<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Moai - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Moai&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 17:01:21 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Moai&amp;diff=620367&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Moai&amp;diff=620367&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{AT}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Moai&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yoki &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;moʻai&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ( {{IPAc-en|ˈ|m|oʊ|.|aɪ}}&amp;lt;talaffuzi &amp;gt;yoki  {{IPAc-en|ˈ|m|oʊ|.|aɪ}} {{Respell|MOH|eye}} ; {{Lang-es|moái}}   ; {{Lang-rap|moʻai||statue}} adabiy jihatdan &amp;lt;nowiki&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/nowiki&amp;gt;haykal &amp;lt;nowiki&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/nowiki&amp;gt; ma&amp;#039;nosini anglatadi       ) 1250-1500 yillar oraligʻida [[Polineziya|Polineziyaning]] sharqiy qismidagi [[Pasxa oroli|Rapa Nui (Pasxa oroli)]] da Rapa Nui xalqi tomonidan oʻyilgan monolit inson figuralaridir.&amp;lt;ref name=&amp;quot;fischer&amp;quot;&amp;gt;Steven R Fischer. &amp;#039;&amp;#039;The island at the end of the world.&amp;#039;&amp;#039; Reaktion Books 2005 {{ISBN|1-86189-282-9}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;The island at the end of the world.&amp;#039;&amp;#039; Reaktion Books 2005 {{ISBN|1-86189-282-9}}&amp;lt;/ref&amp;gt;  Ularning deyarli yarmi hali ham Rano Raraku ( vulqon kulidan hosil bo&amp;#039;lgan vuqon krateri )da , asosiy moai karer (odatda katta va chuqur bo&amp;#039;lgan , tosh yoki boshqa materiallar qazib olinadigon joy )da, lekin yuzlab moailar  u yerdan bu yerga ko&amp;#039;chirilgan  va orolning perimetri atrofidagi , [[Pasxa oroli|ahu]] deb nomlangan tosh platformalarga o&amp;#039;rnatilgan. Deyarli barcha moailarning boshlari juda katta bo&amp;#039;lib , ular butun haykalning sakkizdan uch qismini tashkil qiladi va  figuralarning oyoqlari mavjud emas . Moailar, asosan, ilohiylashtirilgan ajdodlarning ( &amp;#039;&amp;#039;aringa ora ata tepuna&amp;#039;&amp;#039; ) tirik yuzlari (aringa &amp;#039;&amp;#039;ora&amp;#039;&amp;#039; ) hisoblanadi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|muallif=Van Tilburg, Jo Anne|sarlavha=Easter Island Statue Project|url=http://www.eisp.org/|arxivurl=http://webarchive.loc.gov/all/20100707035736/http://www.eisp.org/|arxivsana=7 July 2010|qaralgan sana=10 March 2014|nashriyot=Eisp.org}}&amp;lt;/ref&amp;gt; 1722- yilda yevropaliklar orolga birinchi bor tashrif buyurganlarida, haykallar hali ham o&amp;#039;z qabila  yerlari bo&amp;#039;ylab , ichkariga qarab turardi, ammo ularning barchasi XIX asrning ikkinchi yarmida qulab tushdi.&amp;lt;ref name=&amp;quot;The Statues That Walked&amp;quot;&amp;gt;{{Kitob manbasi|last=Hunt|first=Terry|title=The Statues That Walked: Unraveling the Mystery of Easter Island|url=https://archive.org/details/statuesthatwalke0000hunt|publisher=Free Press|year=2012|isbn=978-1-4391-5031-3}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Moai XVIII asr oxiri va XIX asr boshlarida, ehtimol, Yevropa aloqalari yoki qabilalararo urushlar natijasida ag&amp;#039;darilgan.&amp;lt;ref&amp;gt;Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed by Jared Diamond&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
900 dan ortiq haykallarni&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=Easter Island Statue Project|url=http://www.eisp.org/category/about/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190109011922/http://www.eisp.org/category/about/|arxivsana=9 January 2019|qaralgan sana=9 January 2019}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;{{Cite journal|last=Carl P. Lipo, Terry L. Hunt, Sergio Rapu Hao|last2=Hunt|last3=Haoa|year=2013|title=The &amp;#039;Walking&amp;#039; Megalithic Statues (Moai) of Easter Island|journal=J. Archaeol. Sci.|volume=40|issue=6|page=2859|doi=10.1016/j.jas.2012.09.029}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ishlab chiqarish va tashish ,ajoyib ijodiy va jismoniy jasorat hisoblanadi.&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|muallif=UNESCO World Heritage Centre|sana=29 May 2009|sarlavha=Rapa Nui National Park|url=https://whc.unesco.org/en/list/715|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140326134214/http://whc.unesco.org/en/list/715|arxivsana=26 March 2014|qaralgan sana=10 March 2014|nashriyot=Whc.unesco.org}}&amp;lt;/ref&amp;gt; &amp;#039;&amp;#039;Paro&amp;#039;&amp;#039; deb nomlangan , eng baland moaining   balandligi deyarli {{Convert|10|m|ft}}ni  va og&amp;#039;irligi 82 tonna ( 81 tonnadan ko&amp;#039;p , 90 tonnadan oz )ni tashkil etadi .&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|muallif=Young, Emma|sana=26 July 2006|sarlavha=Easter Island: A monumental collapse?|url=https://www.newscientist.com/article/mg19125621.100.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20131029202326/http://www.newscientist.com/article/mg19125621.100.html|arxivsana=29 October 2013|qaralgan sana=10 March 2014|nashriyot=Newscientist.com|sahifalar=30–34}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|muallif=Van Tilburg, Jo Anne|sana=5 May 2009|sarlavha=Moai Paro digital reconstruction|url=http://www.eisp.org/1954/|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170830195248/http://www.eisp.org/1954/|arxivsana=30 August 2017|qaralgan sana=12 June 2017|nashriyot=Easter Island Statue Project (eisp.org)}}&amp;lt;/ref&amp;gt; Axu Tongarikida o&amp;#039;rnatilgan eng og&amp;#039;ir moai unchalik baland emas , biroq uning og&amp;#039;irligi  86 tonna( 85 tonnadan ko&amp;#039;p , 95 tonnadan oz )ni tashkil etardi .   Bitta tugallanmagan haykal, agar tugallangan bo&amp;#039;lganida  taxminan 145-165 tonna og&amp;#039;irligi bilan uning balandligi , taxminan {{Convert|21|m|ft|abbr=on}}dan baland bo&amp;#039;lar edi .2023- yilgi holatga ko&amp;#039;ra &amp;lt;ref name=&amp;quot;Pbs.org&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|sarlavha=NOVA Online &amp;amp;#124; Secrets of Easter Island &amp;amp;#124; Stone Giants|url=https://www.pbs.org/wgbh/nova/easter/civilization/giants.html|arxivurl=https://web.archive.org/web/20130523042626/http://www.pbs.org/wgbh/nova/easter/civilization/giants.html|arxivsana=23 May 2013|qaralgan sana=9 June 2013|nashriyot=Pbs.org}}&amp;lt;/ref&amp;gt;haykallar hali ham topilmoqda  .&amp;lt;ref name=&amp;quot;lake&amp;quot;&amp;gt;{{Veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2023/mar/02/new-easter-island-moai-statue-discovered-in-volcano-crater|sarlavha=New Easter Island moai statue discovered in volcano crater|sana=2023-03-01|qaralgan sana=2023-03-04|til=en-GB|ish=[[The Guardian]]}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Eslatmalar ==&lt;br /&gt;
{{Manbalar|30em}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[Xeyerdal Tur|Heyerdal, Tor]] . Skjølsvold, Arne. Pavel Pavel . [http://www.museumsnett.no/kon-tiki/Research/Papers/walking_statue.html Pasxa orolining &amp;quot;yuruvchi&amp;quot; Moai] . 2005-yil 8-avgustda olingan.&lt;br /&gt;
* McCall, Grant (1995). &amp;quot; [https://web.archive.org/web/20050728103123/http://www2.hawaii.edu/~ogden/piir/pacific/Rapanui.html Rapanui (Pasxa oroli)] &amp;quot;. &amp;#039;&amp;#039;Tinch okeani orollari yil kitobi&amp;#039;&amp;#039; 17-nashr. Fiji Times. 2005-yil 8-avgustda olingan.&lt;br /&gt;
* Metyu, Rupert (1988). &amp;#039;&amp;#039;Qadimgi sirlar&amp;#039;&amp;#039; . Wayland nashriyoti.{{ISBN|0-531-18246-0}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-531-18246-0|0-531-18246-0]] .&lt;br /&gt;
* Pelta, Keti (2001). &amp;#039;&amp;#039;Pasxa orolini qayta kashf qilish&amp;#039;&amp;#039; . Lerner nashriyot guruhi.{{ISBN|978-0-8225-4890-4}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-0-8225-4890-4|978-0-8225-4890-4]] .&lt;br /&gt;
* &amp;lt;/img&amp;gt;&lt;br /&gt;
* &amp;lt;bdi&amp;gt;&amp;lt;cite class=&amp;quot;citation book cs1&amp;quot; data-ve-ignore=&amp;quot;true&amp;quot; id=&amp;quot;CITEREFRoutledge1919&amp;quot;&amp;gt;[[Maxsus:Kitob manbalari/0-932813-48-8|0-932813-48-8]]&amp;lt;/cite&amp;gt;&amp;lt;/bdi&amp;gt; &lt;br /&gt;
* Van Tilburg, Jo Anne (2001). &amp;quot;Pasxa oroli&amp;quot;. PN Perejin va M. Emberda (tahrirlar. ), &amp;#039;&amp;#039;Tarixdan oldingi entsiklopediya, 3-jild: Sharqiy Osiyo va Okeaniya&amp;#039;&amp;#039; . Kluwer Akademik/Plenum nashriyoti.{{ISBN|0-306-46257-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-306-46257-5|0-306-46257-5]]&lt;br /&gt;
* Van Tilburg, Jo Anne (2006). &amp;#039;&amp;#039;Masofaviy imkoniyatlar: Rapa Nui-da Hoa Hakananai&amp;#039;a va HMS Topaze&amp;#039;&amp;#039; . Britaniya muzeyi tadqiqot hujjatlari.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Pasxa oroli sayohatidagi [https://www.easterisland.travel/easter-island-facts-and-info/moai-statues/ Moai haykallari]&lt;br /&gt;
* Terevaka arxeologik targ&amp;#039;ibot markazidagi [http://www.terevaka.net/moai/ Moai ma&amp;#039;lumotlar bazasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20180725184252/http://www.terevaka.net/moai/ |date=2018-07-25 }}&lt;br /&gt;
* {{Curlie|/Regional/South_America/Chile/Regions/Valpara%C3%ADso/Easter_Island/Society_and_Culture/|Easter Island society and culture}}&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Mon, 10 Aug 2026 23:55:15 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Moai</comments>
		</item>
</channel></rss>