<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="uz">
	<id>https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Xurmo</id>
	<title>Xurmo - Oʻzgarishlar tarixi</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ziyosfera.uz/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Xurmo"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Xurmo&amp;action=history"/>
	<updated>2026-11-21T12:25:25Z</updated>
	<subtitle>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Xurmo&amp;diff=239346&amp;oldid=prev</id>
		<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ziyosfera.uz/index.php?title=Xurmo&amp;diff=239346&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-08-07T16:02:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Maʼnolari|Xurmo palmasi}}&lt;br /&gt;
[[Fayl:200412 - Plaqueminier et ses kakis.jpg|thumb]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Xurmo&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{btname|Diospyros}}) — [[xurmodoshlar]] [[oila (biologiya)|oila]]siga mansub subtropik [[daraxt]] yoki [[buta]]lar [[turkum]]i, ekiladigan [[mevali oʻsimliklar|meva daraxti]]. [[Tropik mintaqalar|Tropik]] va [[subtropik mintaqalar]]da 500 ga yaqin [[tur (biologiya)|tur]]i uchraydi. [[Xitoy]], [[Yaponiya]], [[Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi|Oʻrta dengiz boʻyi]] [[mamlakat]]lari, [[Avstraliya]], [[AQSH]], [[Kavkaz]], [[Oʻrta Osiyo]]da ekiladi. Mevasi uchun, asosan, sharq xurmosi., sovuqqa chidamli virginiya xurmosi ({{btname|D. virginiana}}), shuningdek, Kavkaz X.si ({{btname|D. lotus}}) oʻstiriladi. Oʻzbekistonda ekiladigan sharq X.si ({{lang|la|&amp;#039;&amp;#039;D. kaki&amp;#039;&amp;#039; Tpip.}})ning vatani — Xitoy. Daraxti 8–12 m, chiroyli, shoxshabbasi dumaloq yoki piramidasimon. 100 —400 yil, baʼzan undan ham koʻproq yashaydi, lekin 50— 60 yilgacha yaxshi meva beradi. X. —15, —20° gacha sovuqqa chidaydi, yorugʻsevar oʻsimlik. [[Barg]]i yirik tuxumsimon, usti toʻq yashil, orqasi tukli, ketma-ket joylashgan, toʻkilish oldidan qizgʻish rangga kiradi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Gul]]i bir, baʼzan ikki jinsli. Aprel — mayda gullaydi, oktabr —noyabrda pishadi. Mevasi turli shakdda (500 g gacha). X. tarkibida [[qand]], S vitamini, [[protein]], temir tuzlari, [[oqsillar|oqsil]], [[oshlovchi moddalar]] va boshqa bor. Mevasi 2 —3 oy saqlanadi, yangiligida hamda quritilgan holda isteʼmol kilinadi, qandolatchilik sanoatida ishlatiladi, likyor, vino, jem tayyorlanadi. X., asosan, payvandlash yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Koʻchati kuzda yoki bahorda 8x6 va 6x6 m sxemada ekiladi. [[Qumli tuproqlar|Kumli]], [[shagʻal]]li shoʻr yerlarni yoktirmaydi. 3—4yili hosilga kiradi, 10—12 yoshida toʻliq hosil bera boshlaydi. Bir tup daraxti 250&amp;amp;nbsp;kg gacha hosil beradi. Oʻsuv davrida yer sharoitiga qarab 10 —12 marta sugoriladi; oʻgʻitlanadi, atrofi yumshatib turiladi. X.NING Oʻzbekistonda tarqalgan va [[Surxondaryo viloyati|Surxondaryo]], shuningdek, [[Navoiy viloyati|Navoiy]], [[Namangan viloyati|Namangan]], [[Samarqand viloyati|Samarqand viloyatlari]] uchun oʻrnlashtirilgan asosiy [[nav]]lari — Vaxsh, Xiakume, Zendjimaru, Tojikiston va boshqa&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
* Kulkov O. P., Muxamedzyanov Sh. 3., Oʻzbekistonning subtropik oʻsimliklari,T., 1968&lt;br /&gt;
* Jivotinskaya S., Vostochnaya xurma v Uzbekistane, T., 1989.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rixsivoy Joʻrayev.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}} &amp;lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Mevali daraxtlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Xurmo (turkum)]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Programmer</name></author>
	</entry>
</feed>