<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Al-Qosim ibn Horun ar-Rashid - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Al-Qosim_ibn_Horun_ar-Rashid&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 12:01:05 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Al-Qosim_ibn_Horun_ar-Rashid&amp;diff=272741&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Al-Qosim_ibn_Horun_ar-Rashid&amp;diff=272741&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Qirollik bilgiqutisi|name=Al-Qosim ibn Horun ar-Rashid&amp;lt;br&amp;gt;{{lang-ar|القاسم بن هارون الرشيد}}|succession=[[Abbosiylar xalifaligi]] vorisi|reign=803 – 813|reign-type=Hukmronlik|spouse=|issue=|dynasty=[[Abbosiylar sulolasi|Abbosiylar]]|father=[[Horun ar-Rashid]]|mother=Qasif|full name=Al-Qosim ibn Horun ar-Rashid ibn Muhammad al-Mahdiy|religion=[[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]]}}&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Al-Qosim ibn Horun ar-Rashid ibn Muhammad al-Mahdiy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-ar|القاسم بن هارون الرشيد}}) – [[Abbosiylar]] shahzodasi, [[Abbosiy xalifalar roʻyxati|abbosiylar xalifasi]] [[Horun ar-Rashid|Horun ar-Rashidning]] uchinchi oʻgʻli. Bir muddat [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifaligi]] taxt vorisi boʻlgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Hayoti ==&lt;br /&gt;
Qosim Horun ar-Rashidning uchinchi oʻgʻli boʻlib, Qosif ismli choʻri ayoldan tugʻilgan. Horunning toʻngʻich qizi Sukayna ham Qosimning tugʻishgan singlisi boʻlgan{{Sfn|Bosworth|1989}}. Qosim yoshligida nufuzli sarkarda Abdulmalik ibn Solihning qoʻl ostida edi. Abdulmalikning Horunga taʼsiri tufayli 802 yoki 803-yillarda Qosim katta akalari [[Muhammad al-Amin]] ({{Hukmronlik|809|813}}) va [[Maʼmun]] ({{Hukmronlik|813|833}}) vorisi ustunligini belgilab bergan „Makka hujjatlari“dan koʻp oʻtmay, xalifalik taxtiga voris sifatida uchinchi oʻrinni egalladi. Shundan keyin Qosim &amp;#039;&amp;#039;al-Mu’tamin&amp;#039;&amp;#039; nomini olgan, biroq Horun ham Abdulloh xalifa boʻlganidan keyin merosni oʻz oʻgʻillari foydasiga oʻzgartirishi ham mumkinligini shart qilib qoʻygan. Bundan tashqari, Horun Qosimga Vizantiya imperiyasi bilan chegaradosh viloyatlar qoʻmondonlik va [[Giyerapol]]dagi hukmronligini topshirgan{{Sfn|Bosworth|1989}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
803-yil iyul-avgust oylarida Qosim [[Onadoʻli]]ga bosqin uyushtirdi va Koron strategik qal’asini qamal qildi, bu vaqtda qal’a qoʻmondoni al-Abbos ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Ash’at esa [[arablar]]ning Sinon nomi bilan mashhur boʻlgan boshqa qal’ani qamal qilish uchun yuborilgan edi. Vizantiyaliklar Qosimga qal’ani tark etishi evaziga 320 nafar [[musulmon]] mahbusni ozod qilishni taklif qilishdi va Qosim bu taklifga rozi boʻldi{{Sfn|Bosworth|1989}}. 808-yilning fevral oyida Horun ar-Rashid [[Xuroson]]ga ikkinchi safarini uyushtirish uchun qarorgohi [[Raqqa|Raqqani]] tark etdi va Qosimni Raqqadagi [[noib]]i, [[Xuzayma ibn Xozim]]ni esa uning maslahatchisi sifatida qoldirdi{{Sfn|Bosworth|1989}}. 809-yilda Horun vafot etib, al-Amin xalifalik taxtiga oʻtirganidan soʻng, Qosim al-Avosim va Jund Qinnasrin hokimi lavozimiga tasdiqlandi. Biroq [[Jazira (xalifalik viloyati)|Jazira (Yuqori Mesopotamiya)]] qoʻmondonligidan chetlashtirilib, uning oʻrniga Xuzayma ibn Xavozim tayinlandi{{Sfn|Fishbein|1992}}. Oxir-oqibat, 810-yilda al-Amin tomonidan Qosim barcha hokimliklaridan chetlashtirildi va yashashi uchun [[Bagʻdod|Bagʻdodga]] yaqin joyga keltirildi. Uning barcha vakolati Xuzaymaga berildi{{Sfn|Fishbein|1992}}. Oradan koʻp oʻtmay, al-Amin Xurosonda qoʻzgʻolon koʻtargan Abdulloh al-Maʼmun bilan birgalikda akasining nomi [[namoz]]da zikr qilinishini man qildi{{Sfn|Fishbein|1992}}. Keyingi [[Toʻrtinchi fitna|fuqarolar urushida]] al-Maʼmun gʻalaba qozondi, 813-yilda akasi al-Aminni [[Bagʻdod qamali (812—813)|magʻlub etdi va oʻldirdi]]. Qosim esa darhol xalifalik taxtiga vorislikdan chetlashtirildi{{Sfn|Fishbein|1992}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Horun ar-Rashidning oʻgʻillari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:8-asrda tugʻilganlar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 13:30:05 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Al-Qosim_ibn_Horun_ar-Rashid</comments>
		</item>
</channel></rss>