<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=PROTOZOA</id>
	<title>PROTOZOA - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=PROTOZOA"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=PROTOZOA&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T06:29:59Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=PROTOZOA&amp;diff=688636&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=PROTOZOA&amp;diff=688636&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-11T01:49:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{birlashtirishga|Protozoa}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Protozoa&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;-[[Eng sodda hayvonlar|sodda hayvonlar tipi]] hisoblanadi.&lt;br /&gt;
Sodda hayvonlar nihoyatda mayda, [[Mikroskop|mikroskop]] yordamida arang koʻrinadigan [[Bir hujayralilar|bir hujayrali]] boʻlib, hozirgi vaqtda ularning 30000 dan ortiq turi maʼlum. Ulaming koʻpchiligi [[Dengiz|dengiz]] va [[Chuchuk suv hayvonlari|chuchuk suvlarda]] hamda [[Tuproq|tuproq]]da erkin yashaydi. Sodda hayvonlar tipi toʻrtta mustaqil sinfga ajratilgan. Ular orasida [[Parazitar kasalliklar|parazit]] turlari ham keng tarqalganligini misol keltirishimiz mumkin. [[Parazitologiya|Parazit]] turlarining soni bir necha mingdan iborat boʻlib, ular odam va [[Parazitar kasalliklar|hayvonlarda ogʻir kasalliklarni]] keltirib chiqaradi. Shuning uchun sodda hayvonlarni har tomonlama oʻrganish [[zoolog]]lardan tashqari, [[Tibbiyot|tibbiyot]] va [[Veterinariya|veterinariya]] mutaxassislarining ham asosiy obyekti boʻlib hisoblanadi. Parazit sodda hayvonlar morfoanatomik tuzilishlari, rivojlanish sikli, shuningdek, xilma-xil organizmlarda yashashga moslashganligi bilan ham bir-biridan tubdan farqlanadi. Demak, bu parazit sodda hayvonlarning [[Evolution|evolutsion taraqqiyoti]] jarayonida turli geologik davrlarda paydo boʻlganligini bildiradi.&amp;lt;ref&amp;gt;https://uz.wikipedia.org/wiki/Protozoa&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== Protozoaning tuzilishi ==&lt;br /&gt;
Sodda hayvonlarning tanasi [[Protoplazma|protoplazma]] va [[Yadro|yadro]]dan tashkil topgan bitta hujayradan iborat. Shuning uchun ular koʻpincha [[Bir hujayralilar|bir hujayrali hayvon]]lar deb ataladi. Aynan shu bitta [[Hujayra|hujayra]] koʻp hujayrali hayvonlar organizmiga xos boʻlgan barcha funksiyalami bajaradi. Koʻpgina sodda hayvonlarning tanasi tashqi tomondan yupqa elastik qobiq – [[Kutikula|pellikula]] bilan qoplangan. Protoplazma tiniq va bir xil tuzilishli [[ektoplazma]] hamda yarim quyuq donali [[Endoplazma|endoplazma]]dan iborat. Hayot faoliyatining asosiy qismi endoplazmada kechadi. Chunki endoplazmada [[Golji apparati]], [[Endoplazmatik toʻr|endoplazmatik toʻr]], [[Mitoxondriya|mitoxondriya]], [[Ribosoma|ribosoma]], [[Lizosoma|lizosoma]] va shunga oʻxshash muhim organoidlar joylashgan. Bundan tashqari, [[Endoplazma|endoplazma]]da ovqat hazm qiluvchi va [[qisqaruvchi vakuolalar|qisqaruvchi vakuola]]lar hamda shunga oʻxshash organellalar bor. Sodda hayvonlar bir, ikki va koʻp yadroli boʻladi. Yadro ularning hayot faoliyati jarayonlarini boshqaradi va koʻpayishda hamda [[Irsiy o&amp;#039;zgaruvchanlikning gomologik qatorlar qonuni|irsiy xossalarni]] nasldan naslga oʻtkazishda muhim rol oʻynaydi. Sodda hayvonlar [[psevdopodiyalar]]i (soxta oyoqlar), [[Xivchinlilar|xivchinlar]]i va kiprikchalari yordamida harakat qiladi. Koʻpayishi [[Jinssiz koʻpayish|jinssiz]] va [[Jinsiy koʻpayish|jinsiy yoʻl]] bilan sodir boʻladi.&amp;lt;ref&amp;gt;https://uz.wikipedia.org/wiki/Protozoa#/media/Fayl:Entodinium.jpg&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== Protozoalarning tarqalishi ==&lt;br /&gt;
Erkin yashovchi protozoa keng tarqalgan boʻlib, koʻpincha chuchuk, shoʻr suvlarda, shuningdek, tuproq va mox kabi boshqa nam muhitda koʻp tarqalgan. Baʼzi turlar issiq [[Buloqlar|buloqlar]] va [[Koʻl|gipershoʻr koʻllar]] va [[Laguna|lagunalar]] kabi ekstremal muhitda oʻsadi. Barcha protozoa nam yashash muhitini talab qiladi; ammo baʼzilari [[Quruq muhit|quruq muhit]]da uzoq vaqt davomida sistalar hosil qilib, sharoit yaxshilanmaguncha yashab qolish imkonini beradi.&lt;br /&gt;
== Klasssifikatsiyasi ==&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Sodda hayvonlar (protozoa)ni 4 sinfga boʻlinadi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* [[Xivchinlilar]] – [http://Hagellata Hagellata]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }};&lt;br /&gt;
* [[Sarkodalilar]] – Sarcodina;&lt;br /&gt;
* [[Infuzoriyalar]] —Infusoria;&lt;br /&gt;
* [[Sporalilar]] – Sporozoa;&amp;lt;ref&amp;gt;https://www.google.com/search?q=Hagellata%3B+Sarcodina%3B+Infusoria%3B++Sporozoa&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Mikrobiologiya]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Biologiya]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>