<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ra</id>
	<title>Ra - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Ra"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ra&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-20T06:11:19Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ra&amp;diff=226294&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ra&amp;diff=226294&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:43:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{|{{Infobox ship begin}}&lt;br /&gt;
{{Infobox ship image|image=Ra I boat.JPG|caption=„Ra I“ qayigʻi}}&lt;br /&gt;
{{Infobox ship career|Ship name=Ra I|Ship builder=[[Chad|Chadlik]] [[hunarmand|hunarmandlar]]|Ship launched=1969-yil 25-may|Ship homeport=[[Safi]] [[port|porti]], [[Marokash]]}}&lt;br /&gt;
{{Infobox ship characteristics|Ship type=tropik qamishdan yasalgan [[qayiq]]|Ship length=18 metr}}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
{|{{Infobox ship begin}}&lt;br /&gt;
{{Infobox ship image|image=Ra II boat.JPG|caption=„Ra II“ qayigʻi}}&lt;br /&gt;
{{Infobox ship career|Ship name=Ra II|Ship builder=[[Janubiy Amerika]]ning [[Aymara|Aymara hindulari]] va [[Misr]]lik [[hunarmand]]lar|Ship launched=1970-yil 17-may|Ship homeport=[[Safi]] [[port|porti]], [[Marokash]]}}&lt;br /&gt;
{{Infobox ship characteristics|Ship type=tropik qamishdan yasalgan [[qayiq]]|Ship length=12 metr}}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;„Ra“ kemalari&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (qadimgi misrliklarning quyosh xudosi [[Amon|Amon-Ra]] nomidan) – [[papirus|papirus oʻsimligi]]dan yasalgan [[qayiq]], kema. Qadimgi misrliklar kemasi nusxasiga koʻra qurilgan (uzunligi 12 m, kengligi 5 m). „Ra“da [[Xeyerdal Tur|Tur Xeyerdal]] 7 kishidan iborat baynalmilal ekipaj bilan birga qadimgi misrliklarni [[Amerika (qitʼa)|Amerika]]ga suzib borishlari mumkinligini isbotlash maqsadida [[ekspeditsiya]] uyushtirgan. 1969—1970-yillarda 2 ta „Ra“ qayiqlarida ekspeditsiya uyushtirilgan&amp;lt;ref&amp;gt;Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. 7-jild: Parchin—Soliq. T.:„Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti“, 2004.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Nazariyaning yuzaga kelishi ==&lt;br /&gt;
Mashhur [[norveglar|norveg]] sayyohi va olimi [[Xeyerdal Tur|Tur Xeyerdal]] 1955-yili [[Pasxa oroli]]ga qilgan sayohati vaqtida tropik qamish (papirus)dan yasalgan kemalarning tasvirini topadi. Bu esa unda [[Inklar imperiyasi|inklar]]gacha boʻlgan [[Amerika (qitʼa)|Amerika]] aholisi okeanni qamishdan yasalgan kemalarda kesib oʻtgan boʻlishi mumkin, degan fikrni uygʻotadi. Xeyerdal tropik qamishdan kema yasab, unda [[Atlantika okeani]]ni suzib oʻtishga qaror qilgan&amp;lt;ref&amp;gt;Gadoyev K., Berdiyeva S. Jahongashta sayyoh-olimlar. Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2011. 236-bet.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== „Ra-1“ ==&lt;br /&gt;
=== „Ra-1“ ekspeditsiyasi ===&lt;br /&gt;
[[Chad|Chadlik]] ustalar tomonidan [[qadimgi Misr]] kemalarga monand qilib tayyorlangan „Ra“ deb nomlangan kema 7 mamlakat aʼzolaridan iborat 7 kishilik ekipaj bilan [[BMT]] bayrogʻi ostida sayohat qilgan. [[Xeyerdal Tur|Xeyerdal]] oʻzining yetti kishilik xalqaro ekipajiga [[SSSR]]dan shifokor, olim, ingliz tilini mukammal biladigan jurnalist [[Yuriy Senkevich]]ni taklif qilgandi. Kema 1969-yil bahorida [[Marokash]]ning [[Safi]] portidan joʻnab ketgan va [[Shimoliy ekvatorial oqim]] taʼsirida 5 ming kilometr yoʻl bosib oʻtdi va sayohat tugashiga bir hafta qolganida kemadagi nosozlik tufayli Janubiy Amerika yaqinida muvaffaqiyatsizlikka uchradi&amp;lt;ref&amp;gt;Gadoyev K., Berdiyeva S. Jahongashta sayyoh-olimlar. Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2011. 237-bet.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
=== „Ra-1“ ekipaji ===&lt;br /&gt;
Ekipaj tarkibiga ekspeditsiya rahbari [[Xeyerdal Tur|Tur Xeyerdal]]dan tashqari navigator [[Norman Beyker]] ([[AQSh]]), kino operatori [[Karlo Mauri]] ([[Italiya]]), shifokor [[Yuriy Senkevich]] ([[SSSR]]), antropolog [[Santyago Genoves]] ([[Meksika]]), papirus mutaxasisi [[Abdulla Jibrin]] ([[Chad]]) va fotosuratchi [[Georges Surial]] ([[Misr]]) kirgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi |last1=Krohg |first1=Kerstin |title=Ra, 1969 - Ra II 1970 |url=https://www.kon-tiki.no/en/heyerdahls-expeditions/ra-1969-ra-ii-1970 |website=Kon-Tiki Museum |publisher=25.02.2024 |accessdate=09.06.2024}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== „Ra-2“ ==&lt;br /&gt;
=== „Ra-2“ ekspeditsiyasi ===&lt;br /&gt;
10 oydan soʻng 1970-yil [[Xeyerdal Tur|Tur Xeyerdal]] „Ra-2“ papirus kemasida 57 kun suzib, [[Karib dengizi]] sharqidagi [[Barbados]]ga yetib oladi. Bu tajribasi bilan [[Xeyerdal Tur|Tur Xeyerdal]] qadimgi dengizchilar [[Kanar oqimi]]dan foydalangan holda [[Atlantika okeani]] orqali [[Janubiy Amerika]] va undan keyin [[Tinch okeani]]ga suzishlarni amalga oshirganliklarini isbot qilgan&amp;lt;ref&amp;gt;Gadoyev K., Berdiyeva S. Jahongashta sayyoh-olimlar. Toshkent: „Oʻzbekiston“, 2011. 237-bet.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
=== „Ra-2“ ekipaji ===&lt;br /&gt;
Abdulla Jibrindan tashqari „Ra-1“ sayohati ekipaji yangi ekspeditsiyaga qoʻshildi. Ekipaj tarkibiga [[Xeyerdal Tur|Xeyerdal]]dan tashqari navigator [[Norman Beyker]] ([[AQSh]]), kino operatorlari [[Karlo Mauri]] ([[Italiya]]) va [[Key Oxara]] ([[Yaponiya]]), shifokor [[Yuriy Senkevich]] ([[SSSR]]), antropolog [[Santyago Genoves]] ([[Meksika]]), ekologik kimyogar [[Madanni Ait Uhanni]] ([[Marokash]]) va fotosuratchi [[Georges Surial]] ([[Misr]]) kirgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi |last1=Krohg |first1=Kerstin |title=Ra, 1969 - Ra II 1970 |url=https://www.kon-tiki.no/en/heyerdahls-expeditions/ra-1969-ra-ii-1970 |website=Kon-Tiki Museum |publisher=25.02.2024 |accessdate=09.06.2024}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Kemalar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Sayohat]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Xalqaro dengiz voqealari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Ilmiy tadqiqotlar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>