<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Monza - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Monza&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 20:29:27 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Monza&amp;diff=625252&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Monza&amp;diff=625252&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
{{Bilgiquti aholi punkti&lt;br /&gt;
| nomi                 = Monza&lt;br /&gt;
| mavqe                = Shahar&lt;br /&gt;
| mamlakat             = Italiya&lt;br /&gt;
| lat_deg              = 45&lt;br /&gt;
| lon_deg              = 9&lt;br /&gt;
| lat_min              = 28&lt;br /&gt;
| lat_sec              = &lt;br /&gt;
| lat_dir              = N&lt;br /&gt;
| lon_min              = 16&lt;br /&gt;
| lon_sec              = &lt;br /&gt;
| lon_dir              = E&lt;br /&gt;
| CoordAddon           = &lt;br /&gt;
| DST                  = есть&lt;br /&gt;
| telefon kodi         = +39039&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Monza&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ( {{Lang-it|Monza}}, mahalliy &amp;#039;&amp;#039;Monscia&amp;#039;&amp;#039;, {{Lang-la|Modicia, Modoetia}}, st. {{Lang-de|Montsch}} ) - [[Italiya|Italiyadagi]] [[shahar]], [[Milan (shahar)|Milan shahri]] chekkasida, Lambro daryosi bo&amp;#039;yida joylashgan shahar.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Monza - [[Lombardia|Lombardiyaning]] beshta yirik shaharlaridan biri bo&amp;#039;lib, Monza e Brianza provinsiyasining ma&amp;#039;muriy markazi hisoblanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Monza tarixi ==&lt;br /&gt;
Qadimgi &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Modizia&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; 6- &amp;#039;&amp;#039;asrgacha&amp;#039;&amp;#039;, [[Langobardlar|Lombard]] qirolichasi Teodelinda bu yerda saroy qurib, [[Monastirlar|monastirga]] asos solguniga qadar qishloq bo&amp;#039;lib kelgan. O&amp;#039;rta asrlarda Monza vaqti-vaqti bilan Milandan mustaqil bo&amp;#039;lishga harakat qilgan. 1396-yilda Monzada 5 ballga yaqin [[zilzila]] sodir bo&amp;#039;lgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi |url=https://lenta.ru/news/2020/12/18/milan_quake/ |sarlavha=Сайт лента.ру, В Милане произошло сильнейшее за 500 лет землетрясение. |qaralgan sana=2020-12-18 |arxivsana=2020-12-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20201218111658/https://lenta.ru/news/2020/12/18/milan_quake/}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Italiya urushlari paytida shahar bir necha marotaba qamallarga dosh bergan va [[Karl V|Charlz V]] qo&amp;#039;shinlari tomonidan vayron qilingan. 1900-yilda qirol Umberto I &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Arxitektura yodgorliklari ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 595-yilda qirolicha Teodolinda tomonidan asos solingan kafedral sobor [[Bazilika|bazilikasi]] (&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Duomo&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi |url=http://www.duomomonza.it/ |sarlavha=Duomo di Monza {{!}} La basilica, la parrocchia e i suoi parrocchiani - DUOMO DI MONZA - Home&amp;lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&amp;gt; |qaralgan sana=2012-07-27 |arxivsana=2011-07-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110721132429/http://www.duomomonza.it/}}&amp;lt;/ref&amp;gt;). Hozirgi cherkov binosining qurilishi 1300-yilda Viskonti oilasi tashabbusi bilan  boshlangan va 1741-yilda yakunlangan. Unda 1592-yildan 1606-yilgacha qurilgan [[kampanila]] va [[Маттео да Кампионе|Matteo da Kampione]] tomonidan ishlangan  oq va yashil marmar fasad (1390-yildan 1396-yilgacha qurilgan) alohida ajralib turadi. Sobor muzeyida&amp;lt;ref&amp;gt;[https://web.archive.org/web/20120709005334/http://www.museoduomomonza.it/Pages/ Museo e Tesoro del Duomo di Monza]&amp;lt;/ref&amp;gt; Teodolinda va boshqa o&amp;#039;rta asr hukmdorlari davridan qolgan yodgorliklar, shuningdek, 1805-yilda Milanda [[Napoleon|Napoleon Bonapartga]] toj kiyish marosimi uchun ishlatilgan Italiyaning temir toji mavjud.&lt;br /&gt;
* [[Ломбардская готика|Lombard g&amp;#039;ishtli gotika]] uslubidagi ko&amp;#039;plab o&amp;#039;rta asr cherkovlari va ibodatxonalari mavjud.  Go&amp;#039;zal terakotali fasadli &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Santa Mariya in Strada&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; cherkovi (1393) shular jumlasidandir.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[Королевский дворец в Монце|Qirollik Villasi]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; - 1777-80-yillarda uyg&amp;#039;onish [[Klassitsizm|klassitsizmi]] uslubida Juzeppe Piermarini loyihasi asosid Milan gertsogi unvoniga sazovor bo&amp;#039;lgan avstriyalik ertsgertsog Ferdinandga atab qurilgan. [[Bogarne Ejen de|Yevgeniy Bogarne]] Italiya vitse-qiroli bo&amp;#039;lgach, ushbu saroyga ko&amp;#039;chib o&amp;#039;tadi. Shundan song&amp;#039; Ertsgertsog Villasi Qirollik Villasi deb nomlana boshlaydi. Hozirgi kunda saroyda badiiy ko&amp;#039;rgazmalar o&amp;#039;tkaziladi.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ratusha&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Arengario&amp;#039;&amp;#039;) 13-asrga oid yodgorlik.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Madaniyat ==&lt;br /&gt;
Kapitulyar kutubxonasi oʻzining oʻrta asr qoʻlyozmalari va ilk bosma kitoblar toʻplami bilan mashhur. 1500-yilgacha boʻlgan 176 qoʻlyozma orasida Papa Gregorining Teodelindaga yoʻllagan maktubi (603), [[Tours (Indre-et-Loire)|Toursga taalluqli]] Alkuin Injil nusxasi (9-asr oʻrtalari), Berengar qoʻlyozmalari, liturgik qoʻshiqlar kitoblari, shular jumlasidandir.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sport ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Monza Avtodromi afsonaviy avtopoyga treki bo&amp;#039;lib, uzoq vaqt davomida dunyodagi eng tezkor deb hisoblanardi. Bu yerda [[Formula Bir|Formula 1]], Italiya Gran-prisi kabi turnirlar o&amp;#039;tkaziladi.&lt;br /&gt;
* FK Monza - [[Serie A|Italiya A Seriyasida]] o&amp;#039;ynaydigan futbol klubi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Taniqli shaxslari ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Juzeppe Longi (1766-1831) - italiyalik o&amp;#039;ymakor usta va yozuvchi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Монца // Многоножки — Мятлик. — М. : Советская энциклопедия, 1954. — С. 264. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] /  гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 28).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [http://www.comune.monza.it/it/ Monza munitsipalitetining rasmiy sayti]{{Ref-it}}{{Ref-en}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:Italiya shaharlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shaharlar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 00:04:40 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Monza</comments>
		</item>
</channel></rss>