<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Jared Diamond - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jared_Diamond&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 17:00:20 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jared_Diamond&amp;diff=518462&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Jared_Diamond&amp;diff=518462&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Olim bilgiqutisi&lt;br /&gt;
| name              = {{kishi ismi|Jared Diamond}}&lt;br /&gt;
| tasvir = JaredDiamond.jpg&lt;br /&gt;
| izoh = Diamond, 2013-yilda&lt;br /&gt;
| birth_name = Jared Mason Diamond&lt;br /&gt;
| birth_date = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1937|9|10|my=y}}&lt;br /&gt;
| birth_place = [[Boston]], [[Massachusetts]], [[AQSH]]&lt;br /&gt;
| death_date =&lt;br /&gt;
| death_place =&lt;br /&gt;
| residence =&lt;br /&gt;
| citizenship =&lt;br /&gt;
| nationality =&lt;br /&gt;
| fields = [[Psixologiya]], [[biofizika]], [[ornitologiya]], ekologiya, tarix, [[geografiya]], [[evolyutsion biologiya]] va [[antropologiya]]&lt;br /&gt;
|ish_joylari = [[University of California universiteti, Los Angeles]]&lt;br /&gt;
|alma_mater = {{plainlist}}&lt;br /&gt;
* [[Harvard University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])&lt;br /&gt;
* [[Trinity College, Cambridge]] (PhD)&lt;br /&gt;
{{endplainlist}}&lt;br /&gt;
|education = [[Roxbury Latin School]]&lt;br /&gt;
| tezis_sarlavhasi = Concentrating activity of the gall-bladder&lt;br /&gt;
| thesis_url =&lt;br /&gt;
http://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=27758 (secondary url)]&lt;br /&gt;
[https://idiscover.lib.cam.ac.uk/primo-explore/search?vid=44CAM_PROD&amp;amp;lang=en_US&amp;amp;tab=default_tab&amp;amp;query=any, contains, (UkCU)27758-manuscrpdb&amp;amp;search_scope=default_scope&amp;amp;sortby=rank primary url:&lt;br /&gt;
| thesis_yili = 1961&lt;br /&gt;
| doctoral_advisor =&lt;br /&gt;
| academic_advisors =&lt;br /&gt;
| doctoral_students =&lt;br /&gt;
| notable_students =&lt;br /&gt;
| known_for =&lt;br /&gt;
| author_abbrev_bot =&lt;br /&gt;
| author_abbrev_zoo =&lt;br /&gt;
| influences =&lt;br /&gt;
| koʻrsatgan_taʼsiri = [[Yuval Noah Harari]]&amp;lt;br /&amp;gt;[[Stephen H. Wright]]&lt;br /&gt;
| mukofotlari = {{plainlist}}&lt;br /&gt;
* [[MacArthur Fellows Program|MacArthur Genius Grant]] (1985)&lt;br /&gt;
* [[Phi Beta Kappa Award in Science]] (1997)&lt;br /&gt;
* [[Royal Society Prizes for Science Books|Royal Society Prize for Science Books]] (1992, 1998 &amp;amp; 2006)&lt;br /&gt;
* [[1998 Pulitzer Prize|Pulitzer Prize]] (1998)&lt;br /&gt;
* [[International Cosmos Prize]] (1998)&lt;br /&gt;
* [[National Medal of Science]] (1999)&lt;br /&gt;
* [[Tyler Prize for Environmental Achievement]] (2001)&lt;br /&gt;
* [[Wolf Prize in Agriculture]] (2013)&lt;br /&gt;
{{endplainlist}}&lt;br /&gt;
| signature =&lt;br /&gt;
| footnotes =&lt;br /&gt;
| website =&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Jared Meyson Diamond&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (1937-yil 10-sentyabrda tugʻilgan) — [[Amerikaliklar|amerikalik]] geograf, tarixchi, [[Ornitologiya|ornitolog]] va &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;The Third Shimpanzee&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039; (1991); &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;Guns, Germs, and Stell&amp;#039;&amp;#039; (1997, Pulitzer mukofoti bilan taqdirlangan); „&amp;#039;&amp;#039;Collapse“&amp;#039;&amp;#039; (2005), „&amp;#039;&amp;#039;The World Until yesterday“&amp;#039;&amp;#039; (2012) va&amp;quot; &amp;#039;&amp;#039;Uphaeval&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039; (2019) kabi ilmiy-ommabop kitoblari bilan tanilgan yozuvchi. Dastlab [[biokimyo]] va [[fiziologiya]] boʻyicha taʼlim olgan Diamond [[antropologiya]], [[ekologiya]], [[geografiya]] va evolyutsion biologiya kabi turli sohalarda izlanishlari bilan mashhurdir. UCLA universitetida geografiya professori&amp;lt;ref name=&amp;quot;TheLifeScientific&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://downloads.bbc.co.uk/podcasts/radio4/tls/tls_20121204-0930a.mp3|sarlavha=Jim Al-Khalili talks to Jared Diamond about his journey from the gall bladder to global history via a passion for the birds of Papua New Guinea.|kirish sanasi=December 19, 2012|qaralgan sana=2022-07-25|arxivsana=2013-10-29|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131029223720/http://downloads.bbc.co.uk/podcasts/radio4/tls/tls_20121204-0930a.mp3}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2005-yilda &amp;#039;&amp;#039;Prospect&amp;#039;&amp;#039; and &amp;#039;&amp;#039;Foreign Policy&amp;#039;&amp;#039; tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda dunyoning eng yaxshi 100 ta jamoat ziyolilari orasida toʻqqizinchi oʻrinni egallagan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://foreignpolicy.com/2005/10/15/prospectfp-top-100-public-intellectuals-results/|sarlavha=Prospect/FP Top 100 Public Intellectuals Results|sana=October 15, 2005|kirish sanasi=March 1, 2016}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yoshligi ==&lt;br /&gt;
Diamond 1937-yil 10-sentyabrda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ning [[Massachusetts|Massachusets]] shtati, [[Boston]] shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi ham AQShga koʻchgan [[Ashkenazilar|Ashkenazi yahudiy]] oilalaridan edi. Uning otasi &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Louis Diamond&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; Moldovaning [[Kishinyov]] shahridan shifokor va onasi &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Flora (Kaplan)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; oʻqituvchi, tilshunos va konsert pianinochisi boʻlgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;guardian012013&amp;quot;&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |last=McKie |first=Robin |date=January 5, 2013 |title=Jared Diamond: what we can learn from tribal life |work=[[The Observer]] |url=https://www.theguardian.com/science/2013/jan/06/jared-diamond-tribal-life-anthropology |access-date=January 5, 2013}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Diamond olti yoshidan pianino chalishni boshlaydi. Yillar oʻtib esa xotiniga „A major“da [[Brams Iogannes|Brahms]] Intermezzoni chalib bergandan soʻng turmush qurishni taklif qiladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;PrivPass&amp;quot;&amp;gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/b01r0ywj Jared Diamond in conversation with Michael Berkeley] on the [[BBC Radio 3]] program &amp;#039;&amp;#039;[[Private Passions]]&amp;#039;&amp;#039; (broadcast March 3, 2013)&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yetti yoshidayoq qushlarni kuzatishga qiziqa boshlaydi. Bu mashgʻulot uning asosiy qiziqishlaridan biriga aylandi va natijada ornitologiya boʻyicha bir qator asarlari nashr etildi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
15 yoshida ota-onasi birinchi marta uni AQShning sharqiy qismidan tashqariga, [[Montana]]ga olib ketishdi va u yerda Big Hole daryosi boʻyidagi Hirschy oilaviy fermasida dam olishdi. 1956-yilning yozida ranchoga ishlash uchun qaytib keldi, bu paytda u talaba edi. Keyinchalik, [[shtat]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ning goʻzalligidan hayratga tushib, muntazam ravishda oʻzining oilaviy taʼtillarni shu yerda oʻtkazdi va [[Montana]] bilan Bitterroot vodiysi uning „&amp;#039;&amp;#039;Collapse: How Societies Choose to Fail pr succeed&amp;#039;&amp;#039;“ kitobidagi asosiy misollardan biriga aylandi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Taʼlimi ==&lt;br /&gt;
Diamond Roxbury Lotin maktabida oʻqiydi va 1958-yilda [[Harvard universiteti]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;da biokimyo fanlari boʻyicha bakalavrga aylanadi, 1961-yilda [[Cambridge]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;dagi Trinity College universitetida [[oʻt pufagi]]dagi membranalar [[fiziologiya]]si va [[biofizika]]si boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini yoqlaydi&amp;lt;ref name=&amp;quot;TheLifeScientific&amp;quot;/&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;ecosmos&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=The Prize Winner, 1998|url=http://www.expo-cosmos.or.jp/jusyou/1998_e.html|ish=Expo-Cosmos|kirish sanasi=May 18, 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090503130745/http://www.expo-cosmos.or.jp/jusyou/1998_e.html|arxivsana=May 3, 2009}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Faoliyati ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Jared_diamond.jpg|thumb|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Jared Diamond&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; San-Frantsiskoda, 2007-yil]]&lt;br /&gt;
[[Cambridge]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ni tugatgandan soʻng, Diamond 1965-yilgacha [[Harvard universiteti|Harvard]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;da kichik ilmiy xodim sifatida faoliyat yuritadi va 1968-yilda UCLA tibbiyot maktabida fiziologiya professori boʻladi. Yigirma yoshlarida [[Yangi gvineya|Yangi Gvineya]] va yaqin atrofdagi orollarga ixtisoslashgan [[ornitologiya]] va [[ekologiya]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;da ikkinchi karyeyasini boshladi, 1964-yildan ushbu hududlarga tashrif buyuradi. Keyinchalik, 50 yoshida, Diamond atrof-muhit tarixi boʻyicha navbatdagi faoliyatni yoʻlga qoʻydi va UCLAda [[geografiya]] professori boʻldi, hozirga qadar shu lavozimda ishlaydi&amp;lt;ref name=&amp;quot;ecosmos&amp;quot;/&amp;gt;. Shuningdek, [[Rim]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;dagi LUISS Guido Carlida dars beradi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.luiss.it/cattedreonline/corso/M120/0/2R2LMRR/2015|sarlavha=Geografia politica|ish=[[LUISS Guido Carli]]|kirish sanasi=March 8, 2019|qaralgan sana=2022-07-25|arxivsana=2019-04-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190408120751/http://www.luiss.it/cattedreonline/corso/M120/0/2R2LMRR/2015}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.1999-yilda National Medal of Science medalini qoʻlga kiritdi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nsf.gov/od/nms/recip_details.cfm?recip_id=103|ish=[[National Science Foundation]]|sarlavha=The President&amp;#039;s National Medal of Science: Recipient Details|yil=1999|kirish sanasi=March 8, 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;, Westfield State universiteti unga 2009-yilda faxriy doktor unvonini berdi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Diamond dastlab [[oʻt pufagi]]da tuzni singdirish boʻyicha mutaxassis boʻladi&amp;lt;ref name=&amp;quot;NPR&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Yangiliklar manbasi |date=September 8, 2011 |title=Understanding History With &amp;#039;Guns, Germs, And Steel&amp;#039; |work=[[NPR]] |url=https://www.npr.org/2011/09/08/140297259/understanding-history-with-guns-germs-and-steel |access-date=March 8, 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. U, shuningdek, ekologiya va [[ornitologiya]] sohalarida ilmiy asarlar nashr ettiradi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Jurnal manbasi|last=Diamond|first1=J.|last2=Bishop|first2=K. D.|last3=Gilardi|first3=J. D.|doi=10.1111/j.1474-919X.1999.tb07540.x|title=Geophagy in New Guinea birds|journal=[[Ibis (journal)|Ibis]]|volume=141|issue=2|page=181|date=August 5, 2004|url=http://www.pngibr.org/publications/pdf/2006-Symes-et-al.pdf|issn=0952-8369|access-date=March 8, 2019}}{{Oʻlikhavola|date=aprel 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&amp;lt;/ref&amp;gt;, lekin oʻzi oʻrganganlaridan tashqari, turli sohalardagi mavzularni birlashtirgan bir qator ilmiy-ommabop kitoblar muallifi sifatida ham taniladi&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[Akademik|. Akademik]] xilma-xillik tufayli Diamond polimat sifatida tasvirlannadi&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Veb manbasi|url=http://www.abc.net.au/animals/human_stars.htm|ish=[[Australian Broadcasting Corporation]]|sarlavha=The Animal Attraction|yil=2001|kirish sanasi=March 8, 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110507092547/http://www.abc.net.au/animals/human_stars.htm|arxivsana=May 7, 2011}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |date=October 8, 2009 |title=Rapa Nui déjà vu |work=[[The Economist]] |publisher=[[The Economist Newspaper Limited]] |url=http://www.economist.com/node/14587314 |access-date=March 8, 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Ommaviy ilmiy ishlari ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== The Third Chipmanzee (1991) ===&lt;br /&gt;
Diamondning birinchi mashhur kitobi &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;TheThird Champanzee: The Evolution and Future of the Human Animal &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039; (1991) [[antropologiya]], evolyutsion biologiya, [[genetika]], ekologiya va [[tilshunoslik]] dalillarini oʻz ichiga olgan holda [[Antropogenez|inson evolyutsiyasi]] va uning zamonaviy dunyoga aloqadorligini oʻrganadi. Kitob odam DNKsining 98 % dan ortigʻi uning eng yaqin hayvon qarindoshlari, shimpanzelar bilan oʻxshash boʻlishiga qaramay, odamlar boshqa hayvonlardan qanday qilib juda farq qilgani haqida hikoya qiladi. Kitob, shuningdek, til, sanʼat, qishloq xoʻjaligi, chekish, giyohvand moddalarni isteʼmol qilish va boshqa noyob insoniy fazilatlarning hayvonlardan kelib chiqishini oʻrganadi. Kitob tanqidchilar tomonidan yaxshi kutib olindi va 1992-yilda Rhône-Poulenc Prize for Science Books mukofoti&amp;lt;ref name=&amp;quot;rsocprizes&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Prize for Science Books previous winners and shortlists|url=http://royalsociety.org/bookspage.asp?id=6372|nashriyot=[[Royal Society]]|kirish sanasi=May 18, 2009|arxivsana=June 19, 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180619035725/https://royalsociety.org/bookspage.asp?id=6372}}&amp;lt;/ref&amp;gt; hamda Los Angeles Times Book Prize mukofotiga sazovor boʻldi&amp;lt;ref name=&amp;quot;latimesprize&amp;quot;&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |title=Los Angeles Times Festival of Books&amp;amp;nbsp;– Book Prizes&amp;amp;nbsp;– Winners by Award (science) |work=Los Angeles Times |url=http://www.latimes.com/extras/bookprizes/winners_byaward.html#science |url-status=dead |access-date=May 18, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021204004228/http://www.latimes.com/extras/bookprizes/winners_byaward.html#science |archive-date=December 4, 2002}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Guns, Germs, and Steel (1997) ===&lt;br /&gt;
Uning ikkinchi va eng mashhur ilmiy-ommabop kitobi „&amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs va Steel: The Fates of Human Socities“&amp;#039;&amp;#039; 1997-yilda nashr etilgan. Unda nima uchun Yevrosiyo xalqlari [[Indeyslar|tub amerikaliklarni]], [[Avstraliyaliklar|avstraliyalik]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;larni va afrikaliklarni zabt etgani yoki koʻchirgani haqida soʻraydi. Uning taʼkidlashicha, bu natija [[Yevrosiyo]] xalqlarining genetik afzalliklari bilan emas, balki Yevroosiyo qitʼasining oʻziga xos xususiyatlari, xususan, [[Domestikatsiya|xonakilashtirish]] uchun mos boʻlgan yovvoyi oʻsimlik va hayvon turlarining xilma-xilligi va uning tarqalishiga yordam bergan sharq/gʻarbiy asosiy oʻqi bilan bogʻliq.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kitobning birinchi qismida yovvoyi oʻsimliklar va hayvonlarning bir nechta turlari nega xonakilashtirish uchun mos boʻlganligi sabablariga eʼtibor qaratiladi. Ikkinchi boʻlimda oʻsha uy hayvonlari asosida mahalliy oziq-ovqat ishlab chiqarish zich va tabaqalashtirilgan odamlar [[populyatsiya]]s&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ining, yozuvning, markazlashtirilgan siyosiy tashkilotning va [[Epidemiya|epidemik]] yuqumli kasalliklarning rivojlanishiga qanday olib kelganligi muhokama qilinadi. Uchinchi qism turli qitʼa va dunyo mintaqalari oʻrtasida oziq-ovqat ishlab chiqarish va insoniyat jamiyatlarining rivojlanishini taqqoslaydi. „Guns&amp;#039;&amp;#039;, Germs, and Steel&amp;#039;&amp;#039;“dunyo miqyosida bestsellerga aylandi, 33 tilga tarjima qilindi va bir qancha mukofotlarga, jumladan, [[Pulitser mukofoti|Pulitzer mukofoti]], Aventis Prize for Science Books mukofoti&amp;lt;ref name=&amp;quot;rsocprizes&amp;quot;/&amp;gt; va1997-yilda Phi Beta Kappa Award in Science mukofotiga sazovor boʻldi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.pbk.org/infoview/PBK_Infoview.aspx?t=&amp;amp;id=57|sarlavha=1997 Phi Beta Kappa Science Book Award|nashriyot=Phi Beta Kappa|kirish sanasi=February 16, 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20051222030029/http://www.geeky.net/images/webbadge.gif|arxivsana=December 22, 2005}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Kitob asosida 2005-yilda National Geographic Society tomonidan televizion hujjatli film ishlab chiqarilgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Lovgren |first=Stefan |date=July 6, 2005 |title=&amp;#039;Guns, Germs and Steel&amp;#039;: Jared Diamond on Geography as Power |work=National Geographic News |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2005/07/0706_050706_diamond.html |access-date=December 6, 2012}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Guns, Germs &amp;amp; Steel: The Show|url=https://www.pbs.org/gunsgermssteel/show/index.html|nashriyot=PBS|kirish sanasi=December 6, 2012}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== &amp;#039;&amp;#039;Why is Sex Fun?&amp;#039;&amp;#039; (1997) ===&lt;br /&gt;
Oʻzining uchinchi, 1997-yilda nashr ettirilgan &amp;quot; &amp;#039;&amp;#039;Why is Sex Fun&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot; kitobida inson jinsiy hayotining xususiyatlariga asos boʻlgan, odatda oddiy deb hisoblangan, ammo insonning hayvon qarindoshlarimiz orasida juda gʻayrioddiy boʻlgan evolyutsion omillarni muhokama qiladi. Bu xususiyatlar orasida uzoq muddatli juftlik munosabatlari (nikoh), umumiy jamoa hududida iqtisodiy hamkorlik qiluvchi juftliklarning birga yashashi, otalar va onalar tomonidan ota-ona qaramogʻini koʻrsatish, ommaviy emas, yashirin jinsiy aloqa, yashirin ovulyatsiya, hayz davrining koʻp qismini (shu jumladan bepushtlik kunlarini), ayollarning menopauzasini va oʻziga xos ikkilamchi jinsiy xususiyatlarni oʻz ichiga olgan ayol jinsiy sezgirligi kabilar bor. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Collapse (2005) ===&lt;br /&gt;
Diamondning 2005-yilda nashr etilgan navbatdagi &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;Collapse: How societies Choose to Fail or Succed&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot; nomli kitobida oʻtmishdagi bir qator jamiyatlar nima uchun qulagan yoki rivojlanishda davom etganini aniqlashga urinib, zamonaviy jamiyatlar bu tarixiy misollardan nimani oʻrganishi mumkinligini koʻrib chiqadi. &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs, and Steel&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;da boʻlgani kabi u ekologiyaga eʼtibor qaratish oʻrniga, birinchi navbatda, madaniy omillarga asoslangan oʻtmishdagi jamiyatlarning muvaffaqiyatsizligini tushuntirilgan fikrlarga qarshi chiqadi. Kitobda tilga olingan jamiyatlar orasida [[Grenlandiya]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ning Norse va Inuitlari, [[Maya sivilizatsiyasi|Mayya]], Anasazi, [[Pasxa oroli|Rapa Nui]] ([[Pasxa orol]])), [[Yaponiya]], [[Gaiti]], [[Dominika Respublikasi|Dominikan Respublikasi]] va zamonaviy [[Montana]]ning tub aholisi bor.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Kitob nega baʼzi jamiyatlar halokatli qarorlar qabul qilishlari, yirik korxonalar atrof-muhitga qanday taʼsir qilishlari, bugungi kunda bizning asosiy ekologik muammolarimiz nima va odamlar bu muammolar bilan nima qilishlari mumkinligi haqida ssavollar berish bilan yakunlanadi. „&amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs, and Steel“&amp;#039;&amp;#039; singari, &amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;Collapse&amp;#039;&amp;#039; oʻnlab tillarga tarjima qilindi, xalqaro bestsellerga aylandi va National Geographic Jamiyati tomonidan ishlab chiqarilgan televizion hujjatli filmning asosi boʻldi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Jurnal manbasi|editor1-last=Demenocal|editor1-first=Peter B.|editor2-last=Cook|editor2-first=Edward R.|title=Perspectives on Diamond&amp;#039;s Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed|series=CA Forum on Anthropology in Public|journal=Current Anthropology|date=December 2005|volume=46|issue=supplement|pages=S91–S99|jstor=3597146|doi=10.2307/3597146|issn=0011-3204}}{{Subscription required}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ayrim antropologlar va olimlar Diamondning usullari va xulosalarini tanqid qildilar&amp;lt;ref&amp;gt;McAnany, P. A. &amp;amp; Yoffee, N. (Eds) (2010). Questioning Collapse: Human Resilience, Ecological Vulnerability, and the Aftermath of Empire. Cambridge University Press.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Ushbu asar, shuningdek, Royal Society Prize for Science Books mukofotiga nomzod boʻlgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;rsocprizes&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
= = &amp;quot;Vengeance is Ours&amp;quot; bahsi (2008) =&lt;br /&gt;
2008-yilda Diamondning &amp;#039;&amp;#039;The New Yorker jurnalida&amp;#039;&amp;#039; [[Papua Yangi Gvineya]]sidagi qabila urushidagi qasosning rolini tavsiflovchi „Vengeance is Ours“ &amp;lt;ref&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Diamond |first=Jared |date=April 21, 2008 |title=Vengeance Is Ours |page=74 |work=Annals of Anthropology |url=http://www.newyorker.com/reporting/2008/04/21/080421fa_fact_diamond}}{{Subscription required}}&amp;lt;/ref&amp;gt; sarlavhali maqolasi chop etildi. Bir yil oʻtgach, maqolada tilga olingan ikki mahalliy aholi Diamond va &amp;#039;&amp;#039;The New Yorker gazetalariga&amp;#039;&amp;#039; qarshi sudga murojaat qilib, maqola ularga tuhmat qilganini daʼvo qilishdi&amp;lt;ref name=&amp;quot;science&amp;quot;&amp;gt;{{Jurnal manbasi|last=Balter|first1=M.|title=&amp;#039;Vengeance&amp;#039; Bites Back at Jared Diamond|url=https://archive.org/details/sim_science_2009-05-15_324_5929/page/872|doi=10.1126/science.324_872|journal=Science|volume=324|issue=5929|pages=872–874|year=2009|pmid=19443760}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Maull |first=Samuel |date=April 22, 2009 |title=Author Jared Diamond sued for libel |publisher=AP News |url=http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20090422/us-jared-diamond-lawsuit/ |access-date=February 8, 2012}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Yangiliklar manbasi |last=Smillie |first=Dirk |date=October 19, 2009 |title=Fresh Legal Jab At &amp;#039;The New Yorker&amp;#039; |work=Forbes |url=https://www.forbes.com/2009/10/18/papua-jared-diamond-business-media-new-yorker.html |url-status=dead |access-date=February 8, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091125013811/http://www.forbes.com/2009/10/18/papua-jared-diamond-business-media-new-yorker.html |archive-date=November 25, 2009}}&amp;lt;/ref&amp;gt; .2013-yilda &amp;#039;&amp;#039;The Observer&amp;#039;&amp;#039; daʼvo „ularning advokatining toʻsatdan oʻlimidan soʻng oʻzaro rozilik bilan qaytarib olingan“ deb xabar berdi&amp;lt;ref name=&amp;quot;guardian012013&amp;quot;/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== &amp;#039;&amp;#039;Natural Experimentsnof History&amp;#039;&amp;#039; (2010) ===&lt;br /&gt;
2010-yilda Diamond (James Robinson bilan birga) &amp;#039;&amp;#039;&amp;quot;Natural Experiments of History&amp;#039;&amp;#039;&amp;quot; asarini oʻzi tarafdori boʻlgan tarixni oʻrganishga multidisipliner va qiyosiy yondashuvni koʻrsatuvchi yettita amaliy tadqiqotlar toʻplamini birgalikda tahrir qildi. Kitobning nomi tarixni laboratoriya fanlarining afzal koʻrgan usullari bilan, yaʼni koʻpaytiriladigan inson jamiyatlarini goʻyo bakteriya probirkalari kabi taqqoslaydigan nazorat ostida tajribalar orqali oʻrganish mumkin emasligidan kelib chiqadi. Buning oʻrniga, koʻp jihatdan oʻxshash jamiyatlarda tarixan bezovtalangan tabiiy tajribalarga qarash kerak. Kitobning xulosa qismida tabiiy tajribalar tasniflanadi, ularni oʻrganishning amaliy qiyinchiliklari muhokama qilinadi va bu qiyinchiliklarni bartaraf etish boʻyicha takliflar beriladi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Natural Experiments of History – Jared Diamond, James A. Robinson|url=http://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674035577|nashriyot=Harvard University Press|kirish sanasi=September 18, 2010|qaralgan sana=2022-07-25|arxivsana=2021-12-01|arxivurl=https://web.archive.org/web/20211201194707/https://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674035577}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== &amp;#039;&amp;#039;The World Until Yesterday&amp;#039;&amp;#039; (2012) ===&lt;br /&gt;
2012-yilda chop etilgan „&amp;#039;&amp;#039;The World Until Yesterday&amp;#039;&amp;#039;“ kitobida Diamond gʻarb dunyosi anʼanaviy jamiyatlardan nimani oʻrganishi mumkinligi haqida soʻz olib boradi. U 39 ta anʼanaviy kichik fermer va ovchi-yigʻuvchilar jamiyatlarini umuminsoniy muammolarga qanday munosabatda boʻlishlarini oʻrganadi. Muhokama qilingan muammolar orasida makonni ajratish, nizolarni hal qilish, bolalarni tarbiyalash, oqsoqollar bilan muomala qilish, xavf-xatarlarga qarshi kurashish, dinlarni shakllantirish, koʻp tillarni oʻrganish va sogʻlom qolish kiradi. Kitobda aytilishicha, anʼanaviy jamiyatlarning baʼzi amaliyotlari bugungi zamonaviy sanoat dunyosida alohida shaxslar yoki umuman jamiyat tomonidan foydali tarzda qoʻllanishi mumkin. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== &amp;#039;&amp;#039;Upheaval&amp;#039;&amp;#039; (2019) ===&lt;br /&gt;
&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;Upheaveal: How Nations Cope with Crisis and Change&amp;quot; asarida Diamond&amp;#039;&amp;#039; xalqlar odamlar kabi inqiroz paytida saboq oladimi yoki yoʻqligini tekshiradi. Finlandiya, Yaponiya, Chili, Indoneziya, Germaniya, Avstraliya va AQSh koʻrib chiqilayotgan davlatlar qatoriga kiradi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/upheaval-review-how-countries-seldom-learn-from-their-past-1.3883396|sarlavha=Upheaval review: How countries seldom learn from their past|sana=May 11, 2019|ish=The Irish Times|kirish sanasi=May 17, 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Diamond toʻrtta zamonaviy tahdidni aniqlaydi: yadroviy qurollar, iqlim oʻzgarishi, cheklangan resurslar va haddan tashqari tengsizlik&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.dallasnews.com/arts-entertainment/books/2019/05/09/pulitzer-prize-winning-author-jared-diamond-to-discuss-new-book-upheaval-in-dallas/|sarlavha=Pulitzer Prize-winning author Jared Diamond to discuss new book, &amp;#039;Upheaval,&amp;#039; in Dallas|ish=The Dallas Morning News|sana=May 9, 2019|muallif=Martindale|ism=David}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;[[The New York Times|The New York Times gazetasini]]&amp;#039;&amp;#039; koʻrib chiqqan Anand Giridharadas kitobda koʻplab faktik noaniqliklar borligini taʼkidlaydi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/2019/05/17/books/review/upheaval-jared-diamond.html|sarlavha=What to Do When You&amp;#039;re a Country in Crisis|sana=May 17, 2019|ish=The New York Times|kirish sanasi=May 20, 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Daniel Immerwahr, &amp;#039;&amp;#039;The New Republic&amp;#039;&amp;#039; jurnalini koʻrib chiqib, Diamond „statistik tahlilni bekor qilgan“ini va u bilan bogʻliq qatʼiylikni, hatto, oʻzining oldingi kitoblari standartlariga koʻra baʼzida shu asosda eʼtirozga uchraganini aytadi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Jurnal manbasi|url=https://newrepublic.com/article/154142/jared-diamond-upheaval-book-review|title=All Over the Map|date=June 11, 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Shaxsiy hayoti ==&lt;br /&gt;
Diamond polshalik siyosatchi Edward Wernerning nabirasi Marie Cohenga uylanadi. Ularning 1987-yilda tugʻilgan egizak oʻgʻillari bor&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/b01p3k5q Radio interview with Jim Al-Khalili, BBC Radio 4, series &amp;#039;&amp;#039;The Life Scientific&amp;#039;&amp;#039;, broadcast 4/12/2012]&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Kengashlar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Editorial board of the &amp;#039;&amp;#039;Skeptic Magazine&amp;#039;&amp;#039;, a publication of The Skeptics Society&lt;br /&gt;
* Member of the American Academy of Arts and Sciences&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Jared Mason Diamond|url=https://www.amacad.org/person/jared-mason-diamond|kirish sanasi=2022-04-28|ish=American Academy of Arts &amp;amp; Sciences|til=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Member of the [[Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy fanlar akademiyasi|National Academy of Sciences]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Jared M. Diamond|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/56326.html|kirish sanasi=2022-04-28|ish=www.nasonline.org}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* Member of the American Philosophical Society&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=APS Member History|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Jared+Mason+Diamond&amp;amp;title=&amp;amp;subject=&amp;amp;subdiv=&amp;amp;mem=&amp;amp;year=&amp;amp;year-max=&amp;amp;dead=&amp;amp;keyword=&amp;amp;smode=advanced|kirish sanasi=2022-04-28|ish=search.amphilsoc.org}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* U. S. regional director of the World Wide Fund for Nature&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Mukofot va unvonlari ==&lt;br /&gt;
 Xuddi qurbaqa &amp;#039;&amp;#039;Austrochaperina adamantina&amp;#039;&amp;#039; kabi &amp;lt;ref&amp;gt;{{Jurnal manbasi|last=Zweifel|first1=R. G.|year=2000|title=Partition of the Australopapuan microhylid frog genus &amp;#039;&amp;#039;Sphenophryne&amp;#039;&amp;#039; with descriptions of new species|url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-american-museum-of-natural-history_2000_253/page/n2|journal=Bulletin of the American Museum of Natural History|volume=253|pages=1–130|doi=10.1206/0003-0090(2000)253&amp;lt;0001:POTAMF&amp;gt;2.0.CO;2}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Sharqiy uzun tumshuqli yexidna &amp;#039;&amp;#039;Zaglossus bartoni olmosi&amp;#039;&amp;#039; Jared Diamond&amp;lt;ref&amp;gt;{{Jurnal manbasi|doi=10.1515/mamm.1998.62.3.367|last=Flannery|first1=T.F.|last2=Groves|first2=C.P.|title=A revision of the genus &amp;#039;&amp;#039;Zaglossus&amp;#039;&amp;#039; (Monotremata, Tachyglossidae), with description of new species and subspecies|year=1998|journal=Mammalia|volume=62|issue=3|pages=367–396|url=https://zenodo.org/record/270023}}&amp;lt;/ref&amp;gt; sharafiga nomlangan.&lt;br /&gt;
* 1992 [[Tanner Lecturer]], [[University of Utah]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://www.suunews.com/news/2012/mar/04/tanner-lecturer-will-present-tuesday/|work=SUU News|publisher=Southern Utah University|date=March 4, 2012|access-date=September 8, 2013|title=Tanner lecturer will present on Tuesday|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/20130908062215/http://www.suunews.com/news/2012/mar/04/tanner-lecturer-will-present-tuesday/|archive-date=September 8, 2013}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1992 [[Rhône-Poulenc Prize for Science Books]] for &amp;#039;&amp;#039;The Third Chimpanzee&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref name=rsocprizes/&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1997 [[Phi Beta Kappa Award in Science|Phi Beta Kappa Science Book Prize]] for &amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs and Steel&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* [[1998 Pulitzer Prize]] for General Non-Fiction for &amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs and Steel&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref name=ng&amp;gt;{{jurnal manbasi|url=http://www.nationalgeographic.com/explorers/bios/jared-diamond/|title=Jared Diamond, Geographer, Explorer-in-Residence|access-date=August 10, 2013|magazine=National Geographic}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://www.pulitzer.org/citation/1998-General-Nonfiction|publisher=pulitzerprize.org|year=1998|access-date=August 10, 2013|title=The 1998 Pulitzer Prize Winners: General Nonfiction}}{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1998 [[California Book Awards]], Gold Medal in nonfiction for &amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs and Steel&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* 1998 [[Aventis Prize for Science Books]] for &amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs and Steel&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref name=rsocprizes/&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1998 [[International Cosmos Prize]]&amp;lt;ref name=&amp;quot;ecosmos&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 1999 [[Lannan Literary Awards#Lannan Literary Award for Non-Fiction|Lannan Literary Award for Nonfiction]]&lt;br /&gt;
* 1999 [[National Medal of Science]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{yangiliklar manbasi|url=http://newsroom.ucla.edu/portal/ucla/UCLA-Physiologist-Dr-Jared-Diamond-1454.aspx?RelNum=1454|publisher=UCLA Newsroom|access-date=August 10, 2013|date=January 30, 2000|author=Schmidt, Elaine|title=UCLA Physiologist Dr. Jared Diamond Wins National Medal of Science|archive-date=October 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013150559/http://newsroom.ucla.edu/portal/ucla/UCLA-Physiologist-Dr-Jared-Diamond-1454.aspx?RelNum=1454|url-status=dead}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 2001 [[Tyler Prize for Environmental Achievement]]&lt;br /&gt;
* 2002 [[Lewis Thomas Prize]] for Writing about Science&lt;br /&gt;
* 2004 A foreign holder of honorary title of Academician&amp;lt;ref&amp;gt;{{citation |url=http://www.aka.fi/en/about-us/scientists-behind-the-research/academicians-of-science/ulkomaiset-tieteen-akateemikot/ |title=Jared Diamond is awarded by the Academy of Finland |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151005160948/http://www.aka.fi/en/about-us/scientists-behind-the-research/academicians-of-science/ulkomaiset-tieteen-akateemikot/ |archive-date=October 5, 2015 |access-date=2022-07-25 |archivedate=2015-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151005160948/http://www.aka.fi/en/about-us/scientists-behind-the-research/academicians-of-science/ulkomaiset-tieteen-akateemikot/ }}&amp;lt;/ref&amp;gt; in [[Academy of Finland]]&lt;br /&gt;
* 2005 Elected Honorary Fellow, [[Trinity College, Cambridge]], England&amp;lt;ref&amp;gt;{{veb manbasi|url=http://www.trin.cam.ac.uk/index.php?pageid=204|title=Honorary Fellows|publisher=Trinity College|year=2013|access-date=September 8, 2013|arxivsana=2016-03-03|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303200416/http://www.trin.cam.ac.uk/index.php?pageid=204}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 2006 [[Royal Society Prize for Science Books]] for &amp;#039;&amp;#039;Collapse&amp;#039;&amp;#039; (shortlisted)&amp;lt;ref name=rsocprizes/&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 2006 [[Dickson Prize in Science]]&lt;br /&gt;
* 2008 PhD Honoris Causa at the [[Katholieke Universiteit Leuven]], Belgium&lt;br /&gt;
* 2013 [[Wolf Prize in Agriculture]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{yangiliklar manbasi|last=Shmulovich|first=Michal|title=Seven scientists and an architect to be awarded Israel&amp;#039;s prestigious Wolf Prize|url=http://www.timesofisrael.com/seven-scientists-and-an-architect-to-be-awarded-israels-prestigious-wolf-prize/|access-date=February 6, 2013|newspaper=The Times of Israel|date=January 2, 2013}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 2016 [[American Humanist Association]] [[Humanist of the Year]]&lt;br /&gt;
{{div col end}}&lt;br /&gt;
== Tanlangan bibliografiyasi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1992: &amp;#039;&amp;#039;The Third Chimpanzee: The Evolution and Future of the Human Animal&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|0-06-098403-1}}-)&lt;br /&gt;
* 1997: &amp;#039;&amp;#039;Why Is Sex Fun?&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|0-465-03127-7}}-)&lt;br /&gt;
* 1997: &amp;#039;&amp;#039;Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|978-0-099-30278-0}}). Also published with the title &amp;#039;&amp;#039;Guns, germs and steel: A short history of everybody for the last 13,000 years&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|978-0099302780}})&lt;br /&gt;
* 2005: &amp;#039;&amp;#039;Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|978-0241958681}})&lt;br /&gt;
* 2010: &amp;#039;&amp;#039;Natural Experiments of History&amp;#039;&amp;#039;, with James A. Robinson ({{ISBN|0-674-03557-7}})&lt;br /&gt;
* 2012: &amp;#039;&amp;#039;The World Until Yesterday: What Can We Learn from Traditional Societies?&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|978-0141024486}})&lt;br /&gt;
* 2015: &amp;#039;&amp;#039;The Third Chimpanzee for Young People: The Evolution and Future of the Human Animal&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|9781609806118}})&lt;br /&gt;
* 2019: &amp;#039;&amp;#039;Upheaval: How Nations Cope with Crisis and Change&amp;#039;&amp;#039; ({{ISBN|978-0316409131}})&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Yigʻish qoidalari]]&lt;br /&gt;
* [[Qiyosiy-tarixiy metod (uslub)|Qiyosiy tarix]]&lt;br /&gt;
* [[Atrof-muhit determinizmi]]&lt;br /&gt;
* [[Antropologiya boʻyicha muhim nashrlar roʻyxati]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{Manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;sidebar nomobile nowraplinks&amp;quot; style=&amp;quot;width:auto;text-align:left;&amp;quot;&lt;br /&gt;
| class=&amp;quot;sidebar-pretitle&amp;quot; |[[Wikipedia:The Wikipedia Library|Kutubxona resurslari]]&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! class=&amp;quot;sidebar-heading&amp;quot; | Jared Diamond tomonidan&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| class=&amp;quot;sidebar-content plainlist&amp;quot; |&lt;br /&gt;
* [//ftl.toolforge.org/cgi-bin/ftl?at=wp&amp;amp;au=Jared+Diamond Kutubxonangizdagi manbalar]&lt;br /&gt;
* [//ftl.toolforge.org/cgi-bin/ftl?at=wp&amp;amp;au=Jared+Diamond&amp;amp;library=0CHOOSE0 Boshqa kutubxonalardagi manbalar]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [http://jareddiamond.org Personal website]&lt;br /&gt;
* [http://www.geog.ucla.edu/people/jared-diamond Diamond’s page at the UCLA Department of Geography]&lt;br /&gt;
* [https://web.archive.org/web/20071023204812/http://spotlight.ucla.edu/faculty/jared-diamond/ UCLA Spotlight — Jared Diamond]&lt;br /&gt;
* [http://www.edge.org/3rd_culture/bios/diamond.html Jared Diamond] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080131162332/http://www.edge.org/3rd_culture/bios/diamond.html |date=2008-01-31 }} with bio, conversations, podcasts at &amp;#039;&amp;#039;The Third Culture&amp;#039;&amp;#039;, (Edge Foundation)&lt;br /&gt;
* Jared Diamond at TED&lt;br /&gt;
** [http://www.ted.com/talks/jared_diamond_on_why_societies_collapse Jared Diamond: Why do societies collapse? (TED2003)]&lt;br /&gt;
** [http://www.ted.com/talks/jared_diamond_how_societies_can_grow_old_better Jared Diamond: How societies can grow old better (TED2013)]&lt;br /&gt;
* Appearances on C-SPAN&lt;br /&gt;
* [http://vimeo.com/2761241 Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed] at The Earth Institute at [[Columbia universiteti|Columbia University]], April 2007&lt;br /&gt;
* {{YouTube|oOsOb0QRaQs|The Evolution of Religions}} at the Center for Religion and Civic Culture, [[University of Southern California]]&lt;br /&gt;
* [https://www.pbs.org/gunsgermssteel PBS — Guns, Germs and Steel] at [[PBS]] (with full transcripts)&lt;br /&gt;
* [http://richannel.org/what-can-we-learn-from-traditional-societies What can we learn from traditional societies?] Archived October 22, 2016, at the Wayback Machine at Royal Institution, October 2013&lt;br /&gt;
* [http://hammer.ucla.edu/programs-events/2010/03/jared-diamond-john-long/ Hammer Conversation with Jared Diamond and John Long], Hammer Museum, March 16, 2010&lt;br /&gt;
* [https://web.archive.org/20130104023844/http://newbooksinhistory.com/?p=1858 Interview with Jared Diamond and James A. Robinson about &amp;#039;&amp;#039;Natural Experiments of History&amp;#039;&amp;#039;] at &amp;#039;&amp;#039;New Books in History&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
* {{IMDbda kishi|1991200}}&lt;br /&gt;
* [https://www.youtube.com/watch?v=dBAt2Oh3nng Conversation With Jared Diamond: To Solve a Crisis, We Have to Acknowledge It First]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{DEFAULTSORT:Diamond, Jared}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Gʻarb sivilizatsiyasi nazariyotchilari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:1937-yilda tugʻilganlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Geograflar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:AQShlik geograflar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:XXI asr geograflari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Biogeograflar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 20:55:38 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Jared_Diamond</comments>
		</item>
</channel></rss>