<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Marv - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Marv&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 08:00:41 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Marv&amp;diff=213843&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Marv&amp;diff=213843&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Fayl:17 Старый Мерв (конец XIX в.).jpg|right|450 px]]&lt;br /&gt;
[[Fayl:18 Старый Мерв. Мечеть (конец XIX в.).jpg|thumb|(&amp;lt;nowiki&amp;gt;XIX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr oxiri)]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Marv&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-tk|Merw}}; {{lang-ru|Мерв}}; {{lang-fa|مرو}}, Marv, &amp;#039;&amp;#039;[[xitoycha]]&amp;#039;&amp;#039;: 木鹿, Mulu; [[Avesto]]da: Mouru) — bir vaqtlar Saljuqiylar davlati ({{lang-ar|السلاجقة}} al-Salājike, {{lang-fa|سلجوقيان}} Saljūkiyān)ning poytaxti boʻlgan [[Oʻrta Osiyo]]ning eng qadimiy [[shahar]]laridan biri. [[Bayramali]] shahri ([[Turkmaniston]]) yaqinida joylashgan. Marvning [[qoldiq]]lari 5 [[qalʼa]] ([[Erk qalʼa]], [[Gabr qalʼa]], [[Sultonqalʼa|Sulton qalʼa]], Abdullaxon qalʼa, Bayramalixon qalʼa) xarobalaridan iborat. Marv xarobasida [[XIX asr]]ning 80-yillaridan [[Jukovskiy Vasiliy Andreyevich|V. A. Jukovskiy]], 1946-yildan [[Masson Mixail Yevgenyevich|M. Ye. Masson]] rahbarligidagi [[Janubiy Turkmaniston arxeologik kompleks ekspeditsiyasi]], keyingi yillarda [[Ashxobod]], [[Toshkent]], [[Moskva]] va [[Sankt-Peterburg|SanktPeterburg]]dan kelgan arxeologlar guruhi [[arxeologik qazish|qazish]]ma ishlarini olib borgan. Marvning eng qadimiy qismi — Erk qalʼa ([[maydon]]i 12.[[gektar|ga]]) miloddan avvalgi birinchi mingyillikning 1-[[chorak|choragi]]dan mavjud boʻlgan. Marvning ravnaq topgan ([[Parfiya]] va ilk [[sosoniylar]]) davri [[miloddan avvalgi II asr|mil. av 2]]— [[III asr|milodiy &amp;lt;nowiki&amp;gt;III&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]]ga toʻgʻri keladi. Bu davrda Marv Gabr qalʼa va Erk qalʼa hududlaridan iborat boʻlib, Erk qalʼa Marvning [[ark]]iga aylangan. Shahar va uning atrofi (60&amp;amp;nbsp;km²) [[mudofaa devorlari|mudofaa devori]] bilan oʻrab olingan. Milodiy III asrdan M. [[Sosoniylar davlati]] tarkibiga kirgan, [[VII asr]]da esa [[arablar]] tomonidan bosib olingan. VIII asr oʻrtasida Marv — [[Abu Muslim harakati]] markazi. &lt;br /&gt;
[[Fayl:GreatKyzKala3.jpg|left|thumb|352x352px]]&lt;br /&gt;
[[IX asr]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;da Marvda [[ilm-fan]] ravnaq topdi, u [[arab xalifaligi]]ning [[Xuroson]] va [[Movarounnahr|Movarounnaxr]] noibligining [[poytaxt]]i [[rol]]ini oʻynadi. [[Maʼmun]] ibn [[Horun ar-Rashid]] davrida Marvda [[Bayt ul-Hikmat|Bagʻdod akademiyasi]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ning asosini tashkil etgan marvaziylar maktabi tarkib topdi. [[Oʻrta asr]]dagi Marvning ravnaq topgan davri [[XI asr|XI]]—[[XII asr]]larning 1-yarmiga toʻgri keldi; bu davrda u buyuk [[Saljuqiylar davlati]]ning poytaxti boʻlgan (Sulton qalʼa harobasida [[Sulton Sanjar maqbarasi]] joylashgan). XII asr oxiri — [[XIII asr|XII asr]] boshida Marv [[Xorazmshohlar davlati]]ning yirik markazi boʻlgan. [[1222]]-yilda shahar [[moʻgʻullar davlati|moʻgʻullar]] tomonidan vayron qilingan. XIII asr oʻrtasi — [[XIV asr]]da shahar qisman tiklangan (ayniqsa, uning [[rabod]] qismi). [[XV asr]] boshida [[Shohrux]] davrida qisqa muddat ravnaq topgan. Marvdan oʻrta asrlarda koʻplab olimu fuzalolar yetishib chiqqan. [[1510]]—[[1524|24]] va [[1601]] — [[1747]] yillarda Marv forslar qoʻlida boʻlgan. Marv [[urush]]lari tufayli [[inqiroz]]ga yuz tutgan ([[1790]]) va markaz Marvdan 30&amp;amp;nbsp;km gʻarbga [[Mari]] shahriga koʻchgan&amp;lt;ref&amp;gt;[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{OʻzME}} &amp;lt;!-- Bot tomonidan yaratildi --&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oʻrta Osiyoning qadimiy shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Buyuk Ipak yoʻli boʻyidagi aholi punktlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Aleksandr asos solgan shaharlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Parfiya shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Marv]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Turkmanistondagi Jahon merosi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Vayron qilingan aholi punktlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Turkmanistonning qadimiy shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Qadimgi Turkmaniston]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Fri, 07 Aug 2026 15:25:35 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Marv</comments>
		</item>
</channel></rss>