<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Quercus_robur</id>
	<title>Quercus robur - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Quercus_robur"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Quercus_robur&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T12:12:16Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Quercus_robur&amp;diff=724391&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Quercus_robur&amp;diff=724391&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-11T02:51:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, oddiy &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;eman&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;pedunkulyar eman&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Ye&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;vropa emani&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yoki &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ingliz emani&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; Fagaceae oilasiga mansub [[Gulli oʻsimliklar|gulli o&amp;#039;simlik]] turi. Bu katta [[daraxt]] bo&amp;#039;lib, [[Kavkaz|Kavkazning]] g&amp;#039;arbiy qismi va [[Yevropa|Yevropadan]] kelib chiqqan. U boshqa joylarda mo&amp;#039;tadil mintaqalarda keng o&amp;#039;stiriladi va [[Xitoy]] va Shimoliy Amerikaning ayrim qismlarida yovvoyi holatda ham o‘sadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tavsif ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Baginton_oak_tree_july06.JPG|left|thumb| Angliyaning Baginton shahridagi qadimgi ingliz eman daraxti]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Quercus_robur_acorn_-_Keila.jpg|thumb| Eman yong‘og‘i]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Wistman&amp;#039;s_Wood_in_winter.jpg|left|thumb| Angliyaning Devon shahridagi Uistman daraxtzoridagi qadimiy pedunkulyar emanlar]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Quercus_robur_-_sprouting_acorn.jpg|thumb| Ko‘chat o‘simligidan unib chiqmoqda]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Oaksprout.jpg|thumb| Shisha idishdagi eman daraxti]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; - katta bargli daraxt bo&amp;#039;lib, katta yoshli emanlarning aylanasi {{Convert|4|m|abbr=off}} bo‘yi {{Convert|12|m|abbr=on}} metrgacha yetadi. Uzunligi {{Convert|12.2|m|ft|abbr=on}} bo&amp;#039;lgan Majesty Emani [[Buyuk Britaniya oroli|Buyuk Britaniyadagi]] eng qalin daraxtdir&amp;lt;ref&amp;gt;[https://www.telegraph.co.uk/news/earth/countryside/8557126/Britains-record-breaking-trees-identified.html &amp;quot;Britain&amp;#039;s record-breaking trees&amp;quot;], &amp;#039;&amp;#039;The Daily Telegraph&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[Norvegiya|Norvegiyadagi]] Brureika (Kelin eman ) aylanasi {{Convert|10.86|m|abbr=on}} (2018)&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.monumentaltrees.com/en/records/nor/|sarlavha=The thickest, tallest, and oldest trees in Norway}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[Latviya|Latviyadagi]] Kaive emanining aylanasi {{Convert|10.2|m|abbr=on}} [[Shimoliy Yevropa|Shimoliy Yevropadagi]] eng qalin daraxtlardan biridir.  Eng katta tarixiy eman Bosniyada o‘sadi balandligida 17,5 m, umumiy hajmi 150 m³ dan ortiq. 1998-yilda qulab tushdi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Pedunculate Oaks (Quercus robur) worldwide|url=https://www.monumentaltrees.com/en/world-quercusrobur/}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Turning bo‘lakli va deyarli turg&amp;#039;un (juda qisqa poyali) [[Barg|barglari]] bor, uzunligi {{Convert|7|-|14|cm|abbr=off|frac=2|in}}. Gullash bahorning o&amp;#039;rtalaridan boshlanadi. Akorn deb ataladigan mevalar kuzning o&amp;#039;rtalarida pishib yetiladi. Akornning uzunligi {{Convert|2|-|2.5|cm|abbr=on|frac=8|in}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bu uzoq umr ko&amp;#039;radigan daraxt. Tabiiyki, u bir necha asrgacha yashashi mumkin bo&amp;#039;lsa-da, eng qadimgi daraxtlarning ko&amp;#039;pchiligi pollarlangan yoki kaltalangan, bu ikkala usul daraxtning umrini uzaytiradi.  E&amp;#039;tiborga molik ikki daraxt [[Litva|Litvada]] Stelmužė eman va [[Bolgariya|Bolgariyadagi]] [[Granit]] eman bo&amp;#039;lib, ularning yoshi 1500 yildan oshgan bo&amp;#039;lib, ular Yevropadagi eng qadimgi emanlar bo&amp;#039;lishi mumkin. Taxminan 1200 yoshda bo&amp;#039;lgan &amp;quot;Kongeegen&amp;quot; (&amp;quot;Qirollar eman&amp;quot;) deb nomlangan yana bir namuna [[Daniya|Daniyaning]] Jaegerspris shahrida o&amp;#039;sadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Kong Frederik den Syvendes Stiftelse paa Jægerspris|url=http://www.kongfrederik.dk/main.asp?me=41&amp;amp;sc=3|ish=www.kongfrederik.dk|qaralgan sana=23 October 2017}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Yana boshqasini [[Shvetsiya|Shvetsiyaning]] Kvilleken shahrida topish mumkin, uning yoshi 1000 dan oshgan va uzunligi {{Convert|14|m|ft|0|abbr=on}} atrofida&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.naturvardsverket.se/Nerladdningssida/?fileType=pdf&amp;amp;downloadUrl=%2FDocuments%2Fpublikationer%2F620-5617-4.pdf|sarlavha=The Oak Tree, from Peasant Torment to a Unifying Concept of Landscape Management|ism=Jerker|muallif=Moström|nashriyot=National Heritage Board of Sweden|ish=The Oak – History, Ecology Management and Planning|sana=May 2006|qaralgan sana=2022-11-28|arxivsana=2015-01-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150123212605/http://www.naturvardsverket.se/Nerladdningssida/?fileType=pdf&amp;amp;downloadUrl=%2FDocuments%2Fpublikationer%2F620-5617-4.pdf}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Qizil (pollardlanmagan) namunalardan eng qadimgilaridan biri [[Germaniya|Germaniyaning]] [[Ivenack|Ivenak]] shahridagi katta emandir. Yoshi taxminan 700-800 ga yetadi. Shuningdek, [[Angliya|Angliyaning]] Linkolnshir shahridagi Bowthorpe emanining yoshi 1000 yil deb baholanadi, bu uni Buyuk Britaniyadagi eng qadimgi emanga aylantiradi&amp;lt;ref&amp;gt;Eniņš, Guntis (2008). [http://www.jr.lv/lv/veikals/prece/?shop_id=296940 &amp;#039;&amp;#039;100 dižākie un svētākie&amp;#039;&amp;#039;] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140307013031/http://www.jr.lv/lv/veikals/prece/?shop_id=296940 |date=2014-03-07 }}, AS Lauku Avīze, p. 25. {{ISBN|978-9984-827-15-5}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
File:Granit Oak Bulgaria.JPG|Bolgariyadagi Granit eman&lt;br /&gt;
File:Granit Oak Bulgaria 02.JPG| Granit eman&lt;br /&gt;
File:Granit Oak Bulgaria 06.JPG| Granit eman&lt;br /&gt;
File:Granit Oak Bulgaria 09.JPG| Granit eman&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
=== Kimyo ===&lt;br /&gt;
Q. robur tarkibida da grandinin/roburin E, kastalagin / veskalagin, gal [[Gallat kislota|kislotasi]], monogalloil glyukoza ( glyukogallin ), valon kislotasi dilakton, monogalloil glyukoza, digalloil glyukoza, trigalloil glyukoza, ramnoz, quersitrin kislotasi&amp;lt;ref&amp;gt;Analysis of oak tannins by liquid chromatography-electrospray ionisation mass spectrometry. &amp;lt;/ref&amp;gt; va triterpen saponinlari mavjud&amp;lt;ref&amp;gt;Identification of triterpene saponins in Quercus robur L. and Q. petraea Liebl. &amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Taksonomiya ==&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; ( [[Lotin tili|lotincha]] &amp;#039;&amp;#039;quercus&amp;#039;&amp;#039;, &amp;quot;eman&amp;quot; + &amp;#039;&amp;#039;robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;qattiq yog&amp;#039;och, eman daraxti, eman&amp;quot;) &amp;#039;&amp;#039;Quercus&amp;#039;&amp;#039; turkumiga kiradi. Italiya, janubi-sharqiy Yevropa, Kichik Osiyo va Kavkazdagi populyatsiyalarga baʼzan alohida turlar sifatida qaraladi.&lt;br /&gt;
[[File:The Bowthorpe Oak - geograph.org.uk - 717661 (cropped).jpg|thumb|Bowthorpe emani]]&lt;br /&gt;
Yaqin qarindoshi - o&amp;#039;tloq emaniga  (&amp;#039;&amp;#039;Q. petraea&amp;#039;&amp;#039;) ko‘p jihatdan o‘xshaydi . &amp;#039;&amp;#039;Q. robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Q.petraeadan ba‘zi xususiyatlari bilan farqlanadi, xususan,&amp;#039;&amp;#039; barglari bo&amp;#039;yicha Q.&amp;#039;&amp;#039;petraea&amp;#039;&amp;#039; juda qisqa barg bandiga ega. Ikkalasi ko&amp;#039;pincha yovvoyi tabiatda o‘zaro chatishadi, gibrid &amp;#039;&amp;#039;Quercus × rosacea&amp;#039;&amp;#039; nomi bilan tanilgan.&lt;br /&gt;
[[File:Koneegen.jpg|thumb| Kongeegen emani]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Quercus roburni&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Q. rubra&amp;#039;&amp;#039; bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Qizil eman, Shimoliy Amerikadan kelib chiqqan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ekologiya ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Holz_der_Stieleiche.jpg|thumb| qobig&amp;#039;i va yog&amp;#039;och]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Oak_bark.jpg|thumb| Eman po&amp;#039;stlog&amp;#039;i]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Quercus_robur_MHNT.BOT.2010.6.75.jpg|thumb| &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; - MHNT]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Juhász_Gyula_memorial_tree.JPG|thumb| Makodagi Gyula Yuxas yodgorlik daraxti]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:Q-robur-concordia.jpg|thumb| &amp;#039;&amp;#039;Q. robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;Concordia&amp;quot;]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; injiq tuproq sharoitlariga va [[Kontinental iqlim|kontinental iqlimga]] juda bardoshli, ammo unumdor va yaxshi sug&amp;#039;orilgan tuproqlarni afzal ko&amp;#039;radi. Yetuk daraxtlar suv toshqinlaridan omon qola oladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Citation|last=Ducousso, A.|title=Pedunculate and sessile oaks - &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039;/&amp;#039;&amp;#039;Quercus petraea&amp;#039;&amp;#039;: Technical guidelines for genetic conservation and use|date=2004|url=http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/1038_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_Pedunculate_and_sessile_oaks__Quercus_robur__and__Quercus_petraea_.pdf|pages=6|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170131185044/http://www.euforgen.org/fileadmin//templates/euforgen.org/upload/Publications/Technical_guidelines/1038_Technical_guidelines_for_genetic_conservation_and_use_for_Pedunculate_and_sessile_oaks__Quercus_robur__and__Quercus_petraea_.pdf|publisher=[[European Forest Genetic Resources Programme]]|access-date=2017-01-19|archivedate=2017-01-31|last2=Bordacs, S.}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Q. robur&amp;#039;&amp;#039; oʻzining tabiiy hududi doirasida [[hasharotlar]] va boshqa yovvoyi [[hayvonlar]] uchun katta ahamiyatga ega. Ko&amp;#039;p hasharotlar daraxtning barglarida, kurtaklarida va boshoqlarida yashaydi&amp;lt;ref name=&amp;quot;Rebirding&amp;quot;&amp;gt;{{Kitob manbasi|last=MacDonald|first=Benedict|title=Rebirding|url=https://archive.org/details/rebirdingrestori0000bene|date=2019|publisher=Pelagic|location=Exeter, EX3 9BR|isbn=978-1-78427-219-7|page=[https://archive.org/details/rebirdingrestori0000bene/page/78 78]|edition=2020}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Akornlar bir nechta mayda [[Sut emizuvchilar|sutemizuvchilar]] va ba&amp;#039;zi qushlar, xususan, Yevroosiyo jaylari &amp;#039;&amp;#039;Garrulus glandarius&amp;#039;&amp;#039; uchun qimmatli oziq-ovqat manbai hisoblanadi. Jaylar, asosan, emanlarni tijorat maqsadida ekish boshlanishidan oldin&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi|page=[https://archive.org/details/forestwoodlandtr0000whit/page/131 131]|title=Forest and Woodland Trees in Britain|url=https://archive.org/details/forestwoodlandtr0000whit|first=John|last=White|year=1995|publisher=Oxford University Press|isbn=0-19-854883-4}}&amp;lt;/ref&amp;gt; asosiy tarqatuvchilar boʻlgan (va hanuzgacha yovvoyi emanlarning asosiy koʻpaytiruvchisi boʻlib qolmoqda), chunki ular daraxtdan yong‘oqlarni olib, boshqa joyga koʻmib tashlagan. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Kultivatsiya ==&lt;br /&gt;
Bir qator [[Nav|navlar]] [[Bogʻ|bog&amp;#039;lar]] va botanika bog&amp;#039;lari, parklarda yetishtiriladi. Eng keng tarqalgan nav &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;Fastigiata&amp;#039; bo&amp;#039;lib, odatda yovvoyi holatda o‘suvchi daraxtdan kichikroq, bo‘yi 10-15 m gacha o&amp;#039;sadi. Boshqa navlardan ajoyib barg navi bilan &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
; Avstraliyada&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ingliz emani Avstraliyaning janubi-sharqiy qismidagi eng keng tarqalgan park daraxtlaridan biri bo&amp;#039;lib, o&amp;#039;zining o&amp;#039;sishi bilan ajralib turadi. [[Avstraliya|Avstraliyada]] u juda tez o&amp;#039;sadi va balandligi {{Convert|20|m|abbr=on}} gacha yetadi. Uning tanasi va ikkilamchi shoxlari juda qalin va qattiq bo&amp;#039;lib, chuqur yoriqli qora-kulrang po&amp;#039;stloq bilan qoplangan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.metrotrees.com.au/treehandbook/page-listings/quercus-robur.html|sarlavha=Quercus robur|nashriyot=Metrotrees.com.au|qaralgan sana=2012-05-02|arxivsana=2012-03-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120320211732/http://www.metrotrees.com.au/treehandbook/page-listings/quercus-robur.html}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Avstraliyadagi eng katta eman [[Gʻarbiy Avstraliya|G&amp;#039;arbiy Avstraliyaning]] Donnybrook shahrida joylashgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|muallif=Nina Smith|url=http://www.donnybrookmail.com.au/news/local/news/general/australias-biggest-oak-tree/1701700.aspx|sarlavha=Australia&amp;#039;s Biggest Oak Tree|nashriyot=Donnybrookmail.com.au|sana=2009-12-10|qaralgan sana=2012-05-02|arxivsana=2011-09-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110921143247/http://www.donnybrookmail.com.au/news/local/news/general/australias-biggest-oak-tree/1701700.aspx}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Navlari ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;Fastigiata&amp;#039; (&amp;quot;sarv eman&amp;quot;), eng keng tarqalgan o&amp;#039;stiriladigan nav. Fastigiate emani dastlab Markaziy Yevropada topilgan tik daraxtdan ko&amp;#039;paytirildi.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;Concordia&amp;quot; (&amp;quot;oltin eman&amp;quot;), juda sekin o&amp;#039;sadigan kichik daraxt, bo‘yi {{Convert|10|m|abbr=on}} ga yetadi, bahor va [[yoz]] davomida yorqin oltin-sariq barglari bilan qaplangan holatda tutadi. U dastlab 1843-yilda [[Gent|Gentdagi]] Van Geertning bolalar bog&amp;#039;chasida ko‘paytirilgan.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;Pendula&amp;#039; (&amp;quot;yig&amp;#039;layotgan eman&amp;quot;), 15 m gacha cho&amp;#039;zilgan shoxlari bo&amp;#039;lgan kichik va o&amp;#039;rta bo&amp;#039;yli daraxt.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;Purpurea&amp;#039; 10 m gacha o&amp;#039;sadigan yana bir nav, bargi binafsha rangli.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Quercus robur&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;Filicifolia&amp;#039; (&amp;quot;kesilgan bargli eman&amp;quot;) bargi oldinga yo&amp;#039;naltirilgan ingichka bo&amp;#039;laklarga bo&amp;#039;lingan nav.&lt;br /&gt;
[[File:Quercus robur &amp;#039;Fastigiata&amp;#039; - France 2006.jpg|thumb|Quercus robur &amp;#039;Fastigiata&amp;#039; navi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Gibridlar ===&lt;br /&gt;
Tabiatda uchraydigan &amp;#039;&amp;#039;Q. × rosacea gibridi bilan birga&amp;#039;&amp;#039; boshqa tabiiy oq eman duragaylari mavjud, shu jumladan Tyorner eman &amp;#039;&amp;#039;Q.× turneri&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;Q.× macdanielli&amp;#039;&amp;#039; va &amp;#039;&amp;#039;Q.× bimundorum&amp;#039;&amp;#039;, oxirgi ikkitasi [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qo&amp;#039;shma Shtatlarda]] ishlab chiqilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Q. × bimundorum&amp;#039;&amp;#039; (Q. alba × &amp;#039;&amp;#039;Q. robur&amp;#039;&amp;#039;) (ikki dunyo emani)&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Q. × macdanielli&amp;#039;&amp;#039; (Q. macrocarpa × &amp;#039;&amp;#039;Q.robur&amp;#039;&amp;#039;) (meros eman)&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Q. × rosacea&amp;#039;&amp;#039; Bechst. (Q. petraea x &amp;#039;&amp;#039;Q.&amp;amp;nbsp;robur&amp;#039;&amp;#039;), turg&amp;#039;un eman va ingliz emanining gibrididir. Odatda ota-onasi o&amp;#039;rtasida oraliq xarakterga ega, lekin vaqti-vaqti bilan u yoki bu ota-onaning yanada aniqroq xususiyatlarini namoyon qiladi.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Q. × turneri&amp;#039;&amp;#039; Willd. (Q. ilex× &amp;#039;&amp;#039;Q.robur&amp;#039;&amp;#039;) (Terner eman), dumaloq toj bilan kichik va o&amp;#039;rta kattalikdagi yarim doim yashil daraxt; u dastlab Spenser Tyornerning Holloway Down bolalar bog&amp;#039;chasida tarbiyalangan, Leyton, Esseks, Buyuk Britaniya, zoolog [[Lamark Jan Batist Pyer Antuan de Mone|Jan-Batist Lamark]] tomonidan 1783-yilda [[Versal saroyi|Versalning]] Trianon shahrida &amp;#039;&amp;#039;chêne de turnère&amp;#039;&amp;#039; sifatida qayd etilgan&amp;lt;ref&amp;gt;[[Henry John Elwes]], &amp;#039;&amp;#039;The Trees of Great Britain and Ireland&amp;#039;&amp;#039;, &amp;#039;&amp;#039;s.v.&amp;#039;&amp;#039; &amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;[http://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/r/D460474 Turner&amp;#039;s will, PRO]&amp;lt;/ref&amp;gt;. Yangi namuna 1798-yilda Kew qirollik botanika bog&amp;#039;ida ekilgan; u 1987-yilgi Buyuk bo&amp;#039;ronda ildizi bilan ag&amp;#039;darildi va boshqa yerga ko&amp;#039;chirildi. Bu holat uning sog&amp;#039;lom o&amp;#039;sishini oshirdi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.rbgkew.org.uk/plants/trees/turnersoak.html|sarlavha=Kew: Plants: Turner&amp;#039;s Oak, Quercus x turneri|nashriyot=Rbgkew.org.uk|sana=1987-10-16|qaralgan sana=2012-05-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080820065524/http://www.rbgkew.org.uk/plants/trees/turnersoak.html|arxivsana=20 August 2008}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* Q. × warei (&amp;#039;&amp;#039;Q. robur fastigiata&amp;#039;&amp;#039; x &amp;#039;&amp;#039;Q.bicolor&amp;#039;&amp;#039;), tik ingliz eman va botqoq oq eman o&amp;#039;rtasidagi gibrid. Ushbu gibriddagi navlar orasida &amp;quot;Uzoq&amp;quot; ( Regal Prince )&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://buckeyegardening.com/potm0406.html|sarlavha=Plant of the Month|nashriyot=Buckeyegardening.com|qaralgan sana=2012-05-02|arxivsana=2012-02-10|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120210183043/http://buckeyegardening.com/potm0406.html}}&amp;lt;/ref&amp;gt; va &amp;quot;Nadler&amp;quot; ( Kindred Spirit ) mavjud&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.oaknames.org/search/index.asp|sarlavha=&amp;#039;&amp;#039;International Oak Society Link&amp;#039;&amp;#039;|nashriyot=Oaknames.org|qaralgan sana=2012-05-02|arxivsana=2012-02-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120220024107/http://www.oaknames.org/search/index.asp}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Kasalliklar ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Emanning keskin pasayishi&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;Erysiphe alphitoides&amp;#039;&amp;#039; sabab bo&amp;#039;lgan chang chiriyotgan &amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.forestry.gov.uk/fr/infd-7b3d24|qaralgan sana=13 April 2013|sarlavha=Oak mildew|nashriyot=[[Forestry Commission]]|yil=2013|arxivsana=2017-07-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170703052409/https://www.forestry.gov.uk/fr/infd-7b3d24}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* To&amp;#039;satdan eman o&amp;#039;limi&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tijorat o&amp;#039;rmon xo&amp;#039;jaligi ==&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Quercus roburga&amp;#039;&amp;#039; mebel ishlarida talab katta bo&amp;#039;lgan uzoq muddatli va bardoshli [[Yogʻoch|yog‘och]] ishlab chiqaradi. &amp;#039;&amp;#039;Q. robur&amp;#039;&amp;#039; yog&amp;#039;och  tolalarga perpendikulyar kesmani yaqindan tekshirish orqali aniqlanadi. Yog&amp;#039;och o&amp;#039;zining aniq (ko&amp;#039;pincha keng) quyuq va ochiq jigarrang o&amp;#039;sish halqalari bilan ajralib turadi. Yosh yog&amp;#039;och juda ko&amp;#039;p sonli yirik kesmalardan iborat. Yog&amp;#039;och zichligi har bir kubometr uchun {{Convert|720|kg|abbr=off}} ni tashkil qiladi&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.nichetimbers.co.uk/native-hardwood/british-oak/ British Oak] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191103163334/http://www.nichetimbers.co.uk/native-hardwood/british-oak/ |date=2019-11-03 }}.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Madaniyat ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Basklar mamlakati ===&lt;br /&gt;
Basklar mamlakatida (Ispaniya va [[Fransiya]]) eman an&amp;#039;anaviy Bask erkinligini anglatadi. Bu Gernikada joylashgan qadimiy eman daraxti bo&amp;#039;lgan &amp;quot;Gernika daraxti&amp;quot; ga asoslangan bo&amp;#039;lib, uning ostida kamida XIII asrdan beri Biskay lordlari, keyin esa ularning vorislari Kastiliya qirollari va Ispaniya qirollari tantanali ravishda qasamyod qilishgan. Biscay nizomi, Biscay [[Vizcaya (provinsiya)|aholisiga]] keng tarqalgan huquqlarni ta&amp;#039;minladi. XIV asrdan boshlab, Xuntas Generales (Biskay parlamenti) eman daraxti yonidagi binoga yig&amp;#039;iladi va ramziy ravishda o&amp;#039;z qasamyodlarini daraxt ostida qabul qiladilar.&lt;br /&gt;
[[Image:P5393 Guernica Gernikako Arbola Tregenza.jpg|thumb|Gernika darxti]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Bolgariya ===&lt;br /&gt;
Bolgariyaning milliy gerbida ikkita kesishgan eman novdalari tasvirlangan.&lt;br /&gt;
[[File:Dormant buds on twig of English Oak Quercus robur 5523.jpg|thumb|Quercus robur kurtagi]]&lt;br /&gt;
[[File:Coat of arms of Bulgaria.svg|thumb|Bolgariya gerbi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Xorvatiya ===&lt;br /&gt;
1993-yildan boshlab zarb qilinayotgan Xorvatiya 5 lipa tangasining orqa tomonida eman barglari tasvirlangan l. Xorvatiyaning Slavoniya viloyatidagi pedunkulyar eman (alohida kichik tur - &amp;#039;&amp;#039;slavyan emani&amp;#039;&amp;#039; deb hisoblanadi) Slavoniya va [[Xorvatiya|Xorvatiyaning]] milliy ramzidir&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.kwintessential.co.uk/articles/croatia/croatian-national-symbols/10872|sarlavha=Croatian National Symbols|nashriyot=kwintessential.co.uk/|qaralgan sana=2013-04-23|arxivsana=2013-05-09|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130509105409/http://www.kwintessential.co.uk/articles/croatia/croatian-national-symbols/10872}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Finlandiya ===&lt;br /&gt;
An&amp;#039;anaviy [[Finlar|Finlandiya]] madaniyatida eman muqaddas daraxt hisoblanadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;yle&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://yle.fi/aihe/artikkeli/2016/06/20/mytologia-myyttinen-tammi|ism=Reetta|muallif=Ranta|sarlavha=Mytologia: Myyttinen tammi|sana=20 June 2016|til=fi|ish=yle.fi|nashriyot=[[Yle|Finnish Broadcasting Company]]|qaralgan sana=3 June 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170407041309/https://yle.fi/aihe/artikkeli/2016/06/20/mytologia-myyttinen-tammi|arxivsana=7 April 2017}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Fin mifologiyasida&amp;lt;ref name=&amp;quot;yle&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;turunsanomat&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.ts.fi/teemat/1074138309|ism=Topi|muallif=Nykänen|sarlavha=Elämänvoiman juurella|sana=6 August 2006|til=fi|ish=Turun Sanomat|qaralgan sana=3 June 2022|arxivurl=https://web.archive.org/20220603095221/https://www.ts.fi/teemat/1074138309|arxivsana=2022-06-03}}&amp;lt;/ref&amp;gt; eman ko&amp;#039;plab sehrli xususiyatlarga ega deb hisoblangan va u an&amp;#039;anaviy Fin xalq tabobatida ham ishlatilgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;yle&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;File:English Oak (Quercus robur) planted for the Diamond Jubilee of Queen Elizabeth II at Azelia Ley Homestead Museum, March 2021.jpg|Ingliz emani &lt;br /&gt;
File:Quercus robur &amp;#039;Concordia&amp;#039; kz01.jpg|Quercus robur &amp;#039;Concordia&amp;#039; &lt;br /&gt;
File:Onderkant eikel van een zomereik met wortelkiem (Quercus robur) 02.jpg|Quercus robur&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
1746-yilda barcha eman daraxtlari qonuniy ravishda qirollik mulki sifatida tasniflangan (o&amp;#039;sha paytda Finlandiya Shvetsiyaning bir qismi edi). Eman XVII asrdan boshlab qonunan himoya qilib kelinmoqda&amp;lt;ref name=&amp;quot;karjalohja&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://aikamatkakarjalohjalla.fi/pipola.html|yil=2019|sarlavha=Pipolan tammimetsikkö|til=fi|ish=aikamatkakarjalohjalla.fi|nashriyot=Karjalohjan Kotiseutuyhdistys|qaralgan sana=3 June 2022|arxivurl=https://web.archive.org/20220603100914/http://aikamatkakarjalohjalla.fi/pipola.html|arxivsana=2022-06-03}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Eman, shuningdek, janubi- g&amp;#039;arbiy Finlandiya mintaqasining mintaqaviy daraxti&amp;lt;ref name=&amp;quot;luontoportti&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://luontoportti.com/t/1365/tammi|sarlavha=Tammi|til=fi|ish=Luontoportti|qaralgan sana=3 June 2022|arxivurl=https://web.archive.org/20220603102410/https://luontoportti.com/t/1365/tammi|arxivsana=2022-06-03}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;helsinki&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.helsinki.fi/metsatieteet/arboretum/puulajit/quercus_robur.html|sarlavha=Quercus robur - Tammi|ism=Antti|muallif=Sipilä|til=fi|ish=helsinki.fi|nashriyot=[[University of Helsinki]]|qaralgan sana=3 June 2022|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191101184518/http://www.helsinki.fi/metsatieteet/arboretum/puulajit/quercus_robur.html|arxivsana=1 November 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Fransiya ===&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Qadim zamonlardan beri eman daraxti Fransiyada ramziy ahamiyatga ega. Ba&amp;#039;zi emanlar [[Gallar]] tomonidan muqaddas daraxtlar hisoblangan.Xristianlashtirishdan keyin ham, eman daraxtlari druidlarni himoya qiluvchi vosita hisoblangan. Chunki chaqmoq odatda aholi punktlariga emas eman daraxtlariga tushadi. Bunday kuygan daraxtlar ko&amp;#039;pincha Chene ibodatxonasi kabi sajda qilish joylariga aylantiriladi. Qirol [[Louis IX Avliyo]] eman daraxti ostida adolat o&amp;#039;rnatgan. [[Buyuk fransuz inqilobi|Fransuz inqilobi davrida]] eman ko&amp;#039;pincha ozodlik daraxtlari sifatida ekilgan ([[:fr:Arbre de la liberté|fr]]). Shunday daraxtlardan biri, 1848-yil inqilobida ekilgan eman, [[Natsizm|natsistlar]] tomonidan Oradur-syur-Glane vayron qilinganidan keyin omon qoldi. Eman novdasi Fransiya davlat gerbining bir qismidir. General [[Charles de Gaulle|Sharl de Gollning]] o&amp;#039;limi haqida e&amp;#039;lon qilingandan so&amp;#039;ng, karikaturachi Jak Fayzant uni qulagan eman sifatida tasvirlagan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Germaniya ===&lt;br /&gt;
Germaniyada eman daraxti (&amp;quot;Germaniya emani&amp;quot; deb nomlanuvchi hudud) romantika ramz sifatida ishlatiladi. Buni Caspar David Fridrixning bir nechta rasmlarida va Jozef Freyxer fon Eyxendorff tomonidan yozilgan &amp;quot;Yaxshi odamning hayoti haqida&amp;quot; asarida topish mumkin. Bu asarlarda eman turli vaziyatlarda, barglari va gullari bilan yoki avvalgi go&amp;#039;zalligisiz o&amp;#039;lik holda ko&amp;#039;rsatilgan. Bundan tashqari, eman daraxti Germaniyaning mustahkamligi va barqarorligi ramzidir. Eski [[Marka (pul birligi)|nemis]] markasidagi tangalarning teskari tomonida eman novdalari aks ettirilgan (1 dan 10 gacha Pfennigs; 50 Pfennig tangasida eman ko‘chati ekayotgan ayol tasvirlangan) va hozirda nemis [[Yevro|evro]] valyuta tangalarining orqa yuzida ham aks ettirilgan (1 dan 5 tsentgacha).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Irlandiya ===&lt;br /&gt;
Irlandiyada, Birr qal&amp;#039;asida 400 yoshdan oshgan aylanasi {{Convert|6.5|m|abbr=on}} ga teng eman daraxti o‘sadi. U Norman istilosidan oldin hukmronlik qilgan mahalliy boshliqlar Eli O&amp;#039;Kerroll sharafiga Kerroll Oak nomi bilan atalgan&amp;lt;ref&amp;gt;Fifty Trees of Distinction by Prof. &amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Latviya ===&lt;br /&gt;
Eman latviya davlatining milliy ramzi hisoblanadi. Ko&amp;#039;pgina [[Latishlar|Latviya]] xalq qo&amp;#039;shiqlari eman daraxti haqida. Gerb eman daraxti shoxlari bilan bezatilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Ruminiya ===&lt;br /&gt;
Rugbi Ittifoqi &amp;#039;&amp;#039;The Oaks nomi bilan tanilgan.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Skandinaviya ===&lt;br /&gt;
[[Fayl:Tammisaari.vaakuna.svg|thumb| Ekenas gerbida tasvirlangan eman]]&lt;br /&gt;
Skandinaviya mamlakatlarida eman daraxti xudo Thorni ifodalovchi &amp;quot;momaqaldiroq daraxtlari&amp;quot; hisoblangan&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book | title = Suomen terveyskasvit : luonnon parantavat yrtit ja niiden salaisuudet | page= 256 | author = Marja-Leena Huovinen &amp;amp; Kaarina Kanerva | year = 1982 | location = Helsinki | publisher = Valitut Palat | isbn = 951-9078-87-8 | language=fi}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Birlashgan Qirollik ===&lt;br /&gt;
Angliyada ingliz emanı milliy daraxt maqomini oldi. Bu Boskobel uyidagi eman daraxtidan kelib chiqqan bo&amp;#039;lib, u yerda bo&amp;#039;lajak qirol Charlz II 1650-yilda [[Ingliz inqilobi|ingliz fuqarolar urushi]] paytida parlamen ta&amp;#039;qibchilardan yashiringan. 29-may kuni eman olma kuni sifatida nishonlandi, ba&amp;#039;zi jamoalarda bayramni nishonlash shu kungacha davom etmoqda&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.bbc.co.uk/wiltshire/moonraking/folklore_oak_apple.shtml|sarlavha=Wiltshire - Moonraking - Oak Apple Day|nashriyot=BBC|sana=1931-05-29|qaralgan sana=2012-05-02}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Xalq og‘zaki ijodida [[Robin Hood|Robin Gud]] boshpana topgan taxmin qilingan joy Mayor Eman hisoblanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |date=2018-02-16 |title=The Definitive List of British Oak Trees &amp;amp; Their History {{!}} EHBP |language=en-GB |work=English Heritage Buildings |url=https://www.ehbp.com/the-definitive-list-of-british-oak-trees-their-history/ |access-date=2018-03-12}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bundan tashqari, eman Angliyadagi eng keng tarqalgan o&amp;#039;rmon daraxtidir&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|ism=Steve|muallif=Smith|url=http://www.forestry.gov.uk/pdf/frnationalinventory0001.pdf/$FILE/frnationalinventory0001.pdf|sarlavha=The National Inventory of Woodland and Trees - England|nashriyot=Forestry Commission|qaralgan sana=2022-11-28|arxivsana=2017-07-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170703031550/https://www.forestry.gov.uk/pdf/frnationalinventory0001.pdf/$FILE/frnationalinventory0001.pdf}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Funt tanganing teskari tomonida eman daraxti tasvirlangan (1987 va 1992-yillardagi nashrlar) va eman barglari va shoxlari novdasi Milliy trestning timsoli hisoblanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Genetika ==&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Q.&amp;#039;&amp;#039; roburning genomi toʻliq ketma-ketligi 2016-yilda nashr etildi(GenOak loyihasi). Unda 12 juft &amp;amp;nbsp;xromosoma, taxminan 26,000&amp;amp;nbsp;gen bor&amp;amp;nbsp;&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.oakgenome.fr/ Oak genome sequencing]{{Oʻlikhavola|date=avgust 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Manzarali daraxtlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Yevropa bog‘ o‘simliklari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Eman]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Dorivor oʻsimliklar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>