<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Bahmanagan - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bahmanagan&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 16:10:24 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bahmanagan&amp;diff=310591&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bahmanagan&amp;diff=310591&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Bahmanagan&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-fa|بهمنگان}}) yoki BAHMANJANA ([[Pahlaviy|oʻrta forscha]] Bahmanaganning arabchalashtirilgan shakli; Bahmanča ({{lang-fa|بهمنجه}}) yoki Bahmaṇčena kabi shakllari ham uchraydi) [[Eron]] musulmonlari tomonidan moʻgʻullar bosqiniga qadar saqlanib kelgan zardushtiylik bayramidir&amp;lt;ref name=&amp;quot;Iranica&amp;quot;&amp;gt;{{Cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/bahmanjana-arabicized-form-of-mid |title=Z. Safa, &amp;quot;BAHMANJANA&amp;quot; in Encyclopedia Iranica |access-date=2024-02-24 |archive-date=2023-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005074922/https://www.iranicaonline.org/articles/bahmanjana-arabicized-form-of-mid |url-status=live }}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bu bayram Bahman oyining 2-kunida nishonlanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |url=https://www.samita.com/en/blog/the-most-amazing-ancient-persian-festivals |title=The Most Amazing Ancient Persian Festivals |access-date=2017-12-13 |archive-date=2017-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170203142326/http://www.samita.com/en/blog/The-Most-Amazing-Ancient-Persian-Festivals |url-status=dead }}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Festival ==&lt;br /&gt;
Qadimgi zardushtiylik taqvimida oyning kuni oy nomi bilan mos kelganda, ziyofat ({{Lang-fa|Jashn}}) oʻtkazilgan. Masalan, 11-oy hisoblangan [[Bahman]] oyi Bahman kuni (Bahman-ruz) bilan mos keladi. Bahman [[zardushtiylik]] dinining bosh farishtalaridan biridir. Shundan soʻng, taqvimdagi har bir shunday kun uchun ularning oʻrta forscha nomlari kun nomiga „agān“ qoʻshimchasini (birgalik va koʻplik qoʻshimchasi) qoʻshish orqali yasalgan. Bu kunni nishonlash uchun bayramlar nafaqat oddiy xalq orasida, balki saroy ahli orasida ham oʻtkazilgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;Iranica&amp;quot;/&amp;gt;. Bu bayram haqida Beruniy, [[Gardiziy Abu Saʼid Abdulxay|Gardiziy]], [[Asadiy Tusiy Abu Mansur Ali ibn Ahmad|Asadiy Tusiy]], Anvariy kabi koʻplab mualliflar oʻz asarlarida yozib qoldirganlar. [[Abu Rayhon Beruniy|Beruniy]] va [[Gardiziy Abu Saʼid Abdulxay|Gardiziy]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ning taʼkidlashicha, [[Katta Xuroson|Xuroson]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;da turli xil goʻsht, donlar, sabzavotlar va mevalarni dīg-e Bahmanjana (Bahmanagan qozoni) deb ataluvchi qozonda birgalikda pishirishgan. Aholi bu taomni tayyorlab, bir-birlarini ziyofat qilishgan hamda uni bozorda sotishgan. Gardiziy maʼlumotlariga koʻra, qizil-Bahman (forscha: Bahman-e Sorkh) deb nomlanuvchi oʻsimlik gullarini yangi sut bilan aralashtirishgan. U yana shuni taʼkidlaydiki, odamlar bu aralashmani xotirani mustahkamlovchi va [[yomon koʻz]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;dan asrovchi vosita deb bilishgan&amp;lt;ref&amp;gt;ʿAbd al-Ḥayy Ḥabībī, „Tarikh-e Gardizi“, Tehran, 1347 Š./1968.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Bu bayramda yangi kiyim kiyish odat tusiga kirgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bugungi kunda zamonaviy zardushtiy-eroniy Bahmanruz bayrami Eron zardushtiylari uchun alohida muqaddas kun sifatida nishonlanishda davom etmoqda.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Baxman oʻsimligi ===&lt;br /&gt;
Bu oʻsimlik hozirgi fors tilidagi zardak-e sahroyī (yovvoyi sabzi) atamasi bilan bir xil boʻlib, Baxman oyida (yanvar-fevral) gullaydi. Uning ildizi qizil yoki oq rangda boʻladi. Tibbiy oʻsimlik sifatida qoʻllanilgani uchun arab tibbiyot kitoblarida tilga olingan, keyinchalik lotin tiliga va fransuz tiliga „béhen“ shaklida oʻtgan. Uning ikkita turi – qizil béhen va oq béhen – mavjud boʻlib, hozirgi kunda ham tibbiyotda ishlatiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;Iranica&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
* Abu Rayhon Beruniy, „At-tafhim li-avoili sinoat at-tanjim“, ikkinchi nashr, Tehron&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Erondagi festivallar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Yanvar oyidagi bayramlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Fevral oyidagi bayramlar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 14:43:43 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Bahmanagan</comments>
		</item>
</channel></rss>