<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Informatika - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Informatika&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Thu, 19 Nov 2026 11:52:45 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Informatika&amp;diff=207593&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Informatika&amp;diff=207593&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Informatika&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, ({{lang-fr|informatique}}, {{lang-de|informatik}} – axborot, {{Lang-en|computer science}}), &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;axborotshunoslik&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; – ilmiy [[informatsiya]]ning ([[axborot]], xabar, maʼlumot) mohiyati, umumiy xossalari va qonuniyatlarini, shuningdek, ilmiy [[kommunikatsiya]] tizimini (oʻsha ilmiy [[informatsiya]]ni tarqatish usullari va vositalari majmui) oʻrganish bilan shugʻullanadigan ilmiy [[fan]]; inson faoliyatining [[EHM]], [[kompyuter]]lar bilan bogʻliq boʻlgan sohasi. [[Ijtimoiy fanlar]] jumlasiga kiradi. Uning markaziy tushunchasi – ijtimoiy hayotning istalgan sohasi va tarmoqlaridan olinadigan maʼlumotlar, yaʼni ilmiy [[informatsiya]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ilmiy [[informatsiya]]ni olish va undan foydalanish sohalari hamda vazifasiga koʻra, u turli xillarga boʻlinadi. Masalan, sohalar boʻyicha – biologik, siyosiy, iqtisodiy, texnikaviy, kimyoviy, tibbiy va boshqalar, vazifasiga koʻra – ommaviy, maxsus informatsiya va boshqalar. Ilmiy informatsiyaning toʻgʻriligi, yangiligi va foydaliligi mezonlarini ishlab chiqish informatikaning vazifasiga kirmaydi. Informatika [[kibernetika]], [[kutubxonashunoslik]], [[lingvistika]], matematik mantiq va boshqa fanlar bilan uzviy bogʻliq. U ilmiy maʼlumotlarni yigʻish, ishlab chiqish (oʻrganish), saqlash, izlash va tarqatish jarayonlari majmuini oʻz ichiga oladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Etimologiyasi ==&lt;br /&gt;
Informatika termini &amp;lt;nowiki&amp;gt;XX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrning 60-yillarida ishlatila boshlangan. Bu davrda koʻpchilik tadqiqotlar [[axborot]]larni qidirish muammolari bilan uzviy bogʻliq boʻlgan. Ayni shu davrda [[axborot]]larni qidirish tizimi va usullari yaratildi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
Informatikaning yuzaga kelishi va rivojlanishida [[hisoblash texnikasi]] va boshqa texnik vositalarning oʻrni beqiyos, chunki [[axborot]]lar bevosita [[hisoblash texnikasi]] yordamida qayta ishlanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Keng maʼnoda maʼlumotlarni izlab topish, qayta ishlash va ilmiy izlanish natijasi sifatida qayd qilib qoldirish ishlari bilann olim va mutafakkirlar qadimdan shugʻullanishgan. Masalan, [[Abu Rayhon Beruniy]]ning „Hindiston“ asari, [[Zahiriddin Muhammad Bobur]]ning „[[Boburnoma]]“ asari shunday asarlar jumlasiga kiradi. Informatikaning ilmiy fan sifatida rasman shakllanishi 1895-yildan – Bryusselda xalqaro bibliografiya instituti (1938-yildan – Xalqaro hujjatnomalar federatsiyasi) tashkil qilingan sanadan boshlandi. &amp;lt;nowiki&amp;gt;XX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr 60-yillari oxiriga qadar „Informatika“ termini oʻrniga „xujjatnomalar“ yoki „hujjatnoma va informatsiya“ termini ishlatilgan. Fan-texnika inqilobi, [[EHM]], informatsiya texnikasi vositalari (mikrofoto suratga olish, nusxa koʻchirish texnikasi va hokazo) va boshqalarning paydo boʻlishi informatikaning [[fan]] sifatida taraqqiy etishiga imkon tugʻdirdi. Ayniqsa, kompyuterlar tarmogʻi va u bilan bogʻliq ravishda [[internet]] tizimining rivojlanishi umuman informatikaning, xususan, Informatika kommunikatsiya tizimining yana-da taraqqiy etishiga sabab boʻldi. Izlab topilgan, toʻplangan, qayta ishlangan „tayyor“ [[informatsiya]] – maʼlumotlarni keng tarqatishda tahririyat-nashriyot va matbaa jarayonlari, ilmiy nashrlarni tarqatish (xususan, [[kitob]] savdosi, [[kutubxona]]-bibliografiya faoliyati;) ilmiy adabiyotlar almashinish; [[arxiv]] ishi va, albatta, ilmiy-informatsion faoliyat, radiotelevideniye, [[internet]] tizimi muhim ahamiyat kasb etadi. Informatikaning asosiy yoʻnalishlari: hisoblash texnikasining nazariy asoslari, informatsiya nazariyasi, hisoblash eksperimenta, programmalash, [[sunʼiy intellekt]], informatsiya texnologiyasi va boshqa [[inglizcha]] gaplashiladigan davlatlarda informatika termini oʻrniga „{{lang-en2|computer sciense}}“ („hisoblash fani“) termini ishlatiladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Oʻzbekistonda informatika ==&lt;br /&gt;
[[Oʻzbekiston]]da ham informatika masalalariga katta eʼtibor berildi. Masalan, 1993-yilda informatsiyalashtirish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi, 1994-yil Oʻzbekiston xukumati Respublikani informatizatsiyalashtirish konsepsiyasini qabul qildi, shu yili [[EHM]] uchun dasturlar va maʼlumotlar bazasini huquqiy himoya qilishga doir qonun ishlab chiqildi. Keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Kompyuterlashtirish va informatsiyakommunikatsiya texnologiyalarini joriy qilishni yana-da rivojlantirish toʻgʻrisida“gi farmoni (2002 y. 30.05) chiqdi va [[Vazirlar Mahkamasi]]ning „Kompyuterlashtirish va informatsiyakommunikatsiya texnologiyalarini joriy qilishni yana-da rivojlantirish toʻgʻrisida“gi qarori (2002 y. 06.06) qabul qilindi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Informatika masalalari bilan maxsus tashkilotlar, xususan, yirik [[kutubxona]]larning informatsiya xizmati shugʻullanadi. [[Oʻzbekiston]]da bu ish bilan [[Oʻzbekiston milliy kutubxonasi]], Aloqa va informatika universiteti, Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Davlat statistika departamenti, hisoblash markazlari, Oʻzbekiston Respublikasi Matbuot va axborot agentligi, radio va televideniye tizimi, Oʻzdavstandart shugʻullanadi. [[Oʻzbekiston Respublikasi]] Tovar ishlab chiqaruvchilar va tadbirkorlar palatasi tuzgan (2000) Koʻp funksiyali informatsiya markazi 14 hududiy hamda koʻplab shahar va tuman tovar ishlab chikaruvchilar va tadbirkorlar palatalarini yagona informatsiya tarmogʻiga birlashtiradi{{OʻzME-I}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
{{Commonscat-inline}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{tashqi havolalar}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Informatika]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Fri, 07 Aug 2026 15:16:01 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Informatika</comments>
		</item>
</channel></rss>