<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Toj_Mahal</id>
	<title>Toj Mahal - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Toj_Mahal"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Toj_Mahal&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T02:15:16Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Toj_Mahal&amp;diff=235450&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Toj_Mahal&amp;diff=235450&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:56:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Fayl:Taj Mahal, Iconic view, Agra, India.jpg|thumb|300px]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Toj Mahal&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – Hindistondagi [[boburiylar]] sulolasining vakili [[Shoh Jahon]] davriga oid meʼmoriy yodgorlik. Toj Mahal qurilishi 1631-yil boshlanib 1652-yil tugatilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Agra shahri yaqinidagi Jamna daryosi boʻyida Shoh Jahon suyukli xotini Arjumandga(Mumtoz Mahal begim, Mumtoz Bibika Rauza nomlari bilan mashhur boʻlgan) atab vafotidan (1631-yil 7 iyul) soʻng qurdirgan. Keyinchalik oʻzi ham shu yerga dafn qilingan. Maqbara (loyiha meʼmori Usta Ahmad Lahori) turk meʼmori [[Muhammad Isoxon]] afandi boshchiligida bunyod etilgan.&lt;br /&gt;
Toj Mahal murabba tarhli, 3 qavatli, 5 gumbazli. Marmar supa (104x|04x7 m) ustiga qurilgan. 4 burchak qismida ingichka minoralar (bal. 45 m) maqbaraga oʻzgacha husn bagʻishlagan. Devorlari oq marmar bilan qoplangan, turli rangdagi qimmatbaho toshlar (haqiq, marvarid, sadaf, qahrabo, zumrad, yoqut, fil suyagi va boshqalar)dan qadama naqshlar ishlangan. Bosh tarzi(eni 56,7 m) peshtoq ravoqli. Maqbaraning old tomoniga 2 qator daraxtlar ekilgan, favvorali hovuz, gulzorlashtirilgan uzun yoʻlka bor. Zinapoyalar bilan marmar supaga chiqib, oʻyma naqshli eshikdan maqbaraga kiriladi. Oʻrtadagi katta gumbazli xonada qora marmarli sagʻana (Shri-Lankadan keltirilgan) qoʻyilgan. Toj Mahalning beqiyos husni bogʻning janubiy darvozasi orqali koʻzga yaqqol tashlanadi. Mahobatli bino qurilishida nafaqat Hindiston, balki Oʻrta Osiyo, Eron, Vizantiya meʼmorlarining oʻziga xos uslublari oʻz ifodasini topgan. Maqbara qurilishida gʻisht teruvchi qandahorlik Muhammad Xanif, Multonlik Muhammad Sayid, minorada mahalliy usta Ismoilxon Rumiy, samarqandlik Muhammad Sharif, lahorlik Kozimxonlar hamda koʻpgina naqqosh va xattotlar qatorida buxorolik ota Muhammad va Shukur naqqoshlar qatnashgan. Binonig asosiy zinapoyasi o&amp;#039;rta osiyolik Bekzod hunarmand tomonidan loyihalashtirilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Etimologiya ==&lt;br /&gt;
[https://uz.wikipedia.org Abdul Hamid Lahoriy] 1636 yildagi “Padshahnoma” kitobida Toj Mahal&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ni [https://en.wikipedia.org rauza]-i munavvara (fors-arabcha: rwḶh mnwạrh, rawdah-i munavvara) deb ataydi, ya’ni nurli yoki nurli qabr. Toj Mahalning hozirgi nomi [[urdu]] tilidan kelib chiqqan boʻlib, [[Arab tili|arab]] va [[Fors tili|fors]] tillaridan olingan boʻlib, tāj mahall soʻzlari “toj” (tāj) “saroy” (mahall) maʼnosini bildiradi. &amp;quot;Toj&amp;quot; nomi &amp;quot;[[Mumtoz adabiyot|Mumtoz]]&amp;quot;ning ikkinchi bo&amp;#039;g&amp;#039;inining buzilishidan kelib chiqqan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Turizm ==&lt;br /&gt;
Toj Mahal ko&amp;#039;plab sayyohlarni jalb qiladi. [[UNESCO|YUNESKO]] 2001-yilda 2 milliondan ortiq tashrif buyuruvchilarni hujjatlashtirgan, 2014-yilda ularning soni 7–8 millionga oshgan. [[Hindiston]] fuqarolari uchun kirish to‘lovi ancha past, xorijliklar uchun esa qimmatroq bo‘lgan uch bosqichli narxlar tizimi joriy qilingan. 2022-yil holatiga koʻra, Hindiston fuqarolari uchun toʻlov ₹50, [https://uz.wikipedia.org SAARC] va [[BIMSTEC]] mamlakatlari fuqarolari uchun ₹540 va boshqa xorijiy sayyohlar uchun ₹1100 edi. Aksariyat sayyohlar oktyabr, noyabr va fevral oylarining sovuq oylarida tashrif buyurishadi. Majmua yaqinida ifloslantiruvchi transport harakatiga yo&amp;#039;l qo&amp;#039;yilmaydi va sayyohlar to&amp;#039;xtash joylaridan piyoda yurishlari yoki elektr avtobusiga tushishlari kerak. [https://google.com Xavasspura] lar (shimoliy hovlilar) hozir yangi tashrif buyuruvchilar markazi sifatida foydalanish uchun tiklanmoqda. 2019-yilda overturizmni bartaraf etish uchun sayt uch soatdan ortiq qolgan tashrif buyuruvchilar uchun jarimalar joriy qildi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tojning janubida joylashgan Toj Ganji yoki [https://google.com Mumtazobod] nomi bilan mashhur boʻlgan kichik shaharcha dastlab karvonsaroylar, bozorlar va bozorlar bilan ziyoratchilar va ishchilar ehtiyojlarini qondirish uchun qurilgan.Tavsiya etilgan sayyohlik yo&amp;#039;nalishlari ro&amp;#039;yxatida ko&amp;#039;pincha Toj Mahal mavjud bo&amp;#039;lib, u zamonaviy dunyoning yetti mo&amp;#039;jizasining bir nechta ro&amp;#039;yxatida, jumladan, yaqinda e&amp;#039;lon qilingan Dunyoning Yangi yetti mo&amp;#039;jizasi, 100 million ovoz bilan yaqinda o&amp;#039;tkazilgan so&amp;#039;rovnomada ham uchraydi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Maydonlar ish kunlari soat 06:00 dan 19:00 gacha ishlaydi, juma kunidan tashqari, majmua masjidda 12:00 dan 14:00 gacha namoz o&amp;#039;qish uchun ochiq. Majmua juma va [[Ramazon oyi]] bundan mustasno, toʻlin oy kuni va ikki kun oldin va keyin tunda tomosha qilish uchun ochiq.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Chet ellik taniqli shaxslar Hindistonga safarlarida Toj Mahalga tez-tez tashrif buyurishadi. Saytga tashrif buyurgan taniqli shaxslar orasida [[Dwight D. Eisenhower|Duayt Eyzenxauer]], [https://google.com Jaklin Kennedi], [[Jimmi Karter]], [[Jorj H.V. Bush]], [https://eng.wikipedia.org Jorj Xarrison] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20041208095628/http://eng.wikipedia.org/ |date=2004-12-08 }}, [[Vladimir Putin]], malika [[Diana Frances Spencer|Diana]], [[Donald Trump|Donald Tramp]], [https://ru.wikipedia.org Jastin Tryudo], [[Charles III|shahzoda Charlz]], [[Elizabeth II|qirolicha Yelizaveta]] va [[Philip Mountbatten|shahzoda Filipp]] bor.{{OʻzME}} &lt;br /&gt;
== Rasmlar ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery class=&amp;quot;center&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
Fayl:Agra 03-2016 06 Taj Mahal complex.jpg|Janubdan&lt;br /&gt;
Fayl:Agra 03-2016 04 Taj Mahal from Mehtab Bagh.jpg|Shimoldan&lt;br /&gt;
Fayl:Agra 03-2016 07 Taj Mahal complex.jpg|Sharqdan&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal finial-1.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Taj_08.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:TajMahalbyAmalMongia.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal at dawn.jpg|Ertalab&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal-11.jpg|Jamna daryosi buyidan&lt;br /&gt;
Fayl:TajGardenWide.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Agra 03-2016 05 Taj Mahal complex.jpg|Darvozalari&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal, Sunset 3, Agra, India.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Agra 03-2016 08 Taj Mahal complex.jpg|Masjid&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal, The Base, Agra, India.jpg|&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; caption=&amp;quot;Toj Mahal&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
Fayl:IAshishTripathi™ Taj-Minaret-restoration.jpg|Bulutli kunda&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal Sunset Edit1.jpg|G&amp;#039;arbdan&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal in India.jpg|Toj Mahal tumanda&lt;br /&gt;
Fayl:Taj Mahal, Agra, Uttar Pradesh, India 2005.jpg|Toj Mahal 2005-yilda.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Tashqi havolalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Hindiston meʼmoriy yodgorliklari‎]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Gumbazlar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>