<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Varshava</id>
	<title>Varshava - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Varshava"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Varshava&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-22T09:26:03Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Varshava&amp;diff=844473&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Varshava&amp;diff=844473&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-11T06:54:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Bilgiquti aholi punkti&lt;br /&gt;
 |mavqe                     = shahar&lt;br /&gt;
 |oʻzbekcha nomi             = Varshava&lt;br /&gt;
 |asl nomi                  = {{lang-pl|Warszawa}}&lt;br /&gt;
 |tasvir                    = {{Photomontage|&lt;br /&gt;
 |color=#ffffff&lt;br /&gt;
 |photo1a = Panorama siekierkowski.jpg&lt;br /&gt;
 |photo2a = Pałac Na Wyspie w Warszawie, widok na elewację południową.jpg&lt;br /&gt;
 |photo2b = Poland-00808 - Castle Square (31215382745).jpg&lt;br /&gt;
 |photo3a = Warszawa, ul. Nowy Świat 72-74 20170517 004.jpg&lt;br /&gt;
 |photo3b = Warszawa, Rynek Starego Miasta 42-34 20170518 001.jpg&lt;br /&gt;
 |photo4a = Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 87, 89 20170516 003.jpg&lt;br /&gt;
 |photo4b = Warszawa, ul. Senatorska 10 20170516 001.jpg&lt;br /&gt;
 |photo5a = Wilanów Palace.jpg&lt;br /&gt;
 | position = center&lt;br /&gt;
 | spacing = 2&lt;br /&gt;
 | border = 0&lt;br /&gt;
 | size = 275&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
 |qaram                     = Shahar povet huquqlarga ega&lt;br /&gt;
 |mamlakat                  = Polsha&lt;br /&gt;
 |gerb                      = Coat of arms of Warsaw.svg&lt;br /&gt;
 |bayroq                    = Flag of Warsaw.svg&lt;br /&gt;
 |gerb tarifi               = &lt;br /&gt;
 |bayroq tarifi             = &lt;br /&gt;
 |gerb eni                  = &lt;br /&gt;
 |bayroq eni                = 180&lt;br /&gt;
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = &lt;br /&gt;
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = &lt;br /&gt;
  |CoordAddon               = &lt;br /&gt;
  |CoordScale               = &lt;br /&gt;
 |mamlakat xaritasi oʻlchami = 200&lt;br /&gt;
 |mintaqa xaritasi oʻlchami  = 0&lt;br /&gt;
 |tuman xaritasi oʻlchami    = &lt;br /&gt;
 |mintaqa turi              = Voevodlik&lt;br /&gt;
 |mintaqa                   = Mazov voevodligi&lt;br /&gt;
 |jadvalda mintaqa          = Mazov voevodligi&lt;br /&gt;
 |tuman turi                = &lt;br /&gt;
 |tuman                     = &lt;br /&gt;
 |tuman 2                   = &lt;br /&gt;
 |tuman 3                   = &lt;br /&gt;
 |tuman 4                   = &lt;br /&gt;
 |tuman 5                   = &lt;br /&gt;
 |jadvalda tuman            = &lt;br /&gt;
 |jadvalda tuman 2          = &lt;br /&gt;
 |jadvalda tuman 3          = &lt;br /&gt;
 |jadvalda tuman 4          = &lt;br /&gt;
 |jadvalda tuman 5          = &lt;br /&gt;
 |jamoat turi               = &lt;br /&gt;
 |jamoat                    = &lt;br /&gt;
 |jadvalda jamoat           = &lt;br /&gt;
 |ichki bolinishi           = 18 ta tuman&lt;br /&gt;
 |rahbar turi               = Shahar prezidenti&lt;br /&gt;
 |rahbar                    = Rafal Tshakovskiy&lt;br /&gt;
 |asos solingan             = &lt;br /&gt;
 |ilk eslatilishi           = &lt;br /&gt;
 |avvalgi nomlari           = &lt;br /&gt;
 |qachondan beri            = 1300-yil&lt;br /&gt;
 |maydon                    = 517&amp;lt;ref name=GUS&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2017-r-,7,14.html|title=Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r.|publisher=Główny Urząd Statystyczny|date=2017-07-19|accessdate=2017-09-22|lang=pl}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
 |balandlik turi            = Dengiz satxidan&lt;br /&gt;
 |AP markazi balandligi     = 103&lt;br /&gt;
 |iqlim                     = yumshoq kontinental&lt;br /&gt;
 |rasmiy til                = polyak&lt;br /&gt;
  |aholi                    = 1 792 692&amp;lt;ref name=GUS1&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-w-przekroju-terytorialnym-stan-w-dniu-30-06-2019-r-,6,22.html|title=Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30.06.2019 r.|publisher=Główny Urząd Statystyczny|date=2020-02-23|accessdate=2020-02-23|lang=pl}}{{Deadlink|date=may 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
  |sanalgan yil             = 2020-yil&lt;br /&gt;
  |zichlik                  = 3467&lt;br /&gt;
  |aglomeratsiya            = 3 100 000&lt;br /&gt;
  |milliy tarkib            = polyaklar&lt;br /&gt;
  |konfessiyaviy tarkib     = katolik, provaslav, yahudiy&lt;br /&gt;
  |etnoxoronim               = varshavalik, varshavalkklar&lt;br /&gt;
 |vaqt mintaqasi            = +1&lt;br /&gt;
 |DST                       = bor&lt;br /&gt;
 |telefon kodi              = +48 22&lt;br /&gt;
 |pochta indeksi            = 00-001 - 04-999&lt;br /&gt;
 |pochta indekslari         = &lt;br /&gt;
 |avtomobil kodi            = WA, WB, WD, WE, WF,&amp;lt;br&amp;gt; WH, WI, WJ, WK, WN,&amp;lt;br&amp;gt; WT, WU, WW, WX, WY&lt;br /&gt;
 |identifikator turi        = &lt;br /&gt;
 |raqamli identifikator     = &lt;br /&gt;
 |Commons turkumi           = &lt;br /&gt;
 |sayt                      =  http://www.um.warszawa.pl/&lt;br /&gt;
 |sayt tili                 = pl, fr, en&lt;br /&gt;
|mukofotlari     =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Varshava&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-pl|Warszawa}} [varˈʂava]) — [[Polsha]] Respublikasining poytaxti, Varshava voyevodaligining maʼmuriy markazi. Mamlakatning eng katta shahri, siyosiy, iqtisodiy, madaniy va ilmiy markazi. [[Visla]] daryosining har ikki sohilida joylashgan. Iqlimi moʻtadil kontinental, oʻrtacha yillik yogʻin 558&amp;amp;nbsp;mm; yanvarning oʻrtacha  temperaturasi —3,5°, iyulniki 19°. Aholisi 1,79 mln. kishi (2019). Shahar 18 ta maʼmuriy rayonga boʻlingan. &lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
Varshava tarixiy manbalarda XIII asrdan boshlab tilga olinadi. XV-XVI asrlarda Mazoveskiy knyazligi, XVI asr oxiri — XIX asr boshigacha butun Polsha poytaxti, [[1807]]—1813-yillar Varshava knyazligi, Vena kongressi (1814—15) qaroriga muvofiq, Varshava Rossiya tarkibiga kirgan Polsha qirolligining poytaxti. &amp;lt;nowiki&amp;gt;XIX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr oxiridan yirik sanoat shahri. 1915—18-yillarda Varshavani [[Germaniya]] qoʻshinlari bosib oldi. 1918-yil kuzidan mustaqil Polsha davlatining poytaxti. 1939-yil sentabrda Varshavani nemis qoʻshinlari egalladi. 1945-yil 17-yanvarda Varshava ulardan ozod qilindi. Oʻsha vaqtdan boshlab, shaharni tiklash ishlari boshlanib ketdi. Qayta tiklash ishlarining butun dunyo miqyosidagi ramzi sifatida Varshavaga jahon Faxriy mukofoti berilgan (1950). 1955-yilda Varshavada «Varshava shartnomasi» imzolandi.&lt;br /&gt;
=== Yangi davr ===&lt;br /&gt;
Ikkinchi jahon urushidan keyin shahar qayta tiklandi. Biroq, shaharning eng qadimgi qismi, yaʼni eski shahar, yangi shahar va Qirollik saroyi, shuningdek, unutilmas va meʼmoriy jihatdan qimmatbaho buyumlar tarixiy jihatdan qayta tiklandi, garchi ular har doim ham asl shaklida boʻlmasa ham. Misol uchun, eski shaharda ehtiyotkorlik bilan tiklangan jabhalar orqasida 1939-yilgacha boʻlgan tarixiy oʻtmishdoshlariga qaraganda butunlay boshqacha tartib va uskunalar bilan urushdan keyingi davr mezonlariga koʻra zamonaviy uylar yashiringan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Iqtisod ==&lt;br /&gt;
Varshavaning Polsha YIM dagi ulushi — 15 % ni tashkil qiladi. Ishsizlik — 1,8 % (2008).&lt;br /&gt;
== Sanoat ==&lt;br /&gt;
Mashinasozlik va metallsozlik (avto qurilish, elektrotexnika va boshqa), [[metallurgiya]], [[kimyo]], [[poligrafiya]], [[tikuvchilik]] va oziqovqat sanoati tarmoqlari rivojlangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ta&amp;#039;lim ==&lt;br /&gt;
Varshavada 15 oliy oʻquv yurti, jumladan universitet (1918-yildan), politexnika instituti (1915), iqtisod va qishloq xoʻjaligi oliy oʻquv maktabi konservatoriya, Polsha fanlar akademiyasi, tibbiyot, nafis sanʼat va jismoniy tarbiya akademiyalari mavjud boʻlib, ular quyidagilardir:&lt;br /&gt;
[[Fayl:Brama_G%C5%82%C3%B3wna_kampus_centralny_Uniwersytetu_Warszawskiego_2019.jpg|thumb|[[:ru:Варшавский университет|Varshava Universiteti]]]]&lt;br /&gt;
*Varshava universiteti (Uniwersytet Warszawski)&lt;br /&gt;
*Varshava politexnika instituti (Politechnika Warszawska)&lt;br /&gt;
*Ijtimoiy psixologiya va gumanitar Fanlar universiteti (SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny)&lt;br /&gt;
*Iqtisodiyot Varshava maktabi (Szkoła Główna Handlowa)&lt;br /&gt;
*Qishloq xoʻjaligi Oliy maktabi (Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego)&lt;br /&gt;
*Varshava tibbiyot akademiyasi (Akademiya Medyczna W warszawie)&lt;br /&gt;
*Frederik Chopin Musiqa Akademiyasi (Akademiya Muzyczna im. Fryderyka Chopina)&lt;br /&gt;
*Aleksandr Zelverovich nomidagi teatr akademiyasi (Akademiya Teatralna im. Aleksandr Zelwerowicza) &lt;br /&gt;
*S. Vyshinskiy nomidagi kardinal universiteti bilan.  (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)&lt;br /&gt;
*Harbiy texnika akademiyasi (Wojskowa Akademiya Techniczna)&lt;br /&gt;
*Harbiy sanʼat Akademiyasi (Akademiya Sztuki Wojennej)&lt;br /&gt;
*Jismoniy tarbiya Akademiyasi (Akademiya Wychowania Fizycznego w Warszawie)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Umuman olganda, shaharda yarim millionga yaqin oʻquvchi (shahar aholisining 29%, 2002-yil boʻyicha), ulardan 255 000 — dan koʻprogʻi oliy oʻquv yurtlari talabalari hisoblanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Transport ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Solaris_Urbino_18_Electric_5889,_bus_line_128,_Warsaw,_2021.jpg|thumb|Varshavadagi elektrobus]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:2018-07-06 Warsaw Tram 3618 on Line 35.jpg|thumb|Varshavadagi tramvay]]&lt;br /&gt;
Varshava shahrining ichki jamoat transporti koʻplab avtobus marshrutlari, uch oʻnlab chiziqlardan tashkil topgan tramvay tarmogʻi va metro tizimilaridan iborat. Sayohat chiptamatda yoki transportning oʻzida sotib olinishi mumkin boʻlgan chiptalar boʻyicha amalga oshiriladi (haydovchilar chiptalarni sotmaydi); barcha chiptalar universaldir, transport turlari boʻyicha boʻlinishlar yoʻq.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Shaharda Polshaning eng yirik xalqaro aeroporti (Frederik Chopin nomidagi Varshava aeroporti), Varshava/Modlin aeroporti (markazdan 49 kilometr shimolda) va ikkita temir yoʻl stantsiyasi mavjud.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Madaniyat ==&lt;br /&gt;
Koʻplab kutubxona, 20 dan ziyod muzey, teatrlardan Katta teatr, Xalq teatri mavjud. Meʼmoriy yodgorliklardan gotika uslubidagi Yan sobori (&amp;lt;nowiki&amp;gt;XIV&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr), Qasr maydonidagi (1643) Sigizmund III ustunlari (1644), Krasinskiylarning sobiq saroyi (&amp;lt;nowiki&amp;gt;XVII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr), Vilyanuv (&amp;lt;nowiki&amp;gt;XVII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr) va Lazenki (&amp;lt;nowiki&amp;gt;XVIII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr) bogʻ saroy ansambllari va boshqa saqlangan.&amp;lt;ref&amp;gt;[[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sport ==&lt;br /&gt;
=== Futbol klublari ===&lt;br /&gt;
*«Legiya» (Legia Warszawa) — Varshava futbol jamoasi, Polsha oliy ligasida (Extraclass) ishtirok etadi. 1916-yilda tashkil etilgan. Polsha Chempioni: 1955, 1956, 1969, 1970, 1994, 1995, 2002, 2006, 2013, 2014, 2016, 2017. Polsha kubogi sohibi: 1955, 1956, 1964, 1966, 1973, 1980, 1981, 1989, 1990, 1995, 1996, 1997, 2008, 2011, 2012, 2013. Polsha Superkubogi egasi: 1989, 1994, 1997, 2008.&lt;br /&gt;
*«Poloniya» (Polonia Warszawa) — Varshava futbol jamoasi, 2012/2013, keyin moliyaviy muammolar toʻrtinchi ligasi koʻchib oʻtishga majbur boʻldi qadar oliy Polsha ligasi (Extraclass) amalga. 1911-yilda tashkil etilgan. Polsha Chempioni: 1948, 2000. Polsha kubogi sohibi: 1952, 2001. Polsha Superkubogi egasi: 2000.&lt;br /&gt;
*«Gvardiya» - Varshava futbol klubi. 1948-yilda tashkil etilgan. Polsha 1957 chempionatining kumush medali sohibi, 1959 va 1973 Polsha chempionatining bronza medali sohibi, 1954 Polsha Kubogi gʻolibi, 1974 Polsha Kubogi finalchisi va chempionlar Kubogi birinchi oʻyini ishtirokchisi. 2013 / 2014 mavsumida Polshaning futbol boʻyicha yettinchi ligasi A guruhida oʻynaydi.&lt;br /&gt;
=== Sport inshoatlari ===&lt;br /&gt;
1955—2007-yillarda faoliyat koʻrsatgan Varshavadagi eng yirik stadion boʻlgan «Oʻn yillik» stadioni buzib tashlanib, uning oʻrnida 2011-yilda ochilgan Milliy stadion (2012-yilgi futbol boʻyicha Yevropa chempionatiga tayyorgarlik koʻrish maqsadida qurilgan) qurilgan. U oʻz bagʻriga 59 520 tomoshabinni sigʻdira oladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bundan tashqari, «Poloniya» stadioni, &amp;quot;Poloniya&amp;quot; (Polonia Varshava)ning uy arenasi, sigʻimi 7150 oʻrinli, shuningdek, &amp;quot;Legia&amp;quot; (Legia Varshava) jamoasining  uy stadioni boʻlmish - «Pepsi Arena» (2011-yilgacha-Polsha armiyasi stadioni) 31 103 tomashabinga moʻjallangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Varshavada, shuningdek, ippodrom, bir nechta yopiq konki maydonlari, Stegniy konkida uchish yoʻli, yil davomida ishlaydigan oʻnlab basseynlar, tennis kortlari, yuzlab kichik va yirik sport maydonchalari mavjud.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Iqlimi ==&lt;br /&gt;
Varshava iqlimi oʻrta kontinental boʻlib, yumshoq qish hamda issiq va nam yoz bilan oʻtadi. Oʻrtacha qish harorati +2&amp;amp;nbsp;°C dan-5&amp;amp;nbsp;°C gacha, yoz esa +15&amp;amp;nbsp;°C dan +20&amp;amp;nbsp;°C gacha boʻladi. Varshava iqlimi oʻrta belbogʻda joylashgan shaharlar orasida eng qulay hisoblanib, kamdan-kam hollarda yuqori issiqlik harorat +30&amp;amp;nbsp;°C boʻladi va qisqa davom etadi, -15&amp;amp;nbsp;°C past sovuq havo kamdan-kam hollarda kuzatiladi. Kuz uzoq va issiq, bahor esa asta-sekinlik bilan keladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Joy iqlimi &lt;br /&gt;
| Uzunlik = auto&lt;br /&gt;
| Joylashuv oʻrni = &lt;br /&gt;
| Joy_ot = Varshava (norma 1981-2010)&lt;br /&gt;
| Manba = [http://pogoda.ru.net/climate2/12375.htm «Ob-havo va iqlim»]&lt;br /&gt;
| Yan_oʻr=-1.8          | Yan_oʻr_yogʻin=27&lt;br /&gt;
| Fev_oʻr=-0.6          | Fev_oʻr_yogʻin=26&lt;br /&gt;
| Mar_oʻr=2.8           | Mar_oʻr_yogʻin=31&lt;br /&gt;
| Apr_oʻr=8.7           | Apr_oʻr_yogʻin=34&lt;br /&gt;
| May_oʻr=14.2          | May_oʻr_yogʻin=56&lt;br /&gt;
| Iyn_oʻr=17.0          | Iyn_oʻr_yogʻin=69&lt;br /&gt;
| Iyl_oʻr=19.2          | Iyl_oʻr_yogʻin=73&lt;br /&gt;
| Avg_oʻr=18.3          | Avg_oʻr_yogʻin=64&lt;br /&gt;
| Sen_oʻr=13.5          | Sen_oʻr_yogʻin=46&lt;br /&gt;
| Okt_oʻr=8.5           | Okt_oʻr_yogʻin=32&lt;br /&gt;
| Noy_oʻr=3.3           | Noy_oʻr_yogʻin=37&lt;br /&gt;
| Dek_oʻr=-0.7          | Dek_oʻr_yogʻin=34&lt;br /&gt;
| Yil_oʻr=8.5           | Yil_oʻr_yogʻin=529&lt;br /&gt;
| Yan_oʻr_min=-4.2      | Yan_oʻr_maks=0.6&lt;br /&gt;
| Fev_oʻr_min=-3.6      | Fev_oʻr_maks=1.9&lt;br /&gt;
| Mar_oʻr_min=-0.6      | Mar_oʻr_maks=6.6&lt;br /&gt;
| Apr_oʻr_min=3.9       | Apr_oʻr_maks=13.6&lt;br /&gt;
| May_oʻr_min=8.9       | May_oʻr_maks=19.5&lt;br /&gt;
| Iyn_oʻr_min=11.8      | Iyn_oʻr_maks=21.9&lt;br /&gt;
| Iyl_oʻr_min=13.9      | Iyl_oʻr_maks=24.4&lt;br /&gt;
| Avg_oʻr_min=13.1      | Avg_oʻr_maks=23.9&lt;br /&gt;
| Sen_oʻr_min=9.1       | Sen_oʻr_maks=18.4&lt;br /&gt;
| Okt_oʻr_min=4.8       | Okt_oʻr_maks=12.7&lt;br /&gt;
| Noy_oʻr_min=0.6       | Noy_oʻr_maks=5.9&lt;br /&gt;
| Dek_oʻr_min=-3.0      | Dek_oʻr_maks=1.6&lt;br /&gt;
| Yil_oʻr_min=4.6       | Yil_oʻr_maks=12.6&lt;br /&gt;
| Yan_m_maks=13.0      | Yan_m_min=-31.0&lt;br /&gt;
| Fev_m_maks=17.0      | Fev_m_min=-27.2&lt;br /&gt;
| Mar_m_maks=22.0      | Mar_m_min=-22.2&lt;br /&gt;
| Apr_m_maks=30.4      | Apr_m_min=-7.2&lt;br /&gt;
| May_m_maks=32.8      | May_m_min=-2.8&lt;br /&gt;
| Iyn_m_maks=35.1      | Iyn_m_min=1.6&lt;br /&gt;
| Iyl_m_maks=35.9      | Iyl_m_min=5.0&lt;br /&gt;
| Avg_m_maks=36.0      | Avg_m_min=3.0&lt;br /&gt;
| Sen_m_maks=31.1      | Sen_m_min=-2.0&lt;br /&gt;
| Okt_m_maks=25.0      | Okt_m_min=-9.6&lt;br /&gt;
| Noy_m_maks=19.2    | Noy_m_min=-17.0&lt;br /&gt;
| Dek_m_maks=15.0      | Dek_m_min=-22.8&lt;br /&gt;
| Yil_m_maks=36.0      | Yil_m_min=-31.0&lt;br /&gt;
|}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ma&amp;#039;muriy bo&amp;#039;linishi ==&lt;br /&gt;
2002-yilda maʼmuriy islohotidan soʻng Varshava 1 gmindan tashkil topgan povyat boʻlib, u oʻz navbatida 18 dzelnits (tumanlar)ga boʻlinadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{|border=0&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
&amp;lt;div style=&amp;quot;position: relative; font-size:85%; width:450px;&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Fayl:Warszawa outline with districts v2.svg|450px]]&lt;br /&gt;
{{Image label|x=155|y=70|text=[[:ru:Бялоленка|Byaloldnka]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=90|y=130|text=[[:ru:Беляны (Варшава)|Belyani]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=65|y=195|text=[[:ru:Бемово|Bemova]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=137|y=165|text=[[:ru:Жолибож|Joliboj]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=177|y=183|text=[[:ru:Прага Пулноц|Praga Pulnots]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=212|y=150|text=[[:ru:Таргувек|Targuvek]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=167|y=223|text=[[:ru:Средместье|Sredmeste]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=127|y=223|text=[[:ru:Воля (Варшава)|Volya]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=127|y=263|text=[[:ru:Охота (Варшава)|Oxota]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=110|y=300|text=[[:ru:Влохи (Варшава)|Vloxi]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=40|y=285|text=[[:ru:Урсус|Ursus]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=200|y=290|text=[[:ru:Мокотув|Mokotuv]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=320|y=290|text=[[:ru:Вавер (Варшава)|Vaver]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=227|y=213|text=[[:ru:Прага Полудне|Praga Poludne]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=297|y=180|text=[[:ru:Рембертув|Rembertuv]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=387|y=230|text=[[:ru:Весола (Варшава)|Vesola]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=187|y=380|text=[[:ru:Урсынув|Ursinuv]]}}&lt;br /&gt;
{{Image label|x=255|y=355|text=[[:ru:Вилянув|Vilyanuv]]}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{|{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; border=1 cellpadding=3 cellspacing=0 style=&amp;quot;border-collapse: collapse; text-align: center&amp;quot; style=&amp;quot;background:#fffeee;&lt;br /&gt;
!Asl nomi|| Oʻzbekcha nomi || Aholisi (2017)&amp;lt;ref name=GUS/&amp;gt; || Maydoni&amp;lt;ref name=GUS/&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Mokotów || Mokotuv ||align=right| 217 815 || 35,42&amp;amp;nbsp;km²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Praga Południe || Praga Poludne (Janub) ||align=right| 178 447 || 22,38&amp;amp;nbsp;km²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Wola || Volya||align=right| 138 508|| 19,26 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Ursynów || Ursinuv ||align=right| 149 843 || 43,79 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Bielany || Belyaniy ||align=right| 131 957 || 32,34 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Śródmieście || Sredmestye ||align=right| 118 301 || 15,57 км²&lt;br /&gt;
|-|Targówek || Targuvek ||align=right| 123 535 || 24,22 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Bemowo || Bemova ||align=right| 120 449 || 24,95&amp;amp;nbsp;km²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Ochota || Oxota ||align=right| 83 592 || 9,72&amp;amp;nbsp;km²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Praga Północ || Praga Pulnots (Shimol) ||align=right| 65 904|| 11,42 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Białołęka || Byalolenka ||align=right| 116 127 || 73,04 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Wawer || Vaver ||align=right| 74 932 || 79,7 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Żoliborz || Joliboj ||align=right| 50 825 || 8,47 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Ursus || Ursus ||align=right| 58 233 || 9,36 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Włochy || Vloxiy ||align=right| 41 243 || 28,63 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Rembertów || Rembertuv ||align=right| 24 105 || 19,30 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Wesoła || Vesola ||align=right| 24 811 || 22,94 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Wilanów || Vilyanuv ||align=right| 35 170 || 36,73 км²&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Jami&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; || ||align=right| 1 753 977 || 517,24 км²&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Meʼmorchilik ==&lt;br /&gt;
Bugungi kunda Varshava Polsha poytaxtning boy tarixi tufayli turli xil meʼmoriy uslublarning aralashmasi hisoblanadi. [[Ikkinchi Jahon urushi|II jahon urushi]] paytida eski shahar deyarli butunlay yoʻq qilindi va faqat urushdan keyingi yillarda qayta tiklandi. Misol uchun, qirol saroyi (Varshava tarixiy yuragi) faqat 1970 va 1980-yillarda qayta qurilgan va alohida taʼmirlash ishlari davom etmoqda. Varshava tarixiy markazi jahon merosi roʻyxatiga tarixiy meʼrosni yaxshilab tiklashning taxminiy naʼmunasi sifatida kiritilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
PXR vaqtlari stalinist imperiya tarzida binolarni tark etdi. PXR rejimining qulashi oqibatida bir nechta muhim tarixiy yodgorliklar qayta tiklandi. Soʻnggi oʻn yilliklarda shaharning koʻrinishi zamonaviy osmonoʻpar binolar va biznes markazlari bilan boyitildi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Shaharning diniy binolari koʻplab katolik va bir nechta protestant cherkovlarini, shuningdek, Polshada koptik nasroniylikning markazi boʻlgan Trinity cherkovini oʻz ichiga oladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Diqqatga sazovor joylar ===&lt;br /&gt;
Rossiya bilan bogʻliq yodgorliklardan quyidagilar muhim:&lt;br /&gt;
*Varshava Aleksandr qalʼasi XIX asrning rus qalʼasi.&lt;br /&gt;
*Aleksandr-Nevskiy cherkovi 1920-yilda vayron qilingan shaharning eng baland binosi.&lt;br /&gt;
*[[Praga]] Magdalalik Maryam cherkovi (1867—1869-yil)Sankt Martinianatserkov Butrus va Madaniyat va ilm-fan Pavladvorets nomi bilan cherkov-hali shahar meʼmoriy dominant boʻlib qolmoqda 231 metr Stalin Heights,.&lt;br /&gt;
*Sovet askarlari qabriston-maqbarasi — Jvirka va Vigura koʻchasidagi yodgorlik majmuasi boʻlib, unda 21,5 ming kishi dafn etilgan. 1944—1945-yillarda shaharni nemis ishgʻolidan ozod qilishda vafot etgan qizil armiya askarlari.&lt;br /&gt;
*Nomaʼlum askarning qabri Marshal Jozef Pilsudskiy maydonidagi yodgorlik. Polsha askarlari xotirasiga bagʻishlangan, turli vaqtlarda Vataniga tushgan.&lt;br /&gt;
*Varshavadagi pravoslav qabristoni Varshavadagi Volskaya koʻchasida joylashgan 138/40 qabriston, shaharning eng qadimgi nekropollaridan biri hisoblanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Saroylar ===&lt;br /&gt;
{|class=&amp;quot;graytable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:center caption=&amp;quot;[[Дворцы Варшавы]]&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:6 Warszawa 264.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Arkady Kubickiego, Warszawa.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Warsaw-Wilanow Royal Palace 2019 P02.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[:ru:Дворец Чапских (Варшава)|Chapskiylar saroyi]]&lt;br /&gt;
|[[:ru:королевский дворец в Варшаве|Qirol saroyi]]&lt;br /&gt;
|[[:ru:Вилянувский дворец|Vilyanuvsk saroyi]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Chopin&amp;#039;s Muzeum (Ostrogski Palace), Warsaw, Poland 01.JPG|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Koniecpolski palace warszawa.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Front facade of the Ujazdów Castle, Warsaw, 2019.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[:ru:Дворец Острожских|Ostrojskiy saroyi]]&lt;br /&gt;
|[[:ru:Президентский дворец в Варшаве|Prezident saroyi]]&lt;br /&gt;
|[[:ru:Уяздовский замок|Uyazdov qasri]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Warszawa_-_Pa%C5%82ac_%C5%81azienkowski_%2813%29.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Warszawa Palac Branickich (dron).jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Poland-00925 - National Library (31103382871).jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|[[:ru:Лазенковский дворец|Lazenkov saroyi]]&lt;br /&gt;
|[[:ru:Дворец Браницких (Мёдова)|Branitskiylar saroyi]]&lt;br /&gt;
|[[:ru:Дворец Красинских (площадь Красинских)|Krasinsklar saroyi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Aholisi ==&lt;br /&gt;
Varshava shahar aholisining oʻsishi va evolutsiyasi uzoq vaqt davomida shahar savdo yoʻllari va trans-Yevropa migratsiyasining tranzit nuqtalaridan biri boʻlganligi bilan ajralib turadi. Bu holat aholining soni va milliy tarkibiga taʼsir koʻrsatishi mumkin emas edi. Shunday qilib, ilgari, shahar shakllanishidan oldin, sanoat va xizmatlar markazi sifatida aholi asosan savdo guruhlaridan iborat edi. 1897-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, 638 000 aholining 219 000 nafari (bu taxminan 34 %) yahudiylar boʻlgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;last_glimpse&amp;quot;&amp;gt;Joshua D. Zimmerman, &amp;#039;&amp;#039;Poles, Jews, and the politics of nationality&amp;#039;&amp;#039;, Univ of Wisconsin Press, 2004, ISBN 0-299-19464-7, [https://books.google.com/books?id=6sbr9cZyw_4C&amp;amp;pg=PA16&amp;amp;dq=population+Brest+Poles+Jews&amp;amp;lr=&amp;amp;as_brr=3&amp;amp;ei=HS_3SZ2-NITyzQSUtaWtBQ Google Print, p. 16]&amp;lt;/ref&amp;gt;. Aholining koʻp qirraliligi va koʻp millatliligi shahar madaniyatiga alohida taʼsir koʻrsatdi. Varshava, 300 yildan ortiq tarixga ega boʻlib, &amp;quot;Sharqiy Parij&amp;quot;, &amp;quot;ikkinchi Parij&amp;quot;laqabini oldi&amp;lt;ref name=&amp;quot;last_glimpse&amp;quot;/&amp;gt;. Ayollar va erkaklar nisbati: ~ 54% ayollar va ~46% erkaklar.&lt;br /&gt;
{{Wikidata/Population|2022=1 783 321}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Faxriy fuqarolari ==&lt;br /&gt;
*Ioann Pavel II (1920—2005) — Rim papasi (1978—2005).&lt;br /&gt;
*Mariya Sklodovska-Kyuri (1867—1934) — polsha-fransuz eksperimental olimi (fizik, kimyogar), oʻqituvchi, jamoat arbobi. Ikki karra Nobel mukofoti sovrindori.&lt;br /&gt;
*Yozef Pilsudskiy (1867—1935) — Polsha davlat va siyosat arbobi, qayta tiklangan Polsha davlatining birinchi rahbari, Polsha armiyasining asoschisi&lt;br /&gt;
*Ignacy Yan Paderewski (1860—1941) - polshalik pianinochi, bastakor, davlat  va jamoat arbobi.&lt;br /&gt;
*Yozef Xaller (1873—1960) - polshalik general.&lt;br /&gt;
*Lucian Jeligovskiy (1865—1947) - polshalik general va siyosatchi.&lt;br /&gt;
*Maksim Vaygan (1867—1965) - fransuz harbiy rahbari.&lt;br /&gt;
*Gerbert Klark Guver (1874-) 1964) — AQSHning oʻttiz birinchi prezidenti.&lt;br /&gt;
*Ferdinand Foch (1851—1929) — fransuz harbiy rahbari, [[Fransiya]] marshali.&lt;br /&gt;
*Aleksandr Geyshtor (1916—1999) — polshalik tarixchi, Polsha Fanlar akademiyasi prezidenti.&lt;br /&gt;
*Rishard Kachorovskiy (1919—2010) - Polsha davlat arbobi.&lt;br /&gt;
*Franciszek Kaminskiy (1902—2000) - Polsha armiyasi diviziyasi generali *Vladislav Bartoshevskiy (1922—2015) - polshalik tarixchi, publitsist, diplomat, davlat arbobi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Galereya==&lt;br /&gt;
{|class=&amp;quot;graytable&amp;quot; style=&amp;quot;text-align:center&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Muzeum Narodowe w Warszawie.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:2017-05-28 Pałac Kultury i Nauki 2.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Rynek Starego Miasta - 03.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Milliy muzey&lt;br /&gt;
|Madaniyat va fan saroyi&lt;br /&gt;
|Sirena — Varshava ramzi&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Śródmieście Północne, Warszawa, Poland - panoramio (345).jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Museum of the History of Polish Jews in Warsaw building 0011.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
|width=&amp;quot;25%&amp;quot;|[[Fayl:Centrum Praskie Koneser 2019a.jpg|240x150px]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|Eski shahar&lt;br /&gt;
|POLIN muzeyi&lt;br /&gt;
|Praga&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Qardosh shaharlar ==&lt;br /&gt;
Varshava quyidagi shaharlar bilan qardosh tutingan&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi |url=http://www.um.warszawa.pl/aktualnosci/miasta-partnerskie-warszawy?page=0,0 |title=Varshava shahri sayti |subtitle= |author= |authorlink= |coauthors= |quote= |date=2005-05-04 |format= |work= |publisher= |accessdate=2014-12-26 |lang=pl |description= |deadlink= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140705150614/http://www.um.warszawa.pl/aktualnosci/miasta-partnerskie-warszawy?page=0,0 |archivedate=2014-07-05 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot; style=&amp;quot;background:#ffffef; float:left;&amp;quot;&lt;br /&gt;
!Shahar&lt;br /&gt;
! Mintaqa&lt;br /&gt;
! Mamlakat&lt;br /&gt;
! Yil&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Koventri]] &lt;br /&gt;
| &lt;br /&gt;
|{{GBR}}&lt;br /&gt;
|([[1957]])&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[:ru:Сан-Диего|San-Diego]] &lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{USA}}&lt;br /&gt;
|([[1960]])&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Chikago]]&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.chicagosistercities.com/our.php Chicago Sister Cities{{ref-en}}] {{webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120606050131/http://www.chicagosistercities.com/our.php |date=2012-06-06 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{USA}}&lt;br /&gt;
|([[1960]])&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| [[Madrid]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{ESP}}&lt;br /&gt;
|([[1981]])&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[:ru:Дюссельдорф|Dyuseldorf]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{GER}}&lt;br /&gt;
|([[1989]])&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|[[:ru:Иль-де-Франс|Il-de-Frans]]&lt;br /&gt;
|{{FRA}}&lt;br /&gt;
|([[1990]])&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Toronto]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{CAN}} &lt;br /&gt;
|(1990)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[:ru:Хамамацу|Xamamatsu]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{JPN}} &lt;br /&gt;
|(1990)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| [[Berlin]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|{{GER}}  &lt;br /&gt;
|([[1991]])&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
{{Clear}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
* http://www.um.warszawa.pl/en {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140222145703/http://www.um.warszawa.pl/en |date=2014-02-22 }}&lt;br /&gt;
* [http://www.warszawa.su/ Sayyohlar uchun Varshava shari haqida maʼlumot {{ref-ru}}]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{commons|Warszawa|Varshava}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Yevropa poytaxtlari}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Polshadagi shaharlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Alfavit boʻyicha butun jahon yodgorliklari]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>