<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Obodon</id>
	<title>Obodon - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Obodon"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Obodon&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T08:45:33Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Obodon&amp;diff=219357&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Obodon&amp;diff=219357&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:33:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Obodon&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — [[Eron]]ning janubi-gʻarbiy qismidagi [[shahar]]. Huziston ostonida, [[Shatt ul-Arab]] [[daryo]]si boʻyida, [[Fors qoʻltigʻi]] [[qirgʻoq|qirgʻogʻi]]dan 50 km ichkarida. [[Aholi]]si 206,1 ming kishi (1997). Okean [[kema]]lari kira oladigan [[port]]. Yiliga 30 mln.t [[neft]]ni qayta ishlab beradigan yirik [[zavod]], [[neft kimyosi|neft-kimyo]] [[korxona]]si bor. [[Neft konlari]]dan Obodonga neft [[quvur]]lari oʻtkazilgan. Obodon orqali chetga neft va neft [[mahsulot]]lari chiqariladi. Neft instituti, xalqaro ahamiyatga ega [[aeroport]] bor.&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Joylashuvi ==&lt;br /&gt;
[[Shatt ul-Arab|Shattul-arab]] (daryosi)ning sharqiy yoqasida [[Jazira al-xizr]] yoki keyinchalik [[Abbodon]] deb nomlangan [[Yarim orol|yarim­ orolning]] shimoliy qismida asos solingan. Dastlab [[Basra]] [[Koʻrfaz|koʻrfazi]] qirgʻogʻida boʻlgan esa-da, Shattul-arab tashigan [[Allyuviy|allyuviylar]] sababli hozir [[Dengiz|dengizdan]] 50 km gacha ichkarida qolgan. Dunyoning eng katta [[neft]] tozalash korxonalariga va eksport imkonlariga ega portlaridan biridir.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
VIII yoki IX asrlarda [[Abbod ibn Husayn]] ismli din olimi tomonidan bunyod etilgan shahar asoschisining nomiga monand ravishda Abadon nomini olgan, biroq bu nom [[1935]]-yilda [[Rizoshoh Pahlaviy|Rizoshohning]] Erondagi arabcha joy nomlarini [[Fors tili|forschalashtirish]] siyosati natijasida Obodonga oʻzgartirilgan. [[Abbosiylar|Abbosiylarning]] ilk davrlarida diniy markaz boʻlgan Abadonda [[Savdo-sotiq|savdo-sotiqning]] ham rivoj topgani, bundan tashqari Basra hududining [[Boʻyra|boʻyra]] va [[Tuzlar|tuz]] talabi shu yerdan qondirilgani maʼlum. Shattul-arab atrofidagi tuzli botqoqliklarda oʻsgan [[Qamish|qamishlardan]] foydalangan holda Abadonda tayyorlangan boʻyralar obodoniy nomi bilan dong taratgan. [[Misr|Misrda]] tayyorlangan boʻyralarga ham keyinchalik xuddi shu nom berilgan. [[IX asr]] tarixchilaridan [[Nosir Xusrav]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|title=Nosir Xusrav. Safarnoma. 89;}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Abadonni „&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[Iroq|Iroqning]] janubidagi yashash joyi“, [[XIV asr|XIV asrlarda]] esa [[Ibn Battuta]] „&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[dehqonchilik]] maydonlaridan mahrum, tuzli vohada bunyod etilgan, ichida juda koʻplab [[masjid]] va [[Rabot|rabotlar]] boʻlgan katta qishloq&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;“&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|title=Ibn Battuta. Tuhfa. – Bayrut: 1985. I, 210;}}&amp;lt;/ref&amp;gt; deya taʼriflaganlar. Ushbu maʼlumotlardan shaharning vaqt oʻtishi bilan qurilgan yillaridagi tarovatini yoʻqotgani anglashiladi. Keyinchalik atrofidagi yerlar tuzdan tozalanib, u yerda [[xurmo]] yetishtirishga imkoniyat yaratilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uzoq muddat [[usmoniylar]] hukmronligi ostida qolgan Abadon [[1847-yil|1847-yildagi]] [[Erzurum (viloyat)|Erzurum]] kelishuviga asosan Eronga oʻtgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|title=L. Lockhart. „Abbadan“. EI2 (Ing.). I, 5; Cevat Rüştü Gürsoy. „Abadan“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 6;}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Iroq-Eron urushi|Iroq-Eron urushidan]] koʻp zarar koʻrgan boʻlishiga qaramay neft bilan bogʻliq faoliyatlar davom ettirilmoqda. Neft bilan bogʻliq korxonalarning barchasi [[1979-yil]] inqilobidan keyin milliylashtirilgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|title=The Middle East and North Africa 1984-1985. – London: 1984. I, 111; II, 368, 373; M. Streck. „Abbâdân“. İA. I, 8; „Abadan“. The New Caxton Encyclopyedia. – London: 1966. I, 3.}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Eron shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Xuziston ustoni shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Xuziston ustonidagi arab aholi punktlari]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>