<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Multimedia_tarjima</id>
	<title>Multimedia tarjima - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Multimedia_tarjima"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Multimedia_tarjima&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T23:11:51Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Multimedia_tarjima&amp;diff=633228&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Multimedia_tarjima&amp;diff=633228&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-11T00:17:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Tarjima maʼlumotlari yon paneli}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Multimedia tarjima&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, baʼzan &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Audiovizual tarjima&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; deb ham yuritiladi — tarjimaning ixtisoslashgan tarmogʻi boʻlib, u [[Multimodallik|multimodal]] va [[Multimedia|multimedial]] matnlarni boshqa tilga va madaniyatga oʻtkazish bilan shugʻullanadi&amp;lt;ref&amp;gt;González, Luis Pérez. &amp;quot;Audiovisual Translation&amp;quot;, in [[Mona Baker|Baker, Mona]] and Gabriela Saldanha (eds.), &amp;#039;&amp;#039;Routledge Encyclopedia of Translation Studies&amp;#039;&amp;#039;, London, 2009, p. 13.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bu jarayon tarjima qilish yoki uni uzatish jarayonida multimedia elektron tizimidan foydalanishni nazarda tutadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Qoʻllanilishi ==&lt;br /&gt;
Multimedia tarjimasi turli sohalarda, jumladan, kino, televideniye, teatr, reklama hamda audiovizual va mobil qurilmalar aloqasida qoʻllanilishi mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Audiovizual matn turli xil [[Ijtimoiy semiotika|semiotik]] resurslar yoki tarjima turlarini qoʻllash orqali yaratilganda va talqin qilinganda multimodal deb tasniflanishi mumkin&amp;lt;ref&amp;gt;Baldry, Anthony and Paul J. Thibault. &amp;#039;&amp;#039;Multimodal Transcription and Text Analysis&amp;#039;&amp;#039;, London &amp;amp; Oakville: Equinox, 2006.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[Til]], [[Tasvir|tasvir]], [[Musiqa|musiqiy ohang]], [[Rang|rang]] va [[Perspektiva|perspektiva]] kabi turli rejimlar medianing turli shakllarida birlashtirilganda va bunda asosiy rol ekranga tegishli boʻlganda, audiovizual matn multimedial deb taʼriflanadi&amp;lt;ref&amp;gt;Negroponte, Nicholas. &amp;#039;&amp;#039;Multimedia&amp;#039;&amp;#039; [Interview]. Hightech (August 1991): 68.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bunga misol sifatida kinoda qoʻllaniladigan multimodal transkripsiyani keltirish mumkin&amp;lt;ref name=&amp;quot;:12&amp;quot;&amp;gt;{{Cite journal|last=Taylor|first=Christopher J.|year=2003|title=Multimodal Transcription in the Analysis, Translation and Subtitling of Italian Films|journal=The Translator|volume=9|issue=2|pages=191–205|doi=10.1080/13556509.2003.10799153|s2cid=145071190 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bunda film kadrlar, lavhalar yoki bosqichlarga boʻlinadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:12&amp;quot; /&amp;gt;. Har bir kadr, lavha yoki bosqich tahlil qilinib, ularning har birida ishlayotgan barcha semiotik modalliklar oʻrganiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:12&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Multimedia tarjimasining akademik tadqiqoti ==&lt;br /&gt;
Multimedia ijodiy namunalarini tarjima qilish — [[Tarjima nazariyasi|tarjimashunoslikning]] bir tarmogʻi sifatida akademik tadqiqotlar mavzusi hisoblanadi&amp;lt;ref&amp;gt;Diaz Cintas, Jorge. &amp;#039;&amp;#039;New Trends in Audiovisual Translation&amp;#039;&amp;#039;. Bristol/Buffalo/Toronto: Multilingual Matters. 2009. {{ISBN|978-1-84769-154-5}}.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ushbu fanlararo soha globallashuv va post-globallashuv nazariyalari, retsepsiya tadqiqotlari, relevantlik nazariyasi, ijtimoiy va madaniy tadqiqotlar, ijtimoiy psixologiya hamda surdotarjima tadqiqotlari kabi keng koʻlamli nazariyalarga tayanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite journal|last=Pavlović|first=Nataša|year=2004|title=Addressing Power and Solidarity in TV Subtitling|journal=Across Languages and Cultures|volume=5|issue=2|pages=211–232|doi=10.1556/Acr.5.2004.2.4}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarjima turlari ==&lt;br /&gt;
Ushbu turdagi tarjima ham shaklan, ham ijodiy jarayon mazmuni jihatidan foydalaniladigan qurilmaning turi va ishlash jarayoni bilan chambarchas bogʻliqdir. Raqamli grafika, vaqt va foydalanish tartibi bilan bogʻliq maxsus cheklovlar mavjud.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Dublyaj ===&lt;br /&gt;
Baʼzan „lab sinxronizatsiyasi“ deb ataladigan [[Dublyaj|dublyaj]] tarjima, uning [[Sinxronlash|sinxronizatsiyasi]], shuningdek, aktyor va aktrisalarning ijrosini ham oʻz ichiga oladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;{{Cite journal|last1=Isabel|first1=Ana|last2=Bartolomé|first2=Hernández|last3=Cabrera|first3=Gustavo Mendiluce|year=2005|title=New Trends in Audiovisual Translation: The Latest Challenging Modes|url=http://www.miscelaneajournal.net/images/stories/articulos/vol31/bartolome31.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220034531/http://www.miscelaneajournal.net/images/stories/articulos/vol31/bartolome31.pdf|url-status=dead|archive-date=2016-12-20|journal=Miscelánea|volume=31|pages=89–104|doi=10.26754/ojs_misc/mj.200510384 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bir paytlar tarjimaning eng keng qamrovli shakli deb hisoblangan dublyaj original muloqotning „vaqti, frazalari va lab harakatlariga“ imkon qadar yaqin amal qiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot;&amp;gt;{{Cite book|title=Audiovisual Translation Theories, Methods And Issues|last=Pérez-Gonzalez|first=Luis|publisher=Routledge|year=2014|location=New York}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Garchi bu tur odatda tillararo boʻlsa-da, baʼzi hollarda til ichidagi dublyaj ham uchraydi, biroq bu juda kam uchraydigan holatdir&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Subtitrlash ===&lt;br /&gt;
Multimedia tarjimasining eng koʻp oʻrganilgan turi boʻlgan [[Taglavha|subtitrlash]] — ekranda asl nutqning „maqsadli tildagi talqinini“ aks ettiruvchi yozma matnni koʻrsatish amaliyotidir&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;. Uning koʻplab kichik turlari mavjud boʻlib, eng keng tarqalgani tillararo subtitrlashdir va u odatda ochiq [[Yashirin taglavhalar|yozuvlar]] koʻrinishida namoyon boʻladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. Bir nechta tillarda soʻzlashadigan hududlarda esa asl matnning ikki xil tildagi talqinini bir vaqtning oʻzida koʻrsatish uchun ikki tilli subtitrlardan foydalaniladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Kadr orti tarjima ===&lt;br /&gt;
[[Kadr orti tarjimasi|Kadr orti tarjimada]] original [[Saundtrek|saundtrek]] va tarjima bir vaqtning oʻzida efirga uzatiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. Boshida faqat original ovoz eshitiladi, keyin esa uning ovozi pasaytirilib, tarjima qilingan versiya jarayon oxirigacha eshitiladigan darajada balandroq chiqadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;. Multimedia tarjimasining bu turi realistik effekt beradi, shu sababli u koʻpincha hujjatli filmlar yoki intervyularda qoʻllaniladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. Kadr orti tarjima „dublyajning arzon muqobili“ deb hisoblanadi, shu bois u sobiq [[Kommunistik davlat|kommunistik davlatlar]] hamda [[Yaqin Sharq]] va [[Osiyo]]ning ayrim mamlakatlarida filmlarni tarjima qilish uchun birinchi tanlov hisoblanadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:1&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Ogʻzaki tarjima ===&lt;br /&gt;
[[Ogʻzaki tarjima|Ogʻzaki tarjima]] — bu „audiovizual mahsulotning faqat bitta soʻzlovchi tomonidan amalga oshiriladigan ogʻzaki tarjimasi“&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. Uning sinxron, jonli, ketma-ket yoki oldindan yozib olingan kabi koʻplab turlari mavjud&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. Bu usul odatda jonli [[Intervyu|intervyular]] va yangiliklar efirida qoʻllaniladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Surtitrlash ===&lt;br /&gt;
Surtitrlash subtitrlashga oʻxshaydi, biroq u hech qanday uzilishsiz koʻrsatiladigan bitta uzluksiz qatordan iborat&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. [[Teatr (bino)|Teatr]] va [[Opera uyi|opera uylarida]] tobora ommalashib borayotgan bu tarjima turi sahnaning tepasida yoki oʻrindiqlarning orqa tomonida namoyish etiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;. Garchi u real vaqt rejimida koʻrsatilsa-da, tarjimalar oldindan tayyorlab qoʻyiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Tarjimashunoslik]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Teatr]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>