<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Enstatit kondritlari - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Enstatit_kondritlari&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 06:44:20 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Enstatit_kondritlari&amp;diff=417207&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Enstatit_kondritlari&amp;diff=417207&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Enstatit kondritlari&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (E-tipli xondritlar) noyob [[Meteoritlar|meteorit]] bo&amp;#039;lib mineral enstatitga boy. Hozirgi kunda atigi 200 ga yaqin E-Tipli xondritlari mavjud . Yerga tushadigan xondritlarning taxminan 2% ni tashkil qiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;Norton&amp;quot;&amp;gt;Norton, O.R. and Chitwood, L.A. Field Guide to Meteors and Meteorites, Springer-Verlag, London 2008&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ikkita asosiy kichik tip mavjud: EH va EL, ularning tarkibidagi temirga qarab tasniflanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Elektron tipdagi xondritlar kimyoviy jihatdan eng kamaytirilgan jinslar qatoriga kiradi. Ular o&amp;#039;z nomini olgan mineral enstatitda (MgSiO &amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt; ) yuqori bo&amp;#039;lishga moyil &amp;lt;ref name=&amp;quot;Norton&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarkibi ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Météorite_de_Saint_Sauveur_MHNT2.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/M%C3%A9t%C3%A9orite_de_Saint_Sauveur_MHNT2.jpg/300px-M%C3%A9t%C3%A9orite_de_Saint_Sauveur_MHNT2.jpg|thumb|300x300px| Sent-Sauveur meteoriti, enstatit xondriti. Tuluza muzeyi.]]&lt;br /&gt;
Ko&amp;#039;pgina boshqa xondritlardan farqli o&amp;#039;laroq, enstatit kondritlari tarkibidagi minerallar deyarli temir oksidini o&amp;#039;z ichiga olmaydi. Ular kislorodga eng kam toyingan silikat jinslari hisoblanadi. Quyosh tizimidagi eng quruq ob&amp;#039;ektlar bo&amp;#039;lishi kerak edi, ammo yaqinda o&amp;#039;tkazilgan tadqiqot shuni ko&amp;#039;rsatdiki, ular Yerga okeanlardagi suv massasidan kamida uch baravar ko&amp;#039;p miqdorda etkazib berish uchun etarli vodorodni o&amp;#039;z ichiga oladi &amp;lt;ref&amp;gt;[https://science-sciencemag-org.insu.bib.cnrs.fr/content/369/6507/1110 Earth’s water may have been inherited from material similar to enstatite chondrite meteorites]&amp;lt;/ref&amp;gt;. Metall Fe-Ni (temir-nikel) va Fe tarkibidagi sulfidli minerallar ushbu turdagi meteoritda deyarli barcha temirni o&amp;#039;z ichiga oladi. Enstatit kondritlari o&amp;#039;ta qaytaruvchi sharoitlarda hosil bo&amp;#039;lishi mumkin boʻlgan turli xil noodatiy minerallarni o&amp;#039;z ichiga oladi, ular orasida oldgamit (CaS), niningerit (MgS), perriit (Fe-Ni silisidi) va gidroksidi sulfidlar (masalan, djerfisherit va kasvelsilverit ). Barcha enstatit xondritlari asosan enstatitga boy kondrullardan hamda koʻp miqdorda metall va sulfidli minerallardan iborat. Changli matritsa materiali kam uchraydi va refrakter qo&amp;#039;shimchalar juda kam uchraydi. Kimyoviy jihatdan, enstatit kondritlari o&amp;#039;tga chidamli litofil elementlarda juda kam. Ularning kislorodli izotopik tarkibi oddiy va uglerodli xondritlar o&amp;#039;rtasida oraliq bo&amp;#039;lib, Yer va Oyda joylashgan jinslarga o&amp;#039;xshaydi. Ularning kislorod miqdori yo&amp;#039;qligi, ular dastlab [[Quyosh tizimi]]ni yaratgan quyosh tumanligining markazi yaqinida, ehtimol [[Merkuriy]] orbitasida hosil boʻlganligini anglatishi mumkin. Ko&amp;#039;pgina enstatit xondritlari asosiy asteroidlarda termal metamorfizmni boshdan kechirgan. Ular ikki guruhga bo&amp;#039;linadi:&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lpi.usra.edu/meteor/metbullclass.php?sea=EH|sarlavha=Meteoritical Bulletin: Recommended classifications|ish=Lunar and Planetary Institute|kirish sanasi=2020-04-24}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.lpi.usra.edu/meteor/metbullclass.php?sea=EL5|sarlavha=Meteoritical Bulletin: Recommended classifications|ish=Lunar and Planetary Institute|kirish sanasi=2020-04-24}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* EH (yuqori temir) xondritlari kichik chondrullarni o&amp;#039;z ichiga oladi (~ {{Convert|0.2|mm}} ) va siderofil elementlarning kremniyga nisbatan yuqori nisbati. Tog&amp;#039; jinslarining 10% dan bir oz ko&amp;#039;prog&amp;#039;i metall donalaridan iborat. EH xondritlarining diagnostik xususiyati shundaki, Fe-Ni metalli tarkibida ~3 wt% elementar kremniy mavjud.&lt;br /&gt;
* EL (past temir) xondritlari kattaroq chondrullarni o&amp;#039;z ichiga oladi (&amp;gt; {{Convert|0.5|mm}} ) ) va siderofil elementlarning kremniyga nisbatan past nisbati. Fe-Ni metalli tarkibida ~1 wt% kremniy mavjud.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ustunlar ==&lt;br /&gt;
Eng katta ma&amp;#039;lum boʻlgan E tipidagi xondrit tushishi 1952-yilda [[Alberta]] shtatidagi Abee shahrida sodir boʻlgan. 107 kilogram dehqonning bug&amp;#039;doy dalasiga tosh tushib, diametri 0,7 m va chuqurligi 1,5 m boʻlgan chuqurini yaratdi &amp;lt;ref&amp;gt;Griffin, A. A., Millman, P. M., &amp;amp; Halliday, I. &amp;quot;The Fall of the Abee Meteorite and its Probable Orbit&amp;quot;, Royal Astronomical Society of Canada, Journal (ISSN 0035-872X), vol. 86, p.8 Feb. 1992.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Uning tezligi va moyilligi bo&amp;#039;yicha hisob-kitoblarga ko&amp;#039;ra, u nisbatan past tezlikda, past qiyalikli orbita bo&amp;#039;ylab kelgan, uning [[Perisentr va aposentr|perihelioni]] 0,95 AU ga yaqin, [[Perisentr va aposentr|afelion]] esa 2,74 AU ga yaqin boʻlgan&amp;lt;ref&amp;gt;Griffin, A. A., Millman, P. M., &amp;amp; Halliday, I. &amp;quot;The Fall of the Abee Meteorite and its Probable Orbit&amp;quot;, Royal Astronomical Society of Canada, Journal (ISSN 0035-872X), vol. 86, p.11 Feb. 1992.&amp;lt;/ref&amp;gt;. U zarba bilan eritilgan [[Brekchiya|brekchi]] sifatida tasniflanadi, uning minerallari uni  tanasidan  zarbadan keyin qayta kristallangan &amp;lt;ref&amp;gt;Ivliev, A.I. Kashkarov, L.L Kalinina, G.VF Kuyunko, N.S. Lavrentyeva, Z.A. Lyul, A.Yu. Skripnik, A.Ya &amp;quot;Research of Shock-Thermal History of the Enstatite Chondrites by Track, Thermoluminescnce and Neutron-Activation (NAA) Methods&amp;quot; Lunar and Planetary Science XXXV, 2004&amp;lt;/ref&amp;gt;. Meteorit Kanada Geologik xizmati tomonidan sotib olingan &amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.geo.ucalgary.ca/cdnmeteorites/meteorite/abee.html|sarlavha=Abee|kirish sanasi=2009-01-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20051027043406/http://www.geo.ucalgary.ca/cdnmeteorites/meteorite/abee.html|arxivsana=2005-10-27}} Abee, Alberta&amp;lt;/ref&amp;gt; va uning katta namunasi Ontario Qirollik muzeyida namoyish etilgan. Asteroid kamaridagi eng katta ma&amp;#039;lum boʻlgan E tipidagi xondrit diametri taxminan 100&amp;amp;nbsp;km  boʻlgan 21 Lutetia bo&amp;#039;lishi mumkin&amp;lt;ref&amp;gt;Lutetia: A rare survivor from the birth of Earth, by ESO, Garching, Germany, Published: November 14, 2011&amp;lt;/ref&amp;gt;. &amp;#039;&amp;#039;[[Rosetta (fazo apparati)|Rosetta]]&amp;#039;&amp;#039; kosmik kemasi, ESOning yangi texnologiya teleskopi, NASA infraqizil teleskopi va Spitzer kosmik teleskopi kuzatuvlariga asoslangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manba ==&lt;br /&gt;
{{Manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 17:55:45 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Enstatit_kondritlari</comments>
		</item>
</channel></rss>