<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Turon</id>
	<title>Turon - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Turon"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Turon&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-22T16:40:58Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Turon&amp;diff=236899&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Turon&amp;diff=236899&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T15:58:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Maʼnolari|Turon (maʼnolari)}}&lt;br /&gt;
[[Fayl:Iran Turan map 1843.jpg|thumb|xaritasi (1843 yil)]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Turon&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — turli xil manbalarda turli maqsadlarda va maʼnolarda ishlatilgan tarixiy-geografik atama.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ayrimlar Turon maʼnosida [[Movarounnahr]], [[Turkiston]], [[Markaziy osiyo|Markaziy Osiyo]] hududlarini nazarda tutadilar. Oʻrta asrlar adabiyotlarida (Tabariy, Beruniy, Firdavsiy) Eron va Turon hududiy chegaralari Amudaryo orqali belgilanadi. Dastlab Avestoda qayd etilgan „tur“ etnonimi keyinchalik Markaziy Osiyo dasht va togʻ yerlarida yashovchi chorvador aholi bilan bogʻlangan. Olimlarning fikriga koʻra, „turlar tushunchasi — bu sakmassagetlarning dastlabki nomi boʻlishi mumkin. Sak, massagetlar va ularga yaqin qarindosh qabilalar mil. avv. VI-IV asrlarda Oltoy va Janubiy Sibir dashtlarigacha tarqalgan. Bu haqida arxeologik maʼlumotlar ham dalolat beradi va Shinjon Uygʻur oʻlkasida saklar yozuvlarining tarqalishi ham shu fikrni tasdiklaydi. Mahmud Koshgʻariyning taʼkidlashicha, Uygʻuristonning Qashqar tumanida „kansak“ tili saqlangan edi. Sharqiy Turkistondagi Xotan vohasidan topib tekshirilgan yozuvlar „xotansak“ hujjatlari nomi bilan atalgan. Demak, Turon — faqat Oʻrta Osiyo hududining qadimgi atamasi degan xulosa bahslidir. „Turon“, „turonliklar“ yurti tushunchasini keng hududlar bilan bogʻlash mumkin. Oʻrta asr mualliflari ham „Turon“ geografik tushunchasini turlicha tasdiqlaydilar. Baʼzi tarixchi va geograflarning aytishicha, Turon — bu turklar, turkiy qabilalarning yurti degan maʼnoni bildirib, keyinchalik „Turkiston“ tushunchasiga aylangan.&lt;br /&gt;
Akademik. A. Muhammadjonov fikricha, „Turon“ atamasi sugʻdcha — yer, tuproq, dala va dasht kabi maʼnolarni bildirgan. Shunga koʻra, „Turon“ toponimi pasttekislik, dalayu dashtliklar yaʼni keng yaylovlar degan maʼnoni anglatgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
* Bartolʼd V. V. Raboty po istorii i filologii tyurkskikh i mongolʼskikh narodov / V. V. Bartolʼd; Podgot. k izd. S. G. Klyashtornyy; Otv. red. A. N. Kononov. — Perepech. s izd. 1968 g. — M.: Vost. lit., 2002&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Shohnomadagi joylar]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>