<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Budaat - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Budaat&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 22:22:38 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Budaat&amp;diff=344956&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Budaat&amp;diff=344956&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Budaat, budagat&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (moʻgʻ. &amp;lt;span lang=&amp;quot;mn&amp;quot; style=&amp;quot;font-style:italic;&amp;quot;&amp;gt;Budaad, Budagad, Buuday&amp;lt;/span&amp;gt;) — moʻgʻullarning Nirun tarmogʻiga kiradigan qabilalardan biri. Hozirgi vaqtda xotogoytlar, sartullar va janubiy moʻgʻullardan tashkil topgan etnik guruh.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarix ==&lt;br /&gt;
[[Moʻgʻullarning maxfiy tarixi|&amp;quot;Moʻgʻullarning hikmatli rivoyatida&amp;quot;]] shunday deyilgan: „Xabichi-Baaturning oʻgʻli Menen-Tudun edi. Menen-Tudunning oʻgʻli Xaralday. Xaraldayning bolalari Budagat qabilasining asoschilari boʻldi, ular aralash boʻtqani eslatgani, na oqsoqol, na boshliq boʻlgani uchun shunday nom oldilar“&amp;lt;ref&amp;gt;Word and Sufﬁx-Index to The Secret History of the Mongols, based on the Romanized transcription of L. Ligeti. Compiled by H. Kuribayashi and Choijinjab // The Center for Northeast Asian Studies. Tho Ho Ku University. Sendai, 2001. 954 p.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Baʼzi tadqiqotchilarning fikricha, Xabichi-Baatur taxminan XI asrning boshlarida yashagan. Buuday avlodi shu vaqtda paydo boʻlgan. Xabichi-Baatur Bodonchar Borjigin urugʻidan boʻlganligi sababli uning Budagat avlodlari ham Borjigin urugʻining tarmoqlaridan biri hisoblanadi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:11322&amp;quot;&amp;gt;{{Книга|автор=Очир А.|заглавие=Монгольские этнонимы: вопросы происхождения и этнического состава монгольских народов|ответственный=д.и.н. Э. П. Бакаева, д.и.н. К. В. Орлова|издание=|место=Элиста|издательство=КИГИ РАН|год=2016|страницы=|страниц=286|isbn=978-5-903833-93-1}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
XII asr oxirida mahalliy moʻgʻullarning Nirun guruhida boʻlgan Budagat yoki budaatlar, XIII asr boshlarida allaqachon [[Moʻgʻullar davlati|Buyuk Moʻgʻul davlatining]] markaziy [[Tuman (harbiy qism)|tumeniga]] koʻchib oʻtgan. „[[Jome at-tavorix|Yilnomalar toʻplami]]da“ bu qavm budat sifatida belgilangan. Budagatlar [[Chingizxon|Chingizxonning]] taychiutlarga qarshi kurashida uning tarafida boʻlgan, unga yordam bergan va gʻalaba qozongan. XV-XVI asrlarda. Hasar avlodlari hukmronlik qilgan xorchinlarning chap qanotidagi yetti otokdan biri budachin (budačin) boʻlgan&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Darm-a.&amp;#039;&amp;#039; Altan kürdün mingγan kegesütü bičig // Öbör Mongγol-un Arad-un Keblel-ün Qoriy-a, 1987. 494 x.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Koʻrinib turibdiki, budachin budaachin soʻzining notoʻgʻri yozilishi. XI asrning birinchi yarmida mahalliy moʻgʻullardan boʻlgan Budagat urugʻining avlodlari oʻziga Buuday nomini oldi, zamonaviy hotogoyt va sartaullarning bir qismi edi. [[Moʻgʻullarning maxfiy tarixi|&amp;quot;Moʻgʻullarning hikmatli rivoyatiga&amp;quot;]] koʻra, budaʻat etnik nomi budaa (budag-a) soʻziga -d (-d) affiksini qoʻshish orqali hosil qilingan — rasm. Baʼzan [[Mongol tili|moʻgʻul tilida]] budaa soʻzi buudai shaklini oladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:11322&amp;quot;&amp;gt;{{Книга|автор=Очир А.|заглавие=Монгольские этнонимы: вопросы происхождения и этнического состава монгольских народов|ответственный=д.и.н. Э. П. Бакаева, д.и.н. К. В. Орлова|издание=|место=Элиста|издательство=КИГИ РАН|год=2016|страницы=|страниц=286|isbn=978-5-903833-93-1}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zamonaviylik ==&lt;br /&gt;
Hozirgi vaqtda Buuday urugʻi nomining tashuvchilari [[Mongoliya|Moʻgʻulistonning]] Zavxon aymogʻining Tudevtey, Dorvoljin, Zavxanmandal, Erdenexayrxan somonlarida qayd etilgan&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Tayjiud Ayuudayn Ochir, Besүd Jambaldorjiyn Serjee.&amp;#039;&amp;#039; Mongolchuudin ovgiyn lavlax. Ulaanbaatar, 1998. 67 x.&amp;lt;/ref&amp;gt;. [[Ichki Mongoliya|Ichki Moʻgʻuliston]] hududidagi janubiy moʻgʻullarning tarkibida Budagad urugʻi&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;Bügünüdei Goncuγ.&amp;#039;&amp;#039; Mongγul obuγ // Öbör Mongγol-un Soyol-un Keblel-ün Qoriya, 1993. 203 x. (na mongolskom yazike)&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|lang=|url=https://www.hotbak.net/key/转帖蒙古姓氏溯源敖润苏莫吧百度贴吧.html|title=蒙古姓氏溯源. 内蒙古. Монгол овог аймгууд|author=|website=|date=|publisher=|accessdate=2019-01-04|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127073630/https://www.hotbak.net/key/%E8%BD%AC%E5%B8%96%E8%92%99%E5%8F%A4%E5%A7%93%E6%B0%8F%E6%BA%AF%E6%BA%90%E6%95%96%E6%B6%A6%E8%8B%8F%E8%8E%AB%E5%90%A7%E7%99%BE%E5%BA%A6%E8%B4%B4%E5%90%A7.html|deadlink=yes}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20201127073630/https://www.hotbak.net/key/%E8%BD%AC%E5%B8%96%E8%92%99%E5%8F%A4%E5%A7%93%E6%B0%8F%E6%BA%AF%E6%BA%90%E6%95%96%E6%B6%A6%E8%8B%8F%E8%8E%AB%E5%90%A7%E7%99%BE%E5%BA%A6%E8%B4%B4%E5%90%A7.html |date=2020-11-27 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039; vakillari yashaydi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;references group=&amp;quot;&amp;quot; responsive=&amp;quot;1&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/references&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Turkum: mo&amp;#039;g&amp;#039;ul xalqlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Mongoliya Xalqlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:mo&amp;#039;g&amp;#039;ul tug&amp;#039;ilishi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Mo&amp;#039;g&amp;#039;ullar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 15:46:34 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Budaat</comments>
		</item>
</channel></rss>