<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Ahmad ar-Rifoiy - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ahmad_ar-Rifoiy&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 03:52:38 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ahmad_ar-Rifoiy&amp;diff=266806&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ahmad_ar-Rifoiy&amp;diff=266806&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Shaxsiyat bilgiqutisi&lt;br /&gt;
 | kasbi                = Imom&lt;br /&gt;
 | otasi                = Ali Abul-Hasan&lt;br /&gt;
 | onasi                = Fotima al-Ansor &amp;lt;!-- unsupported parameter: | ethnicity          = [[Arab]] --&amp;gt;&lt;br /&gt;
 | tasvir               = File: Ahmad al-Rifa&amp;#039;i.jpg&lt;br /&gt;
 | tavallud_sanasi      = Hijriy 512-yil&lt;br /&gt;
 | vafot_sanasi         = Hijriy 578-yil&lt;br /&gt;
 | tavallud_joyi        = Umm Obaydriy [[Iroq]]&lt;br /&gt;
 | vafot_joyi           = Umm Obayd, [[Iroq]]&lt;br /&gt;
 | taʼlimi              = [[Islom]] [[Sunniy]] [[Shofeyi]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
[[Fayl:-(مرقد السيد احمد الرفاعي) 52 كم شرق مدينة الرفاعي.jpg|thumb|Ahmad ar- ʽ masjidi va qabri, 52 km (32 mi) Iroqdagi Al-Rifoi shahridan sharqda joylashgan]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ahmad ar-Rifoiy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ([[arabcha]]:[[أَحْمَد ابْن عَلِي ٱلرِّفَاعِي]]) – [[sunniy]] musulmon voizi, zohid, [[tasavvuf]] olimi, [[huquqshunos]] va [[ilohiyot]] olimi, islomning „Rifoʼi tariqa“ (soʻfiylik tariqati) asoschisi sifatida tanilgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;https://books.google.co.uz/books?id=w2IYAQAAIAAJ&amp;amp;redir_esc=y:Bosworth, Clifford Edmund, ed. (1997). „Rifaʽiyya“&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;&amp;quot;&amp;gt;https://books.google.co.uz/books?id=NhXqWLd_AMQC&amp;amp;redir_esc=y; Trimingham, J. Spencer (19 May 1998)Oxford University Press, USA. ISBN 978-0-19-802823-9.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Dushanba va payshanba kunlaridan tashqari har kuni [[hadis]], [[fiqh]] va [[tafsir]] fanlaridan dars bergan. U dushanba va payshanba kunlari tushdan keyin minbarida oʻtirib, diniy va ijtimoiy muammolarning yachimlari haqida maruza qilgan. [[Rifoiy]]lar [[Qodiriyya]]lar tomonidan bosib olinmaguncha eng koʻp tarafdorlarga ega xonadonlardan edi. [[Rifoiy]]lar koʻpincha Arab [[Yaqin Sharq]]ida, balki [[Turkiya]], [[Bolqon]] va [[Janubiy Osiyo]]da ham istiqomat qilishgan. Uning maqbarasi [[Bag&amp;#039;dod]]ning shimoliy [[Iroq]]ning janubidagi [[Al-Rifoiy]] shahri yaqinida boʻlib, qabr uning nomi bilan atalgan masjidda joylashgan.&lt;br /&gt;
== Biografiyasi ==&lt;br /&gt;
Shayx Ahmad ar-Rifoyi [[Iroq]]ning Vosit viloyatining Hasen qishlogʻida [[rajab oyi]]ning birinchi yarmida dunyoga keldi. Yetti yoshida otasi [[Sayyid Sulton Ali al-Batahiy]] [[Bag‘dod]]da vafot etdi. Shundan soʻng amakisi [[Shayx Mansur ar-Rabboniy al-Batahiy]] uni oʻz qaramogʻiga olib, taʼlim bergan. [[Shayx Ahmad ar-Rifoiy husayniy]] [[sayyid]] boʻlib, uning nasl-nasabi quyidagicha qayd etilgan: U [[Ahmad ibn Ali]], [[ibn Yahyo]], [[bin Sobit]], [[bin Ali]], [[bin Ahmad al-Murtado]], [[bin Hasan al-Asg&amp;#039;ar]], [[bin Mahdiy]], [[bin Muhammad]], [[bin Hasan al-Qosim]], [[bin Husayn]], [[bin Ahmad al-Solih al-Akbar]], [[bin Muso al-Soniy]], [[bin Ibrohim al-Murtado]], [[bin Muso al-Kazim]], [[bin Ja’far as-Sodiq]], [[bin Muhammad al-Boqir]], [[bin Ali Zayn al-Obidin]], [[bin Husayn]], bin [[Ali bin Abu Tolib]] va [[Muhammad]] paygʻambarning qizi [[Fotima az-Zahro]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
U [[Qur’on]]ni oʻzining tugʻilgan joyi Hasen shahrida [[Shayx Abdulsomiy al-Hurbuniy]]dan oʻrgangan. U yetti yoshida [[Qur&amp;#039;on]]ni yod olgan. Oʻsha yili otasi vafotidan soʻng amakisi Mansur al-Batahiy uni oilasi bilan [[Dikla viloyati]]ga koʻchirgan. U yerda amakisi uni Islom fiqhi mutaxassisi, Qur’on tafsiri olimi va voizi boʻlgan [[Abu al-Fadl Ali al-Vositiy]] huzuriga yubordi.&lt;br /&gt;
Shu bilan birga, u amakisi [[Shayx Mansur ar-Rabboniy]]ning zikr majlislarida qatnashayotgan bir vaqtda, oʻsha paytdagi yirik ilmiy arbob boʻlgan boshqa amakisi [[Shayx Abu Bakr]]ning darslrida ham qatnashgan. [[Imom Shofeiy]]ning Shayxulislom [[Imom Abu Ishoq Ibrohim ibn Ali Sheroziy]]ning fiqhiga oid [[“Tanbeh” kitobi]]ni yod olgan.&lt;br /&gt;
Yigirma yoshga toʻlganda, [[Vosit viloyati]] shayxi va ustozi [[Abu al-Fadl Ali]] uni [[“Sehadetnoma”]] (bu dalil yozuvlari, shu jumladan, kanonik qonun va darveshlik ilmlari tartibini ifodalovchi) bilan taqdirladi. Zohiriy va botiniy ilmlarni oʻrganib, unga xos ilmlarni ham oʻrgatgan.&lt;br /&gt;
U [[Nahr-i Dikla]]da qisqa vaqt turdi va shundan soʻng u otasining Hasendagi sayohatchilar uchun umumiy mehmonxonasiga qaytib keldi va shu vaqt ichida u juda mashhur boʻlib ketdi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yigirma sakkiz yoshida amakisi [[Shayx Mansur]] vafotidan keyin [[darveshxona]]ni boshqarishni unga vasiyat qildi. Shuningdek, unga ona tomondan bobosi boʻlgan [[Shayx Yahyo an-Najjoriy]]ning darvesh uyida yashashini ham soʻragan. Aynan shu davrda u bu darveshxonada vaʼz qila boshladi. Oʻttiz besh yoshga toʻlganida muridlarining soni yetti yuz mingdan oshdi. U [[Muhammad]] paygʻambarning [[sunnat]]ini va [[Qur’on]] tafsilotlarini ommaga oʻrgatishni ham eʼtibordan chetda qoldirmagan. Chunki uning etiqodida savdogarga faqatgina Alloh toʻgʻri yoʻl koʻrsatishi mumkin.&lt;br /&gt;
Imom Abu al-qosim Abdulkarim ar-Rofi’i al-Qavziniyning „Savad al-Aynayn“ nomli kitobida yozuvchi shunday deydi:&lt;br /&gt;
{{Quote|&amp;quot;Islom qonunlari bo‘yicha buyuk mutaxassis bo‘lgan Shayx Solih Yusuf Abu Zakariya al-Asqaloniy menga shunday degan edi: “Men Ummu Ubayd huzuriga Shayx Ahmad Rifoyini ziyorat qilgani bordim. Mehmonxona atrofida yuz mingdan ortiq odam gavjum edi, ba&amp;#039;zilari rahbarlar, olimlar, shayxlar va boshqa jamoat vakillari edi. U ularning barchasiga kechki ovqat berdi va hamma bilan juda samimiy munosabatda edi. U payshanba kuni tushdan keyin va&amp;#039;z qila boshladi. Vosit viloyatining voizlari, Iroq musulmonlari ilohiyoti tabiblaridan tashkil topgan diniy jamoat va viloyatning nufuzli odamlari va’z yig‘ilishida ishtirok etishdi. Ularning bir guruhi Qurʼon tafsiri fanini, ikkinchi guruh Muhammad paygʻambarning soʻzlari bilan qiziqqan mavzularni, ikkinchi guruh musulmonlarning kanonik fiqhini, yana bir guruhi turli diniy qarashlar oʻrtasidagi kelishmovchilikni soʻradi va boshqa guruhlar fanning turli bo&amp;#039;limlari haqida juda ko&amp;#039;p savollar berishdi. U ikki yuzdan ortiq savollarga javob berdi va savollarga javob berishda u hech qanday g&amp;#039;azablanmadi. Odamlarning savol-javoblarini befarqligidan xijolat bo‘lib qoldim va o‘rnimdan turib shunday dedim: &amp;quot;Bu sizga yetarli emasmi? Yozma ilmlar haqidagi barcha savollarga hech qanday qiyinchilikka duch kelmasdan, Allohning izni bilan javob beradi. Mening so&amp;#039;zlarim tufayli u tabassum qildi va menga dedi: “Ey Abu Zakariyo, meni yo‘qotishdan oldin so‘rashlariga ruxsat bering. Albatta, dunyo yo&amp;#039;q bo&amp;#039;ladigan uydir. Alloh taolo har safar vaziyatni o&amp;#039;zgartiradi.&amp;quot; Uning javobidan xalq yig‘lab yubordi. Uchrashuv sarosimaga tushdi, tashvishli tovushlar eshitildi. Uning nutqining ma’naviy ta’siri bilan qirq minglab kishilar shogirdlari bo‘ldilar&amp;quot;}}&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
[[Turkum:Hadisshunoslar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Kalabod madrasasida tahsil olganlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Buxoro madrasalarida tahsil olganlar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 13:18:06 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Ahmad_ar-Rifoiy</comments>
		</item>
</channel></rss>