<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Fermopil jangi - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Fermopil_jangi&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 22:13:43 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Fermopil_jangi&amp;diff=432707&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Fermopil_jangi&amp;diff=432707&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Fermopil jangi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (shuningdek, &amp;#039;&amp;#039;Uch yuz spartalik jasorati&amp;#039;&amp;#039;) — [[Ahamoniylar davlati|Ahamoniylar imperiyasi]]ning yunonlarga qarshi olib borgan keng qamrovli urushlari davrida roʻy bergan qadimgi dunyo tarixining eng mashhur janglaridan biri. Bu afsonaviy jangda Sparta qiroli [[Leonid]] yunon shahar-davlatlari ittifoqiga qoʻmondonlik qilib, [[Kserks I|Kserks]] qoʻmondonligi ostidagi ulkan [[fors]] qoʻshinlariga qarshi mardonavor kurash olib borgan. Bu jang, ayni paytda, antik [[Yevropa]] davrining eng mashhur janglaridan biridir.&lt;br /&gt;
[[File:Thermopylae map 480bc.png|thumb|Fermopil [[dara]]sining koʻrinishi]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Jang tafsilotlari ==&lt;br /&gt;
Yunon va fors qoʻshinlari [[Miloddan avvalgi 1|miloddan avvalgi]] 480-yilning sentyabr oyida Artemision dengiz jangi bilan bir vaqtda Fermopil darasida toʻqnash kelishgan edi. Kserks miloddan avvalgi 490-yilda yuz bergan „[[Marafon jangi]]“ uchun kechikkan javobni bermoqchi edi. Shu maqsadda ulkan fors [[qoʻshin]] va flotini safarbar qiladi. Afinalik sarkarda Femistokl esa yunon shahar-davlatlari ittifoqiga Forslarni ham dengizdan, ham quruqlikdan toʻxtatish uchun Fermopil darasi va Artemision boʻgʻozini himoya qilish taklifi bilan chiqadi. Bu reja tasdiqlangach, miloddan avvalgi 480 yilning yoz oyida 7 minga yaqin askardan tashkil topgan yunon armiyasi shimol tomon yoʻlga chiqadi. Antik manbalarda keltirilishicha, 1 millionlik armiyaga ega boʻlgan forslar avgust oyining oxiri, sentyabr oyining boshlarida daraga yetib borishni uddalashadi. Biroq, bu raqamlar bugungi tarixchilar tomonidan bir mubolagʻa sifatida qabul qilinadi. Bugungi tarixchilar qoʻshin sonini 100 mingdan 300 mingacha deb taxmin qilishadi. Kserks toʻrt kun davomida daraga hujum qilmay turadi. Beshinchi kuni esa qattiq hujumga oʻtadi. Yunonlar ikki kun davomida forslarning hujumlarini mardonavor turib, qaytarishni uddalashadi. [[File:3420 - Milano - Ernesto Bazzaro (1859-1937) - Monumento a Felice Cavallotti (1906) - Foto Giovanni Dall&amp;#039;Orto 23-Jun-2007.jpg|thumb|Leonid [[Monument|manumenti]]. [[Fernando Bazzaro]] tomonidan ishlangan haykal. 1906-yil.]] Ammo yunonlardan Epialtes ismli kishi xiyonat qiladi va daraning aylanma yoʻlini forslarga koʻrsatib beradi. Qoʻshin yunonlarining orqa tomoniga oʻtganini koʻrgan Leonid 300 spartalik, 400 tebaili, 700 therpianli va bir qancha yuzlab jangchilar bilan birga darada qoladi. Yunon qoʻshinining asosiy qismini esa Afina himoyasi uchun qaytarib yuboriladi. Qirol Leonid unga qarshi qoldirilgan qoʻshinni magʻlubiyatga uchratadi. Ammo jangda oʻzi ham halok boʻladi.&lt;br /&gt;
[[File:Greek soldiers of Greco–Persian Wars.png|thumb|Yunon askarlari]]&lt;br /&gt;
[[File:Persian warriors from Berlin Museum.jpg|thumb|[[Forslar]]ning mashhur „Oʻlmaslar“ deb nomlangan jangchilar guruhining koʻrinishi. [[Devoriy rassomlik|Devoriy surat]]]] [[File:Scene of the Battle of the Thermopylae.jpg|thumb|Fermopil jangi. XlX asr oid chizilgan surat. Muallif: [[John Steeple Davis]]|alt=19th-century painting by John Steeple Davis, depicting combat during the battle]]&lt;br /&gt;
== Platea jangi ==&lt;br /&gt;
Qisqa vaqt ichida magʻlubiyat xabari Yunon shahar-davlatlari ittifoqiga tegishli flot qoʻmondoni, afinalik [[Femistokl]]ga yetib boradi. Grek strategi bu vaziyatda flotning ogʻir ahvolda ekanini ham hisobga olib, [[Salamin jangi|Salamin]] boʻgʻoziga chekinish uchun buyruq beradi. Bu vaqtda Fors askarlari [[Bxotiya|Beotiya]]ni bosib olib, uni talon-toroj qilib tashlaydi. Shundan soʻng Fors qoʻshini aholisi koʻchirilgan Afinaga kirib boradi. Ammo magʻlubiyatni tan olmagan yunon shahar-davlatlarining ittifoqi miloddan avvalgi 480-yili Salamin boʻgʻozidagi jangda forslarni magʻlubiyatga uchratadi. Butun flotidan ayrilgan Kserks Yevropa tuproqlarida qurshovga tushib qolishdan hayiqib, ochlik va xastalikdan katta qismini yoʻqotgan qoʻshinining asosiy qismiga orqaga qaytish toʻgʻrisida buyruq beradi. Ketish oldin Mardonius ismli sarkardani yunon tuproqlarida qoldirilib ketilayotgan bir qism qoʻshinning qoʻmondoni qilib tayinlaydi. Bir yildan soʻng roʻy bergan Platea jangida forslar butunlay tor-mor etiladi. Bu jangdan soʻng „Ikkinchi yunon-fors“ urushlari nihoyasiga yetadi.&amp;lt;ref&amp;gt;Chapter II, &amp;#039;&amp;#039;Strategy&amp;#039;&amp;#039;, Second Revised Edition, Frederick A. Praeger, New York, 1967&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;The Topography of the Battle of Plataea: The City of Plataea, the Field of Leuctra&amp;#039;&amp;#039;, G.B.Grundy [http://catalog.hathitrust.org/Record/000665049]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
== Antik davr manbalarida yunon-fors urushlari ==&lt;br /&gt;
[[Yunon-fors urushlari]] haqida hikoya qiluvchi manbalarning deyarli barchasi antik yunon manbalari hisoblanadi. Afsuski, fors tarixchilarining manbalari bugungi kungacha yetib kelmagan. Shuning uchun ham biz ega boʻlgan maʼlumotlar faqat bir tomonli boʻlib qolmoqda. Yunon-fors urushlari haqida hikoya qilib beruvchi eng muhim shaxs, albatta tarixchi [[Gerodot]]dir. [[Sitsiliya (orol)|Sitsiliya]]lik tarixchi [[Diodor Sitsiliyalik|Diodorus]] qisman [[Eforus]]ning maʼlumotlaridan foydalanib, Miloddan avvalgi l asrda oʻz asarini yaratadi.&amp;lt;ref&amp;gt;Diodorus [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Diod.+11.28 XI, 28-34],&amp;lt;/ref&amp;gt; [[Diodor Sitsiliyalik|Diodorus]]ning bergan maʼlumotlari Gerodotning maʼlumotlariga deyarli mos tushadi. Yunon-fors urushlari boshqa tarixchilar tomonidan ham qalamga olinadi. Bular orasida: Ctesias, Plutarkhos va Eshilos kabi nomlarni keltirib oʻtish mumkin. „Ilonli ustun“ kabi arxeologik topilmalar Gerodotning keltirgan maʼlumotlarini tasdiqlaydi.&amp;lt;ref&amp;gt;Note to Herodotus [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Hdt.+9.81 IX, 81]&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
Jang vaqtidagi tasvirlarda Gerodotning mubolagʻadan foydalangan joylari mavjud boʻlib, bu tasvirlarning katta qismi boshqa manbalarda oʻz tasdigʻini topmagan. Gerodot oʻz asarida koʻproq Fermopil darasida jang qilgan jasur jangchilarni madh qilib yozadi.&lt;br /&gt;
== Fermopil jangi sharafiga amalga oshirilgan ishlar ==&lt;br /&gt;
Forslarning ulkan armiyasi Fermopildan uzoqlashgandan soʻng yunonlar halok boʻlgan askarlarini oʻz odatlariga koʻra bir tepalikka toʻplab yoqishadi. Forslar mamlakatdan quvib chiqilgandan soʻng, Fermopil darasida, qirol Leonid sharafiga arslon haykali oʻrnatiladi. Fermopil jangidan 40 yil oʻtib, Miloddan avvalgi 440-yili Leonidning murdasi [[Sparta]]ga olib kelinadi. Va Sparta aholisi juda katta [[marosim]] uyushtirib, Leonidni qayta dafn qilishadi. Shundan soʻng har yili qirol sharafiga marosimlar oʻtkazish [[odat]] tusiga kiradi.&lt;br /&gt;
== Yodgorlik majmualari ==&lt;br /&gt;
=== Simonides qabr toshi ===&lt;br /&gt;
[[File:Thermopiles memorial epitaph.jpg|thumb|Simonides yodgorligi]]&lt;br /&gt;
Fermopil darasida bir qancha [[yodgorlik]] majmualari oʻrnatilgan boʻlb, shulardan biri Simonides qabr tosh yozuvlaridir. Qabr toshga Simonides xotirasi uchun atalgan marsiya oʻyib yozilgan. Tumulus tepaligida joylashgan mazor toshi ramziy maʼnoga ega.&amp;lt;ref name=&amp;quot;Ziogas&amp;quot;&amp;gt;{{cite journal | last = Ziogas | first = Ioannis | title = Sparse Spartan Verse: Filling Gaps in the Thermopylae Epigram | journal = Ramus 43 (2) | publisher = Aureal Publications |date=9 November 2014| volume = 43 | issue = 2 | pages = 115–133 | doi = 10.1017/rmu.2014.10 | s2cid = 109914629 | url = https://www.academia.edu/3387164 | access-date=10 October 2014}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Chunki spartaliklar soʻngi janglarini aynan shu yerda olib borishgan edi. Mazor toshidagi yozuvlar kunimizgacha saqlanib qolmagani tufayli uni 1955-yilga kelib, Gerodot qoldirib ketgan maʼlumotlar yordamida qayta yozishga muvaffaq boʻlishadi.&lt;br /&gt;
Fermopilda jang qilayotgan spartaliklar orasida Aristomedus va Eurytus ismli ikki kishi koʻzlariga tushgan ogʻir infeksiya sabab Leonid buyrugʻi bilan orqaga qaytarib yuboriladi. Ammo Eurytus jang maydoniga qaytib keladi va jangda halok boʻladi. Aristodemus esa Spartada qoladi. Jang maydonida tirik qolgan yana bir jangchilardan biri kishi Pantites boʻlib, u xabarchi sifatida Fessaliyaga yuborilgan edi. Bu ikki kishidan boshqa barcha jangchilar jang maydonida halok boʻlishadi. Jang tafsilotlari va natijasini Spartaga yetkazadigan birorta ham kishi tirik qolmagan edi.&lt;br /&gt;
=== Leonid haykali ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Bundan tashqari Fermopil atrofida qirol Leonidning haykali ham qad rostlagan. Haykal [[bronza]]dan ishlangan boʻlib, fors jangchilarining Leoniddan qurollarini tashlab, taslim boʻlishini soʻragan vaqtida bergan mashur javobi aks ettirilgan: „Keling, oling!“.&amp;lt;ref name=&amp;quot;RingWatson2013&amp;quot;&amp;gt;{{cite book|last1=Ring|first1=Trudy|last2=Watson|first2=Noelle|last3=Schellinger|first3=Paul|title=Southern Europe: International Dictionary of Historic Places|url=https://books.google.com/books?id=Qcr9AQAAQBAJ&amp;amp;pg=PA695|date=5 November 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-25958-8|page=695}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
=== Thespian yodgorligi ===&lt;br /&gt;
[[Gretsiya]] hukumati tomonidan 1997-yilda 300 spartalik bilan birga jang qilgan 700 thespiali jangchilar xotirasi uchun yodgorlik oʻrnatiladi. [[Marmar]]dan oʻrnatilgan yodgorlik ustida Thespian xudosi Erosga boʻlgan hurmat ramzi sifatida bronza haykal ham oʻrnatilgan boʻlib, haykalning ostiga „Yetti yuz thespiali xotirasiga“ deb yozib qoʻyiladi.[[File:Thespians monument.jpg|thumb|Thespian [[Yodgorlik|yodgorlig]]i]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;references responsive=&amp;quot;&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Qoʻshimcha adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar|colwidth=25em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{cite book|last=Bradford|first=Ernle|author-link=Ernle Bradford|title=Thermopylae: The Battle for the West|url=https://archive.org/details/thermopylaebattl0000brad|publisher=Da Capo Press|year=2004|isbn=0-306-81360-2}}&lt;br /&gt;
* Bradford, Ernle (1980). &amp;#039;&amp;#039;The Battle for the West: Thermopylae&amp;#039;&amp;#039;. McGraw-Hill. {{ISBN|0-07-007062-8}}.&lt;br /&gt;
* {{cite book |last=Bury |first=J. B. |author-link=J. B. Bury |author2=Russell Meiggs |title=A History of Greece to the Death of Alexander the Great |edition=4th Revised |year=2000 |publisher=Palgrave Macmillan |url=https://archive.org/details/AHistoryOfGreeceToTheDeathOfAlexanderTheGreat}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=George|last=Cawkwell | author-link=George Cawkwell | year=2006| title=The Greco-Persian Wars |publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=0-19-929983-8}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=Osbert Guy Stanhope|last=Crawford|author-link=O. G. S. Crawford|title=Said and Done: The Autobiography of an Archaeologist|url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.3247|publisher=Weidenfeld and Nicolson|year=1955}}&lt;br /&gt;
* {{Cite book|first=Lyn|last=Dore|editor-last=Freeman|editor-first=P.W.M.|editor2-last=Pollard|editor2-first=A.|chapter=Once the War Is Over|title=Fields of Conflict: Progress and Prospect in Battlefield Archaeology|chapter-url=http://humanitieslab.stanford.edu/contemporaryarchaeology/admin/download.html?attachid=472185|year=2001|pages=285–286|publisher=David Brown Book Co.|isbn=978-1-84171-249-9|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225035550/http://humanitieslab.stanford.edu/contemporaryarchaeology/admin/download.html?attachid=472185|archive-date=25 February 2012}}&lt;br /&gt;
* {{cite journal|last=Eikenberry|first=Lt. Gen. Karl W.|title=Take No Casualties|journal=Parameters: US Army War College Quarterly|volume=XXVI|issue=2|pages=109–118|date=Summer 1996|url=http://ssi.armywarcollege.edu/pubs/parameters/Articles/96summer/eiken.htm|access-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116234221/http://ssi.armywarcollege.edu/pubs/parameters/Articles/96summer/eiken.htm|archive-date=16 November 2017|url-status=dead|archivedate=2017-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116234221/http://ssi.armywarcollege.edu/pubs/parameters/Articles/96summer/eiken.htm}} [https://web.archive.org/web/20070609122813/http://www.carlisle.army.mil/usawc/Parameters/96summer/eiken.htm Archived] 9/7/2007.&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi|first=William|last=Golding|author-link=William Golding|title=The Hot Gates|url=http://uts.cc.utexas.edu/~sparta/topics/essays/academic/golding.htm|work=The Sparta pages|year=2002|access-date=20 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071020031443/http://uts.cc.utexas.edu/~sparta/topics/essays/academic/golding.htm|archive-date=20 October 2007|url-status=dead}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=Peter|last=Green|author-link=Peter Green (historian)|year=1996|title=The Greco-Persian Wars |url=https://archive.org/details/grecopersianwars0000gree|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-20313-5}}&lt;br /&gt;
* Green, Peter; &amp;#039;&amp;#039;Greek History 480-431 B.C., the Alternative Version&amp;#039;&amp;#039;, University of [[Texas]] Press, (2006). p.&amp;amp;nbsp;59 {{ISBN|0-292-71277-4}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|last=Greswell|first=Edward|author-link=Edward Greswell|title=Origines kalendariæ Hellenicæ|url=https://archive.org/details/origineskalenda04gresgoog|publisher= E. Duychinck, Collin &amp;amp; co| year=1827}}&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi|last=Herodotus|author-link=Herodotus|others=[[George Rawlinson]] (trans.)|title=The History of Herodotus: Polymnia|work=Greek Texts|publisher=Greek-Texts.com &amp;amp; Greece Http Ltd.|year=2005|url=http://www.greektexts.com/library/Herodotus/Polymnia/eng/243.html|access-date=19 October 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080505233804/http://www.greektexts.com/library/Herodotus/Polymnia/eng/243.html|archive-date=5 May 2008|url-status=dead}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|last=Herodotus|author-link=Herodotus|others=[[Aubrey de Sélincourt]] (trans.)|year=2003|title=The Histories|publisher=Penguin|isbn=978-0-14-044908-2|url=https://archive.org/details/histories00hero}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|last=Holland|first=Tom|author-link=Tom Holland (author)|title=Persian Fire: The First World Empire and the Battle for the West|year=2006|isbn=0-385-51311-9|publisher=Doubleday|location=New York|url=https://archive.org/details/persianfirefirst00holl_0}}&lt;br /&gt;
* Lazenby, JF. &amp;#039;&amp;#039;The Defence of Greece 490-479 BC.&amp;#039;&amp;#039; Aris &amp;amp; Phillips Ltd., 1993 ({{ISBN|0-85668-591-7}})&lt;br /&gt;
* {{cite book|last=Lemprière|first=John|author-link=John Lemprière|title=A classical dictionary |year=1862}}&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi|last=Macan|first=Reginald Walter|author-link=Reginald Walter Macan|title=Herodotus: The Seventh, Eighth &amp;amp; Ninth Books with Introduction and Commentary: Commentary on Herodotus, Histories, book 7, chapter 228|publisher=The Perseus Digital Library (Tufts University)|pages=section 8|url=https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0038&amp;amp;query=commline%3D%231705|access-date=18 October 2007}}&lt;br /&gt;
* {{Cite book|last=Marozzi|first=Justin|author-link=Justin Marozzi|title=The Way of Herodotus: Travels with the Man Who Invented History|publisher=Da Capo Press|year=2008|url=https://books.google.com/books?id=9rqGIciLDsMC|isbn=978-0-306-81621-5}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=J.K.|last=Merivale|title=From the Greek Anthology by the Late Rev. Robert Bland, and Others: A New Edition: Comprising the Fragments of Early Lyric Poetry, With Specimens of All the Poets Included in Meleager&amp;#039;s Garland|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown, Green, and Longman; and John Murray|year=1833}}&lt;br /&gt;
* {{cite comic|cartoonist=[[Frank Miller|Miller, Frank]]|title=[[300 (comics)|300]]|publisher=Dark Horse Comics|date=1999|id={{ISBN|1569714029}}}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=W.R. (Editor and Translator)|last=Paton|title=The Greek Anthology|url=https://archive.org/details/greekanthology01patogoog|publisher=W. Heineman|year=1918}}&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi|last=Plutarch|author-link=Plutarch|title=Leonidas, Son of Anaxandridas|work=[[Moralia]]: Apophthegmata Laconica: as published in Vol. III of the Loeb Classical Library Edition, 1931|publisher=Bill Thayer |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Sayings_of_Spartans*/main.html|access-date=26 October 2007}}&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi|last=Plutarch|author-link=Plutarch|title=Gorgo|work=[[Moralia]]: Apophthegmata Lacaenarum: as published in Vol. III of the Loeb Classical Library Edition, 1931|publisher=Bill Thayer |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Moralia/Sayings_of_Spartan_Women*.html|access-date=26 October 2007}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=Steven|last=Pressfield|author-link=Steven Pressfield|title=[[Gates of Fire|Gates of Fire: An Epic Novel of the Battle of Thermopylae]]|publisher=Doubleday|year=1998|isbn=1407066595}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=C.E. |last=Robinson|title=Hellas – A Short History of Ancient Greece|publisher=Pantheon Books|year=2007|isbn=978-1-4067-6699-8}}&lt;br /&gt;
* {{Cite book|last=Ruskin|first=John|author-link=John Ruskin|chapter=Part VIII: Of Ideas of Relation – I. of Invention Formal: Chapter I: The Law of Help|title=The Complete Works: Modern Painters: Volume the Fifth|publisher=Bryan, Taylor and Company|year=1894|location=New York|oclc=4631131}}&lt;br /&gt;
* {{cite journal|last=Strachey|first=Edward |author-link=Edward Strachey, 1st Baron Strachey|title=The Soldiers&amp;#039; Duty|journal=The Contemporary Review|volume=XVI|pages= 480–485|publisher=Strahan &amp;amp; Co|location=London|date=February 1871}}&lt;br /&gt;
* {{cite book|first=G.|last=Tegopoulos|author2=A. Phytrakis|title=Elliniko Lexico (Greek Dictionary)|publisher=Armonia|year=1988|location=Athens}}&lt;br /&gt;
* {{Cite book|last1=Tung|first1=Douglas S.|last2=Tung|first2=Teresa K.|title=36 Stratagems Plus: Illustrated by International Cases|publisher=Trafford Publishing|year=2010|url=https://books.google.com/books?id=ghpmAcUJM_EC|isbn=978-1-4269-2806-2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Yunon-fors urushlari]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 18:23:54 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Fermopil_jangi</comments>
		</item>
</channel></rss>