<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Arximed - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Arximed&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 15:00:59 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Arximed&amp;diff=196759&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Arximed&amp;diff=196759&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Shaxsiyat&lt;br /&gt;
|ismi           = Arximed&lt;br /&gt;
|asl ismi         = Αρχιμήδης&lt;br /&gt;
|portret         = Domenico-Fetti Archimedes 1620.jpg&lt;br /&gt;
|tavsif          = &lt;br /&gt;
|tug&amp;#039;ilgan paytidagi ismi = &lt;br /&gt;
|tavallud sanasi     = [[mil. avv. 287]]&lt;br /&gt;
|tavallud joyi      = [[Sirakuza]]&lt;br /&gt;
|fuqoroligi        =&lt;br /&gt;
|vafot sanasi       = [[mil. avv. 212]]&lt;br /&gt;
|vafot joyi        = [[Sirakuza]]&lt;br /&gt;
|turmush o&amp;#039;rtog&amp;#039;i     =&lt;br /&gt;
|otaonasi         =&lt;br /&gt;
|otasi          =&lt;br /&gt;
|onasi          =&lt;br /&gt;
|bolalari         =&lt;br /&gt;
|bilimi          = [[Matematika]], [[Mexanika]], [[Muhandislik]]&lt;br /&gt;
|partiyasi        =&lt;br /&gt;
|sayt           =&lt;br /&gt;
|imzo           =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
[[Arximed]] ({{lang-el| Ἀρχιμήδης}}; mil. avv. 287-212) [[Sirakuza]]lik qadimgi yunon [[olim]]i, [[fizika|fizik]], [[matematika|matematik]], [[mexanika|mexanik]] va [[muhandis]] boʻlgan. Arximed oʻsha zamonning yirik ilmiy markazi — [[Iskandariya]]da taʼlim olgan. [[Rim (qadimgi davlat)|Rimliklar]] Sirakuzani bosib olishi paytida oʻldirilgan. Arximed [[richag]] qonunlarini topgan, uning nomi bilan yuritiladigan [[Arximed qonuni|gidrostatika qonunini]] ochgan. Matematikaga oid bir qator ishlari orasida uning usuli yordamida egri chiziqlarning uzunligini hisoblab topish, yuza va hajmlarni aniqlash katta oʻrin tutadi. Arximed ekin maydonlarini sugʻorish mashinalari, yuklarni koʻtarish uchun moʻljallangan [[richag]] va [[blok]]lar tizimlari, harbiy irgʻitish mashinalari, qotishmalarning tarkibini suyuqlik (suv)da aniqlash usuli va boshqa koʻp kashfiyotlarning muallifi. Koʻp asarlari bizgacha yetib kelmagan. Arximedning ochgan qonunlari uning yanada mashhur boʻlishiga olib keladi. Koʻpchilikka maʼlum boʻlgan [[Arximed qonuni|&amp;quot;Arximed kuchi&amp;quot; yoki „Arximed qonuni“]] deb nomlangan qonun fizika fanida alohida oʻrin egallaydi. Miloddan avvalgi 212-yilda rimliklar [[Siracusa|Sirakuzani]] bosib olgandan soʻng Arximed oʻldirilgan&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
* [[Arximed qonuni]]&lt;br /&gt;
* [[Arximed aksiomasi]]&lt;br /&gt;
* [[Arximed spirali]]&lt;br /&gt;
* [[Arximed vinti]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
* [http://www.wilbourhall.org/index.html Grecheskie teksti sochineniy]&lt;br /&gt;
* [http://www.univer.omsk.su/omsk/Edu/Math/aarhimed.htm Tarjimai hol] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20130109120949/http://www.univer.omsk.su/omsk/Edu/Math/aarhimed.htm |date=2013-01-09 }} na univer.omsk.su.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{bio-stub}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qadimgi Yunoniston matematiklari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qadimgi Yunoniston asronomiklari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qadimgi Yunoniston muhandislari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qadimgi Yunoniston mexaniklari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qadimgi Yunoniston fiziklari]]&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Fri, 07 Aug 2026 14:59:43 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Arximed</comments>
		</item>
</channel></rss>