<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Birbal Mahal - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Birbal_Mahal&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 18:56:58 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Birbal_Mahal&amp;diff=1576062&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Birbal_Mahal&amp;diff=1576062&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Birbal Mahal&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; — 1571-yilda hukmdor [[Akbar]]ning topshirigʻiga binoan qurilgan saroy. U [[Fatehpur Sikri]] qal’asining haram hududida joylashgan boʻlib, hukmdor haramidagi ayollar uchun qurilgan.&lt;br /&gt;
[[File:Birbal&amp;#039;s house, Fatehpur shikri.jpg|thumb|Birbal Mahalning old tomondan koʻrinishi.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
Akbar hukmronligi davrida saroy uning ikki asosiy rafiqasi — [[Ruqiya Sulton begim|Ruqayya Sulton Begim]] va [[Salima Sulton Begim]]ning qarorgohi boʻlgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Krishnan |first=Gomathi |url=https://books.google.co.in/books?id=fGJnDwAAQBAJ&amp;amp;pg=PT39&amp;amp;dq=birbal+mahal&amp;amp;hl=en&amp;amp;newbks=1&amp;amp;newbks_redir=0&amp;amp;source=gb_mobile_search&amp;amp;ovdme=1&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwj2jdiY7b-UAxVnUGwGHUERLSwQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&amp;amp;q=birbal%20mahal&amp;amp;f=false |title=Akbar |date=April 2008 |publisher=Prodigy Books, an Imprint of New Horizon Media |isbn=978-81-8368-658-7 |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ruqayya Sulton Begim Akbarning birinchi rafiqasi boʻlib, unga 1556-yilda turmushga chiqqan va imperatorning asosiy rafiqasi maqomini olgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite journal |last=Powell |first=A. A. |date=October 1991 |title=S. M. Burke: Akbar: the greatest Mogul, xi, 249 pp. New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1989. Rs. 250. - K. A. Nizami: Akbar and religion. (IAD Oriental (Original) Series, no. 33.) [x], 470 pp., 10 plates. Delhi: Idarah-i Adabiyat-i Delhi, 1989. Rs. 350. |url=https://doi.org/10.1017/s0041977x00001154 |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |volume=54 |issue=3 |pages=599–600 |doi=10.1017/s0041977x00001154 |issn=0041-977X|url-access=subscription }}&amp;lt;/ref&amp;gt; Uning otasi [[Hindol Mirzo]] 1551-yil 20-noyabrda oʻzining oʻgay akasi [[Komron Mirzo]] qoʻshinlariga qarshi jangda halok boʻlgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Erskine |first=William |title=A History of India under the Two First Sovereigns of the House of Taimur, Báber and Humáyun: Volume 2 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-04620-6 |series=Cambridge library collection. South Asian History |location=Cambridge}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Akasi xotirasiga boʻlgan hurmati sababli [[Humoyun]] malikani oʻgʻli Akbarga unashtirgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Salima Sulton Begim Akbarning uchinchi rafiqasi boʻlgan. U [[Kannauj]] noibi Nuriddin Muhammad Mirzo va Gulrux Begimning qizi edi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Dastlab u Akbarning hukmdorlik davridagi regenti [[Bayramxon]]ga unashtirilgan va 1557-yilda unga turmushga chiqqan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Citation |chapter=The Books of Gulbadan |date=2024-02-27 |title=Vagabond Princess |pages=187–200 |chapter-url=https://doi.org/10.2307/jj.10329831.19 |access-date=2026-05-17 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-27749-4}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Ularning nikohi atigi uch yil davom etgan. Bayramxon 1561-yilda [[Patan (Gujarat)|Patan]] shahrida Muborakxon boshchiligidagi qaroqchilar guruhi tomonidan oʻldirilgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Edwardes |first=Stephen Meredyth |title=Mughal rule in India |last2=Garrett |first2=H. L. O. |date=1995 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |isbn=978-81-7156-551-1 |edition=Reprint d. Aufl. London : Oxford University Press 1930 |location=New Delhi}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Beva qolgan Salima talon-toroj qilingan qarorgohning boshqa aʼzolari bilan birga qiyinchiliklarni boshdan kechirib, [[Ahmadobod]]ga yetib kelgan. Bayramxonning oʻlimidan qaygʻuga botgan Akbar Salimani va uning oʻgay oʻgʻli Abdul Rahimni katta hurmat bilan imperator saroyiga taklif qilgan. Keyinchalik, 1561-yil 7-mayda unga uylangan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Nath |first=Renuka |title=Notable Mughal and Hindu women in the 16th and 17th centuries A.D |date=1991 |publisher=Inter-India Publ |isbn=978-81-210-0241-7 |edition=1. publ |series=Women in South Asia series W |location=New Delhi}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Salima Akbarning uchinchi rafiqasi sifatida imperator haramida yuqori mavqega ega boʻlgan. U Akbar, keyinchalik esa oʻgay oʻgʻli Jahongirga katta taʼsir koʻrsatgan.&amp;lt;ref&amp;gt;Henry Beveridge (26 March 1906). „Journal &amp;amp; Proceedings of the Asiatic Society of Bengal“. II. Calcutta: Asiatic Society.: 509–510.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Akbar 1571-yilda [[Boburiylar imperiyasi]] poytaxtini [[Agra]]dan Fotihpur Sikriga koʻchirgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Petersen |first=Andrew |title=Dictionary of Islamic architecture |date=1996 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-61365-6 |location=London New York}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Qalʼa qurilishi esa 1569-yilda [[Chishtiya|Chishtiya tariqati]] vakili [[Salim Chishtiy]] sharafiga boshlangan. U boʻlajak [[Jahongir|shahzoda Salim]]ning tugʻilishini oldindan bashorat qilgan edi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Asher |first=Catherine B. |author-link=Catherine B. Asher |title=Architecture of Mughal India |date=1992 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-26728-1 |series=The New Cambridge history of India |location=Cambridge ; New York}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Meʼmoriy tuzilishi ==&lt;br /&gt;
[[File:Fatehpur Sikri Palace Complex 2018-01-01y.jpg|thumb|Saroyning qumtoshdan ishlangan ravoqlaridagi naqshlar.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Saroy ikki qavatdan iborat boʻlib, uning quyi qismida toʻrtta xona va piramidasimon tomli ikkita ayvon, yuqori qismida esa gumbazli ikkita xona hamda panjarali ayvonlar joylashgan. Binoda murakkab naqshlar bilan bezatilgan [[jharokha]]lar, tayanch qavslar va karnizlardan foydalanilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tom va gumbazlarning qoʻsh qavatli tuzilishi xonalarni salqin saqlashga hamda havo aylanishini taʼminlashga xizmat qilgan. Yuqori qavatdagi xonalarning diagonal joylashtirilishi esa ayvonlarda soya hosil qilgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Betts |first=Vanessa |url=https://books.google.co.in/books?id=y-pUBAAAQBAJ&amp;amp;pg=PA81&amp;amp;dq=Birbal&amp;#039;s+Palace&amp;amp;hl=en&amp;amp;newbks=1&amp;amp;newbks_redir=0&amp;amp;source=gb_mobile_search&amp;amp;ovdme=1&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwia6emr6r-UAxX0a2wGHeH9CaoQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;amp;q=Birbal&amp;#039;s%20Palace&amp;amp;f=false |title=India - The North: Forts, Palaces, the Himalaya Dream Trip |last2=McCulloch |first2=Victoria |date=2013-09-27 |publisher=Footprint Travel Guides |isbn=978-1-907263-74-3 |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Saroy [[Maryam uz-Zamoniy]]ning [[Jodha Bai Mahal|saroyi]]dan shimoli-gʻarbda joylashgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Congress |first=Indian History |url=https://books.google.co.in/books?id=bQ9DAAAAYAAJ&amp;amp;pg=PA419&amp;amp;dq=Birbal&amp;#039;s+Palace&amp;amp;hl=en&amp;amp;newbks=1&amp;amp;newbks_redir=0&amp;amp;source=gb_mobile_search&amp;amp;ovdme=1&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwic5qe38L-UAxVhTmwGHYGdNwEQ6AF6BAgOEAM#v=onepage&amp;amp;q=Birbal&amp;#039;s%20Palace&amp;amp;f=false |title=Proceedings |date=2000 |publisher=Indian History Congress |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Birbal&amp;#039;s palace at Sikri (29595606580).jpg|thumb|Yuqori ayvondagi jharokha.]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Birbal qarorgohi sifatida notoʻgʻri talqin qilinishi ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Saroy koʻpchilik orasida [[Birbal|Mahesh Das]] (Raja Birbal unvoni bilan tanilgan)ning qarorgohi sifatida mashhur. U Boburiylar sulolasi davrida vazir va harbiy qoʻmondon boʻlib xizmat qilgan, shuningdek, Akbar saroyidagi &amp;#039;&amp;#039;[[Navratnalar|navratnalar]]&amp;#039;&amp;#039; ({{lit|toʻqqiz gavhar}}) deb atalgan toʻqqiz nafar saroy aʼzosidan biri boʻlgan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Citation |last=Sharma |first=Shripad Rama |title=Mughal empire in India: a systematic study including source material. Vol. 3 |url=https://www.scribd.com/document/673622289/Birbal |date=1999 |access-date=2026-05-17 |edition=Revised |place=New Delhi |publisher=Atlantic Publ |isbn=978-81-7156-819-2}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Biroq bu qarash notoʻgʻri hisoblanadi. Sababi, saroy imperator haramining ayollar uchun ajratilgan qismida joylashgan. Bu hududga balogʻatga yetmagan shahzodalardan tashqari, imperatordan boshqa erkaklarning kirishi taqiqlangan. Shu bois Birbalning bu yerda yashashi mumkin boʻlmagan.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Guides |first=Rough |url=https://books.google.co.in/books?id=VHe0BgAAQBAJ&amp;amp;pg=PA180&amp;amp;dq=Birbal&amp;#039;s+Palace+zenana&amp;amp;hl=en&amp;amp;newbks=1&amp;amp;newbks_redir=0&amp;amp;source=gb_mobile_search&amp;amp;ovdme=1&amp;amp;sa=X&amp;amp;ved=2ahUKEwiMuI23gMCUAxWFSWwGHevCCb0Q6AF6BAgJEAM#v=onepage&amp;amp;q=Birbal&amp;#039;s%20Palace%20zenana&amp;amp;f=false |title=RGT to Rajasthan, Delhi &amp;amp; Agra |date=2010-10-01 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8682-1 |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
* [[Jodha Bai Mahal]]&lt;br /&gt;
* [[Jahongiri Mahal]]&lt;br /&gt;
* [[Sunehra Makan Mahal]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Galereya ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
File:Birbal&amp;#039;s palace at Sikri (29262086144).jpg|Saroy ichidagi ravoq.&lt;br /&gt;
File:Birbal&amp;#039;s palace at Sikri (29595605580).jpg|Murakkab naqshlar bilan bezatilgan oʻymakorliklar.&lt;br /&gt;
File:Birbal&amp;#039;s palace at Sikri (29595601760).jpg|Saroyning ichki qismi.&lt;br /&gt;
File:Birbal&amp;#039;s palace at Sikri (29262089624).jpg|Saroy ichidagi shift.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{Manbalar}}&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Wed, 11 Nov 2026 15:32:36 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Birbal_Mahal</comments>
		</item>
</channel></rss>