<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Bevalik - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bevalik&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 15:12:59 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bevalik&amp;diff=326426&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bevalik&amp;diff=326426&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Bevalik&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — bu turmush oʻrtogʻi [[Oʻlim|vafot etganidan]] keyin odamning holati. Bu holatdagi erkakni beva erkak, ayolni beva ayol deb atashadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
Bevalik, shubhasiz, [[nikoh]] instituti tashkil etilganidan keyin koʻp oʻtmay paydo boʻldi. Er va xotinning bir vaqtning oʻzida vafot etishi kamdan-kam uchraydi, odatda, turmush oʻrtoqlardan biri boshqasidan koʻproq yashaydi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Beva ayollar ==&lt;br /&gt;
Bir qator xalqlarning urf-odatlariga koʻra, eri vafotidan keyin beva ayol [[Oʻzini oʻldirish|oʻz joniga qasd qilgan]]. [[Hindiston|Hindistonda]] bu marosim „Sati“ deb nomlangan va [[XIX asr|XIX asrgacha]] davom etgan. [[Xitoy|Xitoyda]] beva ayollarni oʻz joniga qasd qilishi [[V asr|V]] [[XX asr|asrdan XX asrgacha]] amalda boʻlgan. Bu anʼana beva ayollarni begonalarning tajovuzlaridan himoya qilish uchun moʻljallangan edi va oʻlgan turmush oʻrtogʻiga sodiqlik ramzi edi. Koʻchmanchi xalqlarda oʻz joniga qasd qilish oʻz-oʻzini jarohatlash bilan almashtirildi&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.ethnonet.ru/lib/2012-05.html О самоубийстве вдов]&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Boshqa mamlakatlarda beva ayol nafaqat erining oʻlimida oʻz joniga qasd qilmagan, balki qayta turmush qurishi ham mumkin edi. Qadimgi yunon [[Mif|miflarida]] Gorgofona (Perseyning qizi) buni birinchi marta amalga oshirgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Миф о Горгофоне |url=http://www.sno.pro1.ru/lib/graves/56-84/74.htm |qaralgan sana=2022-05-16 |arxivsana=2022-05-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220527001227/http://www.sno.pro1.ru/lib/graves/56-84/74.htm }}&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[Qadimgi Ahd|Tavrotda]] toʻgʻridan-toʻgʻri beva ayollarga vafot etgan erlarning qarindoshlari bilan turmush qurishni buyurilgan ([[Levirat]] ga qarang).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Patriarxal jamiyat beva ayollarning huquqlarini qonuniy himoya qilgan. Bu Timofeyga birinchi maktubda muhokama qilinadi, unda beva ayollarni qoʻllab-quvvatlash mas’uliyati ularning qarindoshlari va cherkov jamoasiga yuklangan. Osiyo mamlakatlarida jamiyat va qarindoshlar beva ayollarni qoʻllab-quvvatlashlari kerak edi (Qozoqcha Xon Taukening „Yetti qonuni“).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Beva erkaklar ==&lt;br /&gt;
Beva erkaklarning yurish-turishi, qoida tariqasida, tartibga solinmagan, ammo keyingi davrda beva ayollarning muddatidan ikki baravar kam boʻlgan motam tutish shartlari bundan mustasno edi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zamonaviylik ==&lt;br /&gt;
Hozirgi vaqtda qonunlar asosan beva ayol va beva erkaklarning [[meros]], nafaqa va kompensatsiya olish huquqlarini tartibga solib, ularning shaxsiy hayotini eʼtiborsiz qoldiradi. Ikkinchi nikohni cheklash bilan bogʻliq anʼanalar ham oʻtmishda qoldi.&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
* [[Quvnoq beva ayol]]&lt;br /&gt;
* [[„Qora bevalar“ xudkush-terrorchilar]]&lt;br /&gt;
* [[Beva dengizchilar]]&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;references group=&amp;quot;&amp;quot; responsive=&amp;quot;1&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/references&amp;gt;&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
* {{Книга|автор=[[Марков, Николай Фёдорович|Марков Н. Ф.]]|издательство=Издание Петроград. Приложение к духовному журналу «Странник»|тираж=|isbn=|серия=|страниц=|страницы=|том=3|год=1902|место=СПб.|часть=Вдовы и вдовство в духовенстве|издание=|ответственный=|Викитека=|ссылка=|оригинал=|заглавие=[[Православная богословская энциклопедия]]|ссылка часть=http://www.biblioteka3.ru/biblioteka/pravoslavnaja-bogoslovskaja-jenciklopedija/tom-3/vdovy-vdovstvo-v-duhovenstve.html|ref=Марков}}&lt;br /&gt;
* Injil entsiklopedik lugʻati. M, 1995-yil.&lt;br /&gt;
* Odob maktabi. Ekaterinburg, 1998-yil.&lt;br /&gt;
[[Turkum:Shaxslararo munosabatlar turlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oʻlim]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Bevalik]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 15:12:25 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Bevalik</comments>
		</item>
</channel></rss>