<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Muhammadning ahdnomasi - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammadning_ahdnomasi&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 20:28:00 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammadning_ahdnomasi&amp;diff=1062578&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Muhammadning_ahdnomasi&amp;diff=1062578&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan avtomatik import (Maxsus:NewPages watcher)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Muhammad}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Muhammadning ashtinamesi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;, shuningdek, &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Muhammadning ahdnomasi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yoki &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Muhammadning vasiyatnomasi&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; deb ham atalib, [[islom]] paygʻambari [[Muhammad]] tomonidan [[Sinay yarim oroli]]da joylashgan [[Avliyo Katerina monastiri]] rohiblariga berilgan. Ushbu nizom yoki hujjatda [[nasroniylar]]ga himoya va boshqa imtiyozlar berilishi belgilangan. Hujjat Muhammadning qoʻl izini ifodalovchi muhr bilan tasdiqlangan&amp;lt;ref name=&amp;quot;Ratliff&amp;quot;&amp;gt;Ratliff, „The monastery of Saint Catherine at Mount Sinai and the Christian communities of the Caliphate.“&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Ashtinameh&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-fa|آشتی نامه}}) [[fors tili]]dagi ibora boʻlib, „yarashuv xati“ degan maʼnoni anglatadi va shartnoma yoki ahdnoma maʼnosida qoʻllaniladi&amp;lt;ref&amp;gt;Dehghani, Mohammad: [http://humanitiesportal.com/FA/ArticleView.html?ArticleID=192651 &amp;#039;Āshtīnāmeh&amp;#039; va &amp;#039;Tovāreh&amp;#039;, do loghat-e mahjur-e Fārsi dar kuh-e sinā] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20140811102951/http://humanitiesportal.com/FA/ArticleView.html?ArticleID=192651 |date=August 11, 2014 }}. in &amp;#039;Ayandeh&amp;#039; magazine. 1368 Hš. p. 584.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarix ==&lt;br /&gt;
[[File:Al ahd wa l surut allati sarrataha Muham.pdf|thumb|right|page=6|1630-yildagi arabchadan lotinchaga tarjima]]&lt;br /&gt;
Rohiblar anʼanasiga koʻra, Muhammad monastirga tez-tez kelib turgan hamda Sinay otalari bilan yaqin munosabatlar va suhbatlar olib borgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web |url=http://www.sinaimonastery.com/en/index.php?lid=68 |title=Mohammed and the Holy Monastery of Sinai |access-date=2013-09-09 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113095907/http://www.sinaimonastery.com/en/index.php?lid=68 |archive-date=2013-11-13 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tarixiy tasdiqlangan bir nechta nusxa Avliyo Ketrin kutubxonasida namoyish etilgan; ularning ayrimlari tarixiy haqiqiyligini tasdiqlash uchun islom qozilari tomonidan guvohlantirilgan. Rohiblar [[Usmoniylar davlati|Usmonli]]larning Misrni bosib olishi vaqtida, [[Usmoniy — Mamluk urushi (1516—1517)|Usmonlilar—Mamluklar urushi (1516–17)]] chogʻida, asl hujjat monastirdan usmonli askarlari tomonidan tortib olinib, asrab qoʻyish uchun sulton [[Salim I Yovuz|Salim I]]ning [[Istanbul]]dagi saroyiga olib ketilganini taʼkidlashadi&amp;lt;ref name=Ratliff /&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;Lafontaine-Dosogne, „Le Monastère du Sinaï: creuset de culture chrétiene (Xe-XIIIe siècle)“, p. 105.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Shundan soʻng monastirdagi yoʻqotish oʻrnini qoplash uchun uning nusxasi tayyorlangan&amp;lt;ref name=Ratliff /&amp;gt;. Arxivdagi boshqa hujjatlar ham xartiya yangi hukmdorlar davrida yangilanganini koʻrsatadi&amp;lt;ref&amp;gt;Atiya, „The Monastery of St. Catherine and the Mount Sinai Expedition“. p. 578.&amp;lt;/ref&amp;gt;. Monastirga nisbatan koʻrsatilgan bagʻrikenglik haqidagi rivoyatlar Qohirada chiqarilgan hukumat hujjatlarida qayd etilgan va [[Usmonlilar Misri|usmonlilar hukmronligi davrida]] (1517–1798) [[Misrning usmonli hokimlari roʻyxati|Misr poshosi]] har yili uning himoya kafolatlarini qayta tasdiqlab turgan&amp;lt;ref name=Ratliff /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1916-yilda Naʼum Shuqayr &amp;#039;&amp;#039;Ashtinama&amp;#039;&amp;#039;ning arabcha matnini oʻzining &amp;#039;&amp;#039;Tarikh Sina al-qadim&amp;#039;&amp;#039; yoki &amp;#039;&amp;#039;Qadimgi Sinay tarixi&amp;#039;&amp;#039; asarida chop etdi. Arabcha matn nemischa tarjimasi bilan birga 1918-yilda Bernhard Moritzning &amp;#039;&amp;#039;Beiträge zur Geschichte des Sinai-Klosters&amp;#039;&amp;#039; asarida ikkinchi bor nashr qilingan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1630-yilda [[Gabriel Sionita]] tomonidan arabcha va lotincha chop etilgan &amp;#039;&amp;#039;Testamentum et pactiones inter Mohammedem et Christianae fidei cultores&amp;#039;&amp;#039; dunyo nasroniylari va Muhammad oʻrtasida tuzilgan ahdni ifodalaydi. Bu &amp;#039;&amp;#039;Ashtiname&amp;#039;&amp;#039;ning nusxasi emas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;Ashtiname&amp;#039;&amp;#039;ning kelib chiqishi bir qator turli rivoyatlarning mavzusi boʻlib kelgan; u eng koʻp monastirga tashrif buyurgan yevropalik sayohatchilar xabarlaridan maʼlum&amp;lt;ref name=Ratliff /&amp;gt;. Bu mualliflar qatoriga fransuz ritsari Greffin Affagart (vafoti &amp;#039;&amp;#039;taxm.&amp;#039;&amp;#039; 1557), fransuz sayohatchisi [[Jean de Thévenot]] (vafoti 1667) hamda ingliz ruhoniysi [[Richard Peacocke]] kiradi&amp;lt;ref name=Ratliff /&amp;gt;; u matnning inglizcha tarjimasini ham kiritgan.&lt;br /&gt;
== Haqiqiyligi ==&lt;br /&gt;
Koʻplab ilk yangi davr olimlari asarning haqiqiyligini qabul qilgan, jumladan [[Franciscus Quaresmius]], [[Balthasar de Monconys]] va [[Kara Mustafa Pasha]]&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite book | last=Morrow | first=John Andrew | title=The Islamic Interfaith Initiative: no fear shall be upon them | publication-place=Newcastle-upon-Tyne | date=2021 | isbn=978-1-5275-7482-3 | oclc=1277138744 | page=335 | url=https://books.google.com/books?id=DnNjEAAAQBAJ&amp;amp;dq=Ashtiname+of+Muhammad+authenticity&amp;amp;pg=PA335}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web | title=Dr. John Andrew Morrow | website=Muhammad (pbuh) - Prophet of Islam | date=2015-01-27 | url=http://www.lastprophet.info/covenant-of-the-prophet-muhammad-with-the-monks-of-mt-sinai | access-date=2022-10-09 | archive-date=2022-10-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221013023439/https://www.lastprophet.info/covenant-of-the-prophet-muhammad-with-the-monks-of-mt-sinai | url-status=dead }}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Zamonaviy ulamoi John Andrew Morrow ham hujjatning haqiqiyligiga ishonadi; u hujjat koʻplab islomiy manbalarda, jumladan ming yildan ortiq vaqt davomidagi xalifalar va sultonlar hujjatlarida &amp;#039;&amp;#039;soʻzma-soʻz&amp;#039;&amp;#039; takrorlanganini taʼkidlaydi&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web |last=Morrow |first=John Andrew |date=2019-10-16 |title=The Covenants of the Prophet Muhammad Continue to Cause Controversy |url=https://themaydan.com/2019/10/the-covenants-of-the-prophet-muhammad-continue-to-cause-controversy/ |access-date=2023-09-04 |website=Maydan |language=en-US}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |title=Islām and the People of the Book Volumes 1-3: Critical Studies on the Covenants of The Prophet |publisher=Cambridge Scholars Publishing |year=2017 |isbn=978-1-5275-9876-8 |editor-last=Andrew Morror |editor-first=John |location=Cambridge |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite book |last=Andrew Morrow |first=John |title=The Covenants of the Prophet Muhammad with the Christians of the World |publisher=Angelico Press |year=2013 |isbn=978-1597314657 |location=New York |language=en}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Biroq 19-asrdan beri &amp;#039;&amp;#039;Ashtiname&amp;#039;&amp;#039;ning bir nechta jihatlari, xususan guvohlar roʻyxati, ayrim olimlar tomonidan shubha ostiga olingan&amp;lt;ref&amp;gt;Ratliff, „The monastery of Saint Catherine at Mount Sinai and the Christian communities of the Caliphate“, note 9. Ratliff refers to Mouton, „Les musulmans à Sainte-Catherine au Moyen Âge“, p. 177.&amp;lt;/ref&amp;gt;; baʼzilari klassik islom matnlarida bunday hujjatlarga ishora yoʻqligini qayd etgan&amp;lt;ref&amp;gt;Sanni, Amidu Olalekan. (2015). The Covenants of the Prophet Muḥammad with the Christians of the World. Journal of Muslim Minority Affairs, 35(4), 589–592. doi:10.1080/13602004.2015.1112122 &amp;lt;/ref&amp;gt;. U Yaqin Sharqdagi boshqa diniy jamoalarga berilgan hujjatlar bilan oʻxshashliklarga ega. Bunga bir misol — Muhammadning [[Najron]] nasroniylariga yozilgan, goʻyoki unga tegishli maktubi: u ilk bor 878-yilda Iroqdagi bir monastirda maʼlum boʻlgan va uning matni &amp;#039;&amp;#039;[[Sirt xronikasi]]&amp;#039;&amp;#039;da saqlangan&amp;lt;ref name=Ratliff /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zamonaviy taʼsiri ==&lt;br /&gt;
Baʼzilarning fikricha, &amp;#039;&amp;#039;Ashtiname&amp;#039;&amp;#039; musulmonlar va nasroniylar oʻrtasida koʻpriklar qurish uchun manba boʻlishi mumkin. Masalan, 2009-yilda &amp;#039;&amp;#039;[[The Washington Post]]&amp;#039;&amp;#039; sahifalarida [[M. A. Muqtedar Khan|Muqtedar Xon]]&amp;lt;ref&lt;br /&gt;
    name=khan09&amp;gt;{{Citation&lt;br /&gt;
| last=Khan |first =Muqtedar |author-link=M. A. Muqtedar Khan&lt;br /&gt;
 | title=Muhammad&amp;#039;s promise to Christians&lt;br /&gt;
 | newspaper=[[The Washington Post]]&lt;br /&gt;
 |date=December 30, 2009&lt;br /&gt;
 | url=http://newsweek.washingtonpost.com/onfaith/guestvoices/2009/12/prophet_muhammads_promise_to_christians.html&lt;br /&gt;
 | archive-url=https://swap.stanford.edu/20100118074850/http://newsweek.washingtonpost.com/onfaith/guestvoices/2009/12/prophet_muhammads_promise_to_christians.html&lt;br /&gt;
 | url-status=dead&lt;br /&gt;
 | archive-date=January 18, 2010&lt;br /&gt;
 |access-date=1 December 2012}}&amp;lt;/ref&amp;gt; hujjatni to‘liq tarjima qilib, shunday deya bahslashgan:&lt;br /&gt;
{{Blockquote&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
Musulmonlar va nasroniylar orasida nifoq qoʻzgʻatmoqchi bo‘lganlar ajratib turadigan masalalarga e’tibor qaratib, ziddiyat nuqtalarini bo‘rttiradilar. Ammo Muhammadning nasroniylarga bergan va’dasi kabi manbalar esga olinib, ta’kidlanganda, ko‘priklar quriladi. Bu musulmonlarni jamoaviy toqatsizlikdan yuksalishga ilhomlantiradi va Islom yoki musulmonlardan qo‘rqib yashayotgan bo‘lishi mumkin bo‘lgan nasroniylarda ezgu niyatni uyg‘otadi&amp;lt;ref name=khan09/&amp;gt;.&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2018-yilda Pokistondagi [[Asia Bibi kufr ishi]] bo‘yicha yakuniy sud hukmida ahdnoma tilga olingan. Unda Noreenga ayblov qo‘yganlardan biri &amp;#039;&amp;#039;Muhammadning Ashtinamasi&amp;#039;&amp;#039;ni buzgan, ya’ni “VII asrda Muhammad nasroniylar bilan tuzgan, ammo bugun ham amal qiladigan ahd” ekani aytilgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;Aqeel2018&amp;quot;&amp;gt;{{cite web|url=https://www.christianitytoday.com/news/2018/october/asia-bibi-free-pakistan-blasphemy-death-supreme-court.html|title=Pakistan Frees Asia Bibi from Blasphemy Death Sentence|date=31 October 2018|publisher=[[Christianity Today]]|language=en|access-date=31 October 2018|author=Asif Aqeel}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. 2019-yilda Pokistonning sobiq bosh vaziri [[Imron Xon]] [[World Government Summit]]da qilgan nutqida ahdnomani eslatgan&amp;lt;ref name=&amp;quot;IK2K182&amp;quot;&amp;gt;{{cite web|url=http://insaf.pk/public/insafpk/news/prime-minister-pakistan-imran-khan-speech-punjab-government-100-days-achievement-ceremony|title=PM Imran Khan Speech at 100 Days Performance of Punjab government|author=Insaf.pk|date=22 December 2018|language=ur|access-date=23 December 2018|archive-date=24 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023730/http://insaf.pk/public/insafpk/news/prime-minister-pakistan-imran-khan-speech-punjab-government-100-days-achievement-ceremony|url-status=dead}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
{{Portal|Islom}}&lt;br /&gt;
* [[Madinaning konstitutsiyasi]]&lt;br /&gt;
* [[Marokash deklaratsiyasi]]&lt;br /&gt;
* [[Muhammad muhri]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
=== Iqtiboslar ===&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
{{refbegin}}&lt;br /&gt;
* Ratliff, Brandie. „The monastery of Saint Catherine at Mount Sinai and the Christian communities of the Caliphate.“ [https://web.archive.org/web/20150213034339/http://www.saintcatherinefoundation.org/files/8013/2983/0724/Sinaiticus_2008-email.pdf &amp;#039;&amp;#039;Sinaiticus. The bulletin of the Saint Catherine Foundation&amp;#039;&amp;#039; (2008)] ([https://web.archive.org/web/20150213034339/http://www.saintcatherinefoundation.org/files/8013/2983/0724/Sinaiticus_2008-email.pdf archived]).&lt;br /&gt;
* Haddad, Anton F., trans. &amp;#039;&amp;#039;[https://bahai-library.com/muhammad_ali_oath_nazarenes Nazareniy izdoshlarga Paygʻambar Muhammadning qasamyodi]&amp;#039;&amp;#039;. New York: Board of Counsel, 1902; H-Bahai: Lansing, MI: 2004.&lt;br /&gt;
* Atiya, Aziz Suryal. „The Monastery of St. Catherine and the Mount Sinai Expedition.“ &amp;#039;&amp;#039;[[Amerika falsafiy jamiyati materiallari]]&amp;#039;&amp;#039; 96.5 (1952). pp.&amp;amp;nbsp;578–86.&lt;br /&gt;
* [[Jacqueline Lafontaine-Dosogne|Lafontaine-Dosogne, Jacqueline]]. „Le Monastère du Sinaï: creuset de culture chrétiene (Xe-XIIIe siècle).“ In &amp;#039;&amp;#039;East and West in the Crusader states. Context — Contacts — Confrontations. Acta of the congress held at Hernen Castle in May 1993&amp;#039;&amp;#039;, ed. Krijnie Ciggaar, Adelbert Davids, Herman Teule. Vol 1. Louvain: Peeters, 1996. pp.&amp;amp;nbsp;103–129.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Birlamchi adabiyotlar ===&lt;br /&gt;
;Ahdnomaning arabcha nashrlari&lt;br /&gt;
* Morrow, John Andrew. &amp;#039;&amp;#039;The Covenants of the Prophet Muhammad with the Christians of the World&amp;#039;&amp;#039;. Kettering, OH: Angelico Press / Sophia Perennis, 2013.&lt;br /&gt;
* Amarah, Muhammad. &amp;#039;&amp;#039;al-Islam wa al-akhar&amp;#039;&amp;#039;. Maktabah ash-Sharq ad-Dawliyyah, 2002.&lt;br /&gt;
* Moritz, Bernhard. [https://archive.org/stream/beitrgezurgesc00moriuoft#page/n0/mode/1up &amp;#039;&amp;#039;Beiträge zur Geschichte des Sinai-Klosters im Mittelalter nach arabischen Quellen&amp;#039;&amp;#039;. Berlin, Verlag der königl. Akademie Der Wissenschaften, 1918.] (archive.org)&lt;br /&gt;
* Shuqayr, Naʼum. &amp;#039;&amp;#039;Tarikh Sina al-qadim wa al-hadith was jughrafiyatuha, maʼa khulasat tarikh Misr wa ash-Sham wa al-‘Iraq wa Jazirat al-‘Arab wa ma kana baynaha min al-‘alaʼiq al-tijariyyah wa al-harbiyyah wa ghayriha ‘an tariq Sinaʼ min awwal ‘ahd al-tarikh il al-yawm&amp;#039;&amp;#039;. [al-Qahirah]: n.p., 1916.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
;Ahdnomaning ingliz, fransuz va nemischa tarjimalari&lt;br /&gt;
* [[Jean de Thévenot|Thévenot, Jean de]]. &amp;#039;&amp;#039;Relation d’un voyage fait au Levant&amp;#039;&amp;#039;. Paris, L. Billaine, 1665.&lt;br /&gt;
* [[Pococke, Richard]]. &amp;#039;Chapter XIV: The Patent of Mahomet, which he granted to the Monks of Mount Sinai; and to Christians in General.&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Sharq tavsifi&amp;#039;&amp;#039;. Vol. 1. London, 1743. pp.&amp;amp;nbsp;268–70.&lt;br /&gt;
* Arundale, Francis. &amp;#039;&amp;#039;Illustrations of Jerusalem and Mount Sinai&amp;#039;&amp;#039;. London: Henry Colburn, 1837.28–29&lt;br /&gt;
* Davenport, John. &amp;#039;&amp;#039;An Apology for Mohammed and the Koran&amp;#039;&amp;#039;. London: J. Davy and Sons, 1869. 147–151.&lt;br /&gt;
* Naufal, Naufal Effendi. [Translation from Turkish into Arabic completed prior to 1902].&lt;br /&gt;
* Moritz, Bernhard. [https://archive.org/stream/beitrgezurgesc00moriuoft#page/n0/mode/1up &amp;#039;&amp;#039;Beiträge zur Geschichte des Sinai-Klosters im Mittelalter nach arabischen Quellen&amp;#039;&amp;#039;. Berlin, Verlag der königl. Akademie Der Wissenschaften, 1918.] (archive.org)&lt;br /&gt;
* [[:fr:Greffin Affagart|Affagart, Greffin]]. [https://archive.org/details/relationdeterres00affauoft &amp;#039;&amp;#039;Relation de Terre Sainte&amp;#039;&amp;#039;, ed. J. Chavanon. Paris: V. Lecoffre, 1902.] (archive.org)&lt;br /&gt;
* Haddad, Anton F., trans. &amp;#039;&amp;#039;[https://bahai-library.com/muhammad_ali_oath_nazarenes Nazareniy izdoshlarga Paygʻambar Muhammadning qasamyodi]&amp;#039;&amp;#039;. New York: Board of Counsel, 1902; H-Bahai: Lansing, MI: 2004.&lt;br /&gt;
* Skrobucha, Heinz. &amp;#039;&amp;#039;Sinai&amp;#039;&amp;#039;. London: Oxford University Press, 1966.58.&lt;br /&gt;
* Hobbs, Joseph J. &amp;#039;&amp;#039;Mount Sinai&amp;#039;&amp;#039;. Austin: University of Austin Press, 1995. 158–61.&lt;br /&gt;
* Morrow, John Andrew. &amp;#039;&amp;#039;The Covenants of the Prophet Muhammad with the Christians of the World&amp;#039;&amp;#039;. Tacoma, WA: Angelico Press / Sophia Perennis, 2013.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Ikkilamchi adabiyotlar ===&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|last=Atiya |first=Aziz Suryal |title=The Arabic Manuscripts of Mount Sinai: A Handlist of the Arabic Manuscripts and Scrolls Microfilmed at the Library of the Monastery of St. Catherine, Mount Sinai |location=Baltimore |publisher=Johns Hopkins Press |year=1955 }}&lt;br /&gt;
* Atiya, Aziz Suryal. „The Monastery of St. Catherine and the Mount Sinai Expedition.“ &amp;#039;&amp;#039;[[Amerika falsafiy jamiyati materiallari]]&amp;#039;&amp;#039; 96.5 (1952). pp. 578–86.&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|last=Hobbs |first=J. |title=Mount Sinai |url=https://archive.org/details/mountsinai00hobb |url-access=registration |location=Austin |publisher=University of Texas Press |year=1995 |pages=[https://archive.org/details/mountsinai00hobb/page/158 158]–61 |isbn=9780292730915 }}&lt;br /&gt;
* Lafontaine-Dosogne, Jacqueline. „Le Monastère du Sinaï: creuset de culture chrétiene (Xe-XIIIe siècle).“ In &amp;#039;&amp;#039;East and West in the Crusader states. Context — Contacts — Confrontations. Acta of the congress held at Hernen Castle in May 1993&amp;#039;&amp;#039;, ed. Krijnie Ciggaar, Adelbert Davids, Herman Teule. Vol 1. Louvain: Peeters, 1996. pp.&amp;amp;nbsp;103–129.&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|editor=Manaphis, K.A. |title=Sinai: Treasures of the Monastery of Saint Catherine |location=Athens |year=1990 |pages=14, 360–1, 374 }}&lt;br /&gt;
* {{Cite journal|last=Moritz |first=B. |title=Beitrage zur Geschichte des Sinai-Klosters im Mittelalter nach arabischen Quellen |journal=Abhandlungen der Berliner Akademie |year=1918 |url=https://archive.org/stream/beitrgezurgesc00moriuoft#page/n0/mode/1up}}&lt;br /&gt;
* {{Cite journal|last=Moritz |title=none |journal=Abhandlungen der Preussischen Akademie der Wissenschaften |year= 1928 |volume=4 |pages=6–8 }}&lt;br /&gt;
* {{Ensiklopediya manbasi|last=Mouton |first=Jean-Michel |title=Les musulmans à Sainte-Catherine au Moyen Âge |encyclopedia=Le Sinai durant l&amp;#039;antiquité et le moyen âge. 4000 ans d&amp;#039;histoire pour un desert |location=Paris |publisher=Editions Errance |year=1998 |pages=177–82 }}&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|title=The Treasures of Mount Athos [Series A]: Illuminated manuscripts |year=1974–1975 |location=Athens |author1=Pelekanidis, S. M. |author2=Christou, P. C. |author3=Tsioumis, Ch. |author4=Kadas, S. N. }} Nusxasi [[Simonopetra monastiri]]da, p.&amp;amp;nbsp;546.&lt;br /&gt;
* Ratliff, Brandie. „The monastery of Saint Catherine at Mount Sinai and the Christian communities of the Caliphate.“ [https://web.archive.org/web/20150213034339/http://www.saintcatherinefoundation.org/files/8013/2983/0724/Sinaiticus_2008-email.pdf &amp;#039;&amp;#039;Sinaiticus. The bulletin of the Saint Catherine Foundation&amp;#039;&amp;#039; (2008)] ([https://web.archive.org/web/20150213034339/http://www.saintcatherinefoundation.org/files/8013/2983/0724/Sinaiticus_2008-email.pdf archived]).&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi|author=Sotiriou, G. and M. |title=Icones du Mont Sinaï |series=2 vols (plates and texts). Collection de L&amp;#039;Institut francais d&amp;#039;Athènes 100 and 102 |location=Athens |year=1956–58 |pages=227–8 }}&lt;br /&gt;
* {{Cite journal|last=Vryonis |first=S. |title=The History of the Greek Patriarchate of Jerusalem as Reflected in Codex Patriarchus No. 428, 1517–1805 |journal=[[Vizantiya va zamonaviy yunon tadqiqotlari]] |volume= 7 |year=1981 |pages=29–53|doi=10.1179/030701381806931532 |s2cid=161924458 }}&lt;br /&gt;
{{refend}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
{{Qardosh loyiha|project=Wikisource|text=[[s:The Oath of the Prophet Mohammed to the Followers of the Nazarene (Haddad)|Matnning toʻliq inglizcha tarjimasi Wikisource’da mavjud.]]}}&lt;br /&gt;
* [https://books.google.com/books?id=sOlMAAAAcAAJ&amp;amp;q=testamentum+pactiones Google Books’da 1630-yildagi arabcha va lotincha nashrning yuklab olinadigan PDF’i.]&lt;br /&gt;
* [https://archive.org/details/six-covenants-of-the-prophet-persian/mode/2up Muhammadning Ashtinamasi (forscha)]&lt;br /&gt;
* [https://archive.org/details/six-covenants-of-the-prophet-urdu/mode/2up Muhammadning Ashtinamasi (urducha)]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:7-asr islomda ]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Muhammadning shartnomalari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:7-asr Misrda]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Wed, 16 Sep 2026 05:50:40 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Muhammadning_ahdnomasi</comments>
		</item>
</channel></rss>