<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Bioenergiya - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bioenergiya&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 15:23:08 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bioenergiya&amp;diff=329356&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bioenergiya&amp;diff=329356&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{multiple image&lt;br /&gt;
 |direction = vertical&lt;br /&gt;
 |align = right&lt;br /&gt;
 |width = 225&lt;br /&gt;
 |image2=Faz S Sofia canavial 090607 REFON.JPG&lt;br /&gt;
 |image1=Metz biomass power station.jpg&lt;br /&gt;
 |caption2=[[Braziliya]]da bioenergiya ishlab chiqarish uchun ekilgan [[shakarqamish]] plantatsiyasi.&lt;br /&gt;
 |caption1=Fransiyadagi KES (kombinatsiyalangan issiqlik va elektr stansiyasi) 30,000 ta xonadonga bioenergiya yetkazib beradi.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Bioenergiya&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – bu oʻsimliklar va hayvon chiqindilaridan olinadigan [[qayta tiklanadigan energiya]] turi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012 |title=Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation. Special Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change |url=https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/03/SRREN_Full_Report-1.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412093051/https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/03/SRREN_Full_Report-1.pdf |archive-date=2019-04-12 |access-date=9 March 2024 |website=IPCC}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Xomashyo uchun oʻlgan organizmlar, asosan oʻsimliklar [[biomassa]] sifatida ishlatiladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |title=Bioenergy Basics |url=https://www.energy.gov/eere/bioenergy/bioenergy-basics |access-date=2023-05-25 |website=Energy.gov |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ushbu taʼrifga koʻra [[Qazib olinadigan yoqilgʻi|qazilma yoqilgʻi]] biomassa hisoblanmaydi. Bioenergiya uchun ishlatilinadigan biomassa oʻz ichiga [[yog‘och]], [[makkajo‘xori]] kabi oziq-ovqat ekinlari, energiya ekinlari, [[O‘rmon|oʻrmonlar]], bogʻlar va fermer xoʻjaliklaridan olingan chiqindilarni qamrab oladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|date=June 21, 2018|title=Biomass – Energy Explained, Your Guide To Understanding Energy|url=https://www.eia.gov/energyexplained/?page=biomass_home|publisher=U.S. Energy Information Administration}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bioenergiya iqlim oʻzgarishini yumshatishga yordam berishi mumkinligi aytiladi. Ammo baʼzi hollarda zarur boʻlgan biomassa ishlab chiqarilishi [[Issiqxona gazlari|issiqxona gazlarini]] oshirishi yoki mahalliy bio xilma-xillikning yoʻqolishiga olib kelishi mumkin. Biomassa ishlab chiqarishning ekologik taʼsirini aniqlash muaommoli masala. Chunki uning taʼsiri ishlab chiqarish jarayoni va xomashyoning yigʻilishiga qarab jiddiy farqlanishi mumkin.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Xalqaro Energetika Agentligi|Xalqaro Energetika Agentligining]] (IEA) „Net Zero by 2050“ ssenariysi 2030-yilga kelib anʼanaviy bioenergiyani bosqichma-bosqich yoʻq qilishni va zamonaviy bioenergiyaning ulushini 2020-yildagi 6,6% dan 2030-yilga kelib 13,1% ga va 2050-yilga kelib 18,7% ga oshirishni talab qiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:2&amp;quot;&amp;gt;{{Cite web |title=What does net-zero emissions by 2050 mean for bioenergy and land use? – Analysis |url=https://www.iea.org/articles/what-does-net-zero-emissions-by-2050-mean-for-bioenergy-and-land-use |access-date=2023-01-19 |website=IEA |language=en-GB}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Agar bioenergiya toʻgʻri qoʻllanilsa, iqlim oʻzgarishini yumshatishga sezilarli hissa qoʻshishi mumkin&amp;lt;ref&amp;gt;Smith, P., J. Nkem, K. Calvin, D. Campbell, F. Cherubini, G. Grassi, V. Korotkov, A. L. Hoang, S. Lwasa, P. McElwee, E. Nkonya, N. Saigusa, J.-F. Soussana, M. A. Taboada, 2019: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/4/2019/11/09_Chapter-6.pdf Chapter 6: Interlinkages Between Desertification, Land Degradation, Food Security and Greenhouse Gas Fluxes: Synergies, Trade-offs and Integrated Response Options]. In: [https://www.ipcc.ch/srccl/ Climate Change and Land: an IPCC special report on climate change, desertification, land degradation, sustainable land management, food security, and greenhouse gas fluxes in terrestrial ecosystems] [P. R. Shukla, J. Skea, E. Calvo Buendia, V. Masson-Delmotte, H.- O. Portner, D. C. Roberts, P. Zhai, R. Slade, S. Connors, R. van Diemen, M. Ferrat, E. Haughey, S. Luz, S. Neogi, M. Pathak, J. Petzold, J. Portugal Pereira, P. Vyas, E. Huntley, K. Kissick, M. Belkacemi, J. Malley, (eds.)]. In press.&amp;lt;/ref&amp;gt;{{rp|637}}. Global isishni cheklash uchun berilgan koʻplab tavsiyalar 2050-yilgacha bioenergiyaning hissasini keskin oshirishni talab qiladi (oʻrtacha 200 EJ) &amp;lt;ref&amp;gt;IPCC, 2019: [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/4/2022/11/SRCCL_SPM.pdf Summary for Policymakers]. In: [https://www.ipcc.ch/srccl/ Climate Change and Land: an IPCC special report on climate change, desertification, land degradation, sustainable land management, food security, and greenhouse gas fluxes in terrestrial ecosystems] [P. R. Shukla, J. Skea, E. Calvo Buendia, V. Masson-Delmotte, H.- O. Pörtner, D. C. Roberts, P. Zhai, R. Slade, S. Connors, R. van Diemen, M. Ferrat, E. Haughey, S. Luz, S. Neogi, M. Pathak, J. Petzold, J. Portugal Pereira, P. Vyas, E. Huntley, K. Kissick, M. Belkacemi, J. Malley, (eds.)]. &amp;lt;nowiki&amp;gt;https://doi.org/10.1017/9781009157988.001&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;{{rp|B 7.4}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Bioenergiya atamasi ==&lt;br /&gt;
IPCCning Oltinchi baholash hisobotida bioenergiya „har qanday shakldagi biomassa yoki uning metabolik mahsulotlaridan olingan energiya“ sifatida taʼriflanadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;ipcc_glossary&amp;quot;&amp;gt;IPCC, 2022: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_AnnexVII.pdf Annex I: Glossary] [van Diemen, R., J. B. R. Matthews, V. Möller, J. S. Fuglestvedt, V. Masson-Delmotte, C. Méndez, A. Reisinger, S. Semenov (eds)]. In IPCC, 2022: [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3/ Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change] [P. R. Shukla, J. Skea, R. Slade, A. Al Khourdajie, R. van Diemen, D. McCollum, M. Pathak, S. Some, P. Vyas, R. Fradera, M. Belkacemi, A. Hasija, G. Lisboa, S. Luz, J. Malley, (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA. doi: 10.1017/9781009157926.020&amp;lt;/ref&amp;gt;{{rp|1795}}. Hisobotda &amp;#039;&amp;#039;biomassa&amp;#039;&amp;#039; „geologik qatlamlarda toʻplanmagan yoki toshga aylanmagan organik material“ sifatida taʼkidlanadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;ipcc_glossary&amp;quot; /&amp;gt;{{rp|1795}}. Bu koʻmir yoki boshqa qazilma yoqilgʻilar ushbu kontekstda biomassa shakli emasligini anglatadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Anʼanaviy biomassa&amp;#039;&amp;#039; deganda „past daromadli mamlakatlarda ovqat pishirish yoki isitish uchun ochiq olovda yoki samarali boʻlmagan pechlarda yogʻoch, koʻmir, qishloq xoʻjaligi qoldiqlari va/yoki hayvon goʻngini yoqish“ tushuniladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;ipcc_glossary&amp;quot; /&amp;gt;{{rp|1796}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Biomassani yoqilgʻi sifatida bevosita ishlatish mumkin boʻlgani uchun (masalan, yogʻoch tayogʻi kabi), &amp;#039;&amp;#039;biomassa&amp;#039;&amp;#039; va &amp;#039;&amp;#039;bioyoqilgʻi&amp;#039;&amp;#039; atamalari baʼzida almashtirib ishlatilinadi. Ammo, odatda &amp;#039;&amp;#039;biomassa&amp;#039;&amp;#039; atamasi yoqilgʻi tayyorlanadigan biologik xomashyoni anglatadi. Bioyoqilgʻi yoki biogaz atamalari odatda mos ravishda suyuq yoki gazsimon yoqilgʻilar uchun ishlatiladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |title=Biofuels explained - U.S. Energy Information Administration (EIA) |url=https://www.eia.gov/energyexplained/biofuels/ |access-date=2023-01-23 |website=www.eia.gov}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Xomashyolari ==&lt;br /&gt;
[[File:Steven&amp;#039;s_Croft_Biomass_Plant_-_geograph.org.uk_-_800207.jpg|thumb|Shotlandiyadagi biomassa zavodi.]]Bugungi kunda yogʻoch va yogʻoch qoldiqlari eng yirik biomassa manbai hisoblanadi. Yogʻoch yoqilgʻi sifatida toʻgʻridan-toʻgʻri ishlatilishi yoki granulali yoqilgʻi yoki boʻlmasa boshqa shakldagi yoqilgʻiga aylantirilishi mumkin. Boshqa oʻsimliklar ham yoqilgʻi sifatida ishlatilishi mumkin, masalan, [[Makkajoʻxori|makkajoʻxori]], switchgrass, miscanthus va [[bambuk]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|last1=Darby|first1=Thomas|title=What Is Biomass Renewable Energy|url=http://www.realworldenergy.com/what-is-biomass-renewable-energy/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140608020208/http://realworldenergy.com/what-is-biomass-renewable-energy/|archive-date=2014-06-08|access-date=12 June 2014|website=Real World Energy}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Asosiy chiqindi xomashyolar yogʻoch chiqindilari, qishloq xoʻjaligi chiqindilari, shahar qattiq chiqindilari va ishlab chiqarish chiqindilaridir. Xom biomassani yuqori darajadagi yoqilgʻiga aylantirish turli usullar orqali amalga oshiriladi va ular keng maʼnoda issiqlik, kimyoviy yoki biokimyoviy usullar sifatida tasniflanadi:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Termal konversiya&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; jarayonlari biomassa yoqilgʻisini yaxshilash va amaliyroq yoqilgʻiga aylantirish uchun issiqlikdan asosiy mexanizm sifatida foydalanadi. Asosiy muqobil usullar torrefaksiya, piroliz va gazlash boʻlib, ular kimyoviy reaksiyalarning qanchalik chuqur rivojlanishiga qarab ajratiladi (asosan kislorod mavjudligi va konversiya harorati bilan nazorat qilinadi){{sfn|Akhtar|Krepl|Ivanova|2018}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Koʻplab &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;kimyoviy konversiyalar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; koʻmirga asoslangan jarayonlar boʻlib, ulardan biri Fisher-Tropsh sintezidir{{sfn|Liu|Larson|Williams|Kreutz|2011}}. Koʻmir oʻxshab, biomassa ham koʻplab kimyoviy mahsulotlarga aylantirilishi mumkin&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.biomassenergycentre.org.uk/portal/page?_pageid=75,15179&amp;amp;_dad=portal&amp;amp;_schema=PORTAL Conversion technologies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026171218/http://www.biomassenergycentre.org.uk/portal/page?_pageid=75,15179&amp;amp;_dad=portal&amp;amp;_schema=PORTAL|date=2009-10-26}}. Biomassenergycentre.org.uk. Retrieved on 2012-02-28.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Biokimyoviy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; jarayonlar biomassa tarkibidagi molekulalarni parchalash uchun tabiiy ravishda rivojlangan va ulardan bioenergiya ishlab qicharish uchun foydalanish mumkin. Koʻp hollarda konversiyani amalga oshirish uchun mikroorganizmlar ishlatiladi. Bu jarayonlar anaerob hazm qilish, fermentatsiya va kompostlash deb nomlanadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite news|date=2014-05-29|title=Biochemical Conversion of Biomass|language=en-US|newspaper=BioEnergy Consult|url=http://www.bioenergyconsult.com/biochemical-conversion-technologies/|access-date=2016-10-18}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Bioenergiya]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 15:17:33 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Bioenergiya</comments>
		</item>
</channel></rss>