.435-436&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
Muhammad Sulton vafotidan soʻng Amir Temur uning xotirasiga atab maqbara qurish haqida farmon bergan. Maqbara Madrasa hovlisining toʻriga bunyod etilgan&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
== Vafoti ==&lt;br /&gt;
Muhammad Sulton 1403-yil 12-martda Afyonqorahisor shahri yaqinida vafot etgan. Temur suyukli nabirasining oʻlimiga qattiq qaygʻurgan va butun qoʻshinga qora motam kiyimini kiyishni buyurgan. Ikki yuz otliq Muhammad Sulton jasadini Avnik qal’asiga kuzatib qoʻygan. U [[Sultoniya]] shahri yaqinidagi Kedara madrasida dafn etilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1404-yilda vafotining bir yilligida Muhammad Sultonning jasadi onasi tomonidan qayta dafn etish uchun Samarqandga olib ketilgan. 1405-yilda vafotidan keyin Amir Temur shu yerda [[Goʻri Amir|Goʻri Amir maqbarasida]] nabirasi yoniga dafn etilgan. Dastlab faqat Muhammad Sulton uchun moʻljallangan qabr temuriylar sulolasi maqbarasiga aylandi&amp;lt;ref&amp;gt;{{книга |ответственный2=J. M. Rogers |заглавие=Shakhri Syabz pri Timure i Ulug Beke (&amp;quot;Shahr-i Sabz from Tmur to Ulugh Beg&amp;quot;) |ссылка=https://www.jstor.org/stable/4299695?seq=1#page_scan_tab_contents |серия=Iran: Journal of the British Institute of Persian Studies |том=18 |год=1980 |издательство=Iran: Journal of the British Institute of Persian Studies |страницы=129 |язык=und |автор=Masson, M. E.; Pugachenkova, G. A.}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Madrasa asoschilari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Madrasada dafn etilganlar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>