<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Botuxon - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Botuxon&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 17:19:54 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Botuxon&amp;diff=200557&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Botuxon&amp;diff=200557&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Botuxon&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, Botu, Sainxon ([[1208]]-[[1255]]) - [[moʻgʻullar|moʻgʻul]] [[xon (unvon)|xon]]i, [[Joʻjixon|Joʻjixon]]ning ikkinchi oʻgli, [[Chingizxon]]ing [[nabira]]si. B.ning [[ona]]si [[qoʻngʻirot (qabila)|qoʻngʻirot]] [[urugʻ]]idan boʻlgan Elchi noyonning qizi Ukifuj xotun edi. [[Ota]]sining [[oʻlim]]i ([[1227]])dan keyin [[Joʻji ulusi]]ni [[idora]] qilgan, moʻgʻullarning barcha asosiy harbiy yurishlarida qatnashgan. [[Abulgʻoziy Bahodirxon]]ning yozishicha, [[Oʻqtoyxon]] [[Xitoy]]ni zabt etib, [[Moʻgʻuliston (qadimgi davlat)|Moʻgʻuliston]] ga qaytib kelgach ([[1235]]), B.ni [[Tulixon]]ning ugli [[Munke]], oʻzining ugli [[Guyukxon]] va [[Chigʻatoy]]ning oʻgʻillari hamrohligida [[ruslar|rus]], [[cherkaslar|cherkas]], [[bulgʻorlar|bulgʻor]], turo, [[boshqirdlar|boshqird]] va b. [[xalq|xalk]]lar yerlarini bosib olish uchun joʻnatadi. Ularga Chingizxonning eng yirik [[sarkarda]]si [[Subutoy]] [[bahodir]]ni harbiy maslahatchi qilib tayinlaydi. Yurishda jami 14 moʻgʻul xoni ishtirok etib, [[qoʻshin]]ning [[son]]i 150 mingga yetadi. B. [[1236]]—[[1238|38]] yillarda [[Volga-Kama Bulgʻoriyasi|VolgaKama Bulgʻoriyasi]], [[alanlar]], [[qipchoqlar]], Oʻrta [[Volga]]boʻyi xalqlari, [[Ryazan]], [[Vladimir (knyazlik)|Vladimir]] [[knyazlik]]larini (qarang [[Sit jangi|Sit ekangi]]) buysundiradi, [[Moskva]], [[Kolomna]], [[Vladimir]], [[Rostov]], Uglich, [[Yaroslavl]], [[Kostroma (shahar)|Kostroma]] kabi 14 rus [[shahar|shahri]]ni bosib oladi. [[1240]]—[[1241|41]] yillarda u Janubiy [[Rus (davlat)|Rus]]dagi [[Kiyev]], VladimirVolinskiy, Galich va b. shaharlarni zabt etgach, [[Karpat togʻlari|Karpat]] [[dovon]]lari orqali [[Vengriya]]ga kirib [[qirol]] [[Bela IV]] ning 60 minglik qoʻshinini tormor keltiradi (qarang [[Sayo jangi]]). Soʻng [[Polsha]]ga bostirib kirib, Legnitsa sh. [[ostonalar|ostona]]sida [[polyaklar|polyak]] va [[nemislar|nemis]] knyazliklarining birlashgan qoʻshinlarini ([[ritsarlar]]ni) magʻlub qiladi (qarang [[Legnitsa jangi]]). Keyin u [[Chexiya]], [[Avstriya]], [[Xorvatiya]], [[Bosniya]] va [[Serbiya]]ni zabt etib, [[Adriatika dengizi]] boʻyiga chiqadi. Shunda ulugʻ [[qoon]]ning vafot etgani haqida xabar topib, ortiga qaytadi (1242). B. [[Dunay]] [[daryo]]sidan [[Irtish]] daryosigacha boʻlgan ulkan hududda [[Oltin Oʻrda]] [[davlat]]ini barpo qilgan (yana qarang [[Moʻgʻullar istilosi]]).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Flamandlar|Flamandlik]] [[sayyoh]] va [[monaxlar|monax]] [[Rubruk]]ning yozishicha, B.ning Quyi Volga boʻyidagi [[qarorgoh]]i shu qadar katta maydonni egallaganki, hatto unga butun bir yirik shahar sigʻishi mumkin boʻlgan. Qarorgoh markazida B. [[chodir]]i joylashgan. Uning jan., yaʼni eshik tomonigina ochiq qoddirilib, qolgan [[taraflar]]ida har bir moʻgʻul qavmi oʻzi uchun tayin qilingan joyga [[oʻtov]]lar tikkan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
B. [[mamlakat]]da [[savdo]]-sotiq va [[hunarmandchilik]]ni [[taraqqiyot|taraqqiy]] ettirishga katta eʼtibor bergan. Volganing sharqiy [[qirgʻoq|qirgʻogʻi]]da [[Astraxon]] (Ashtarxon) sh. yaqinida oʻziga [[poytaxt]] shahar — [[Saroybotu|SaroyBotu]]ni [[qurilish|qurdirgan]]. U [[moʻgʻullar davlati|moʻgʻullar imperiyasi]]dagi davlat toʻntarishi ([[1251]])da qatnashib, Munke (Mangu)ning ulug qoon (xoqon) boʻlmogʻiga koʻmaklashgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&lt;br /&gt;
*Grekov B. D.,Yakubovskiy A. Yu., Oltin Oʻrda va uning qulashi, T., 1966.&lt;br /&gt;
{{chala}} {{OʻzME}} &amp;lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Kishilar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Tarixiy shaxslar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Davlat yetakchilari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oltin Oʻrda]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:1208-yilda tugʻilganlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:1255-yilda vafot etganlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oltin Oʻrda hukmdorlari]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Fri, 07 Aug 2026 15:05:29 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Botuxon</comments>
		</item>
</channel></rss>