<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Picatrix - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Picatrix&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 19:04:45 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Picatrix&amp;diff=701189&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Picatrix&amp;diff=701189&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Picatrix&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yoki &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Pikatris&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; [[Arab tili|arabcha]] Ġāyat al-Hakīm tushunchasidan kelib chiqib - “Dononing maqsadi” degan ma&amp;#039;noni beradi. [[Oʻrta asr|Oʻrta asrlarning]] [[munajjimlik]], amaliy sehr, [[Talisman|talismanlik]] va [[Sehrgarlik|sehr]] haqidagi  [[Qoʻlyozma|qoʻlyozmasi]] hisoblanadi. Nomaʼlum muallif yoki mualliflar tomonidan 11-asr oʻrtalarida, 1047—1051-yillarda, [[Al-Andalus]] hududida tuzilgan, arab tilidagi matnlar toʻplami. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1256-yilda [[Kastiliya]] qiroli Alfonso Donishmandning buyrug&amp;#039;i bilan to&amp;#039;plam [[Ispan tili|ispan tiliga]] va undan [[Lotin tili|lotin tiliga]] tarjima qilingan. Lotin tilidagi tarjima o&amp;#039;rta asrlarda germetik g&amp;#039;oyalarning tarqalishiga hissa qo&amp;#039;shgan, garchi u hech qachon nashr etilmagan. 15—17-asrlarga oid bir qancha qoʻlyozmalarda [[Yevropa]] kutubxonalarida saqlangan&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot;&amp;gt;{{Kitob manbasi |title=Le Zodiaque de la vie: polémiques antiastrologiques à la Renaissance |author=Eugenio Garin |publisher=Les Belles Lettres |pages=64-73 |isbn=ISBN 2.251.420001-2.}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
“Donishmandning maqsadi”ni tanqidiy o‘rgangan arab faylasufi [[Ibn Xaldun]] (1332-1406) bu to‘plamni sehrga oid eng to‘liq va eng yaxshi risola deb atagan va uning muallifligini [[Matematik|matematik]] olim [[Maslama al-Majritiy|Maslama al-Majritiyga]] bog‘lagan&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Tarkibi==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Picatrix to&amp;#039;rtta kitobdan iborat bo&amp;#039;lib, &amp;quot;Qadimgi donishmandlar&amp;quot; tomonidan yozilgan 224 ta [[Astrologiya|astrologik]], [[Astral|astral]], [[Simpatik|simpatik]] va [[Talisman|talismanik]] sehrlar haqida keng ma&amp;#039;lumotni kitoblarni o&amp;#039;z ichiga oladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Prolog ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muallif [[Hijriy yil hisobi|hijriy]] 343-yilda tugallangan “Olima dalasi” kitobiga ishora qiladi, shundan so‘ng u “Olimaning maqsadi” kitobi ustida ishlay boshlagan va besh yildan so‘ng, 348-yilda tugatgan. Ikkinchi kitobni yozishga turtki bo‘lgan sabablarni tushuntirib, to‘rt qismdan iborat kitoblarning har biri haqida qisqacha ma’lumot beradi.&lt;br /&gt;
===Birinchi kitob===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Muallif birinchi kitobni yetti bobga bo‘ladi – bizga yaqin bo‘lgan [[Sayyora|sayyoralar]] soniga ko‘ra.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1-bob. [[Koinot|Koinotdagi]] mavqeingizni qanday aniqlash mumkin?&amp;lt;ref&amp;gt;{{Kitob manbasi |title=Picatrix: The Classic Medieval Handbook of Astrological Magic |author=Ch. Warnock, J. M. Greer |year=2011 |isbn=ISBN 9781257767854. |publisher=Adocentyn Press |pages=301}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 2-bob. [[Sehrgarlik|Sehr]] nima, uning xususiyatlari qanday?&lt;br /&gt;
* 3-bob. [[Osmon]] nima, uning materiyasi qanday?&lt;br /&gt;
* 4-bob. Sehrli tasvirlarni yaratish uchun osmonni tartibga solish. [[Hindiston|Hind]] tizimiga mos keladigan 28 ta oy [[Zodiak|burjlar]] ro&amp;#039;yxati berilgan va har bir uyda o&amp;#039;z talismanı mavjudligi haqida.&lt;br /&gt;
* 5-bob. [[Talisman]] va ularni yaratish uchun zarur bo&amp;#039;lgan narsalar. Talisman tayyorlash uchun 31 ta burjlar.&lt;br /&gt;
* 6-bob. Inson [[Makrokosmos|makrokosmosga]] o&amp;#039;xshash [[Mikrokosmos|mikrokosmos]] bo&amp;#039;lgan [[Koinot|koinot]]. Insonni boshqa tirik mavjudotlardan ustun qo&amp;#039;yadigan xususiyat.&lt;br /&gt;
* 7-bob. Koinot va donishmandlarning yashirin bilimlari.&lt;br /&gt;
===Ikkinchi kitob===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1-bob. Ushbu bilimlarni qanday o&amp;#039;zlashtirish kerak.&lt;br /&gt;
* 2-bob. Samoviy tasvirlar va ularning sirlari. [[Qadimgi Yunoniston|Qadimgi yunonlarga]] maʼlum boʻlgan 48 ta [[Yulduz turkumlari|yulduz turkumi]] va burjning 36 dekanidan paranatelonlari.&lt;br /&gt;
* 3-bob. [[Sayyora|Sayyoralar]], [[quyosh]] va [[oy|oyning]] ta&amp;#039;siri.&lt;br /&gt;
* 4-bob. Sakkizinchi shar va qo&amp;#039;zg&amp;#039;almas yulduzlarning harakati.&lt;br /&gt;
* 5-bob. Bilimlarning xalqlar o&amp;#039;rtasida taqsimlanishi va kimning qaysi qismiga tegishliligi haqida. Qadimgi usta butun sehrgarlik san&amp;#039;atini uch qismga ajratganligini ta&amp;#039;kidlash bilan boshlanadi: [[Tumor|tumorlar]], sayyoralarga sig&amp;#039;inish va [[Afsun|afsunlar]].&lt;br /&gt;
* 6-bob. Talismanlarda yulduzlarning ta&amp;#039;sirini kuchaytirish uchun fazilatlarning ahamiyati.&lt;br /&gt;
* 7-bob. Talisman uchun nima muhim va nima muhim emasligi haqida ko&amp;#039;proq ma&amp;#039;lumot.&lt;br /&gt;
* 8-bob. Tabiiy narsalarning tartibi. Oddiy sifatlar jadvalini o&amp;#039;z ichiga oladi: [[Issiqlik|issiqlik]], sovuq, namlik, quruqlik va ularning kombinatsiyasi.&lt;br /&gt;
* 9-bob. Sayyoralarning yordamini chaqiruvchi sehrli figuralar va dizaynlarga misollar. Sehrli figuralardagi yulduzlarning kombinatsiyasi va oltita talisman ishlab chiqarish haqida.&lt;br /&gt;
* 10-bob. Sayyoralarga mos keladigan [[Mineral|minerallar]] (toshlar).&lt;br /&gt;
* 11-bob. 36 dekanning sehrli tasvirlari va ularning effektlari. Bu ta&amp;#039;limotni savodsizlardan yashirish kerakligi haqida ogohlantirish bilan boshlanadi, ular - donolik yo&amp;#039;qligida - faqat munajjimning qadr-qimmatini kamsitadi.&lt;br /&gt;
* 12-bob. Hind an&amp;#039;analarida dekanlar.&lt;br /&gt;
===Uchinchi kitob===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1-bob. Yetti samoviy jism: ularning [[Oʻsimliklar|o&amp;#039;simlik]], hayvon va metall dunyosiga ta&amp;#039;siri.&lt;br /&gt;
* 2-bob. O&amp;#039;simlik, hayvon va mineral shohliklarga zodiacal ta&amp;#039;siri.&lt;br /&gt;
* 3-bob. Sehrli belgilar, liboslar va tutatqilarning rangi haqida. Quyosh, oy va beshta sayyoraning insoniyatga umumiy ta&amp;#039;siri ro&amp;#039;yxati bilan yakunlanadi.&lt;br /&gt;
* 4-bob. Nima uchun maxfiy bilim faqat aqti-vaqti bilan oshkor bo&amp;#039;ladi. [[Qurʼon|Qur&amp;#039;onda]] astrologiya haqidagi yagona bob. Qur&amp;#039;onning barcha suralari yettita samoviy jismdan biri bilan bog&amp;#039;liq bo&amp;#039;lib, arablarning homiy sayyorasi [[Venera (sayyora)|Veneraga]] mos keladiganlarga alohida e&amp;#039;tibor qaratiladi. [[Arab alifbosi]] haqida.&lt;br /&gt;
* 5-bob. Muallif kitobning asosiy mavzusi - sehrga qaytadi.&lt;br /&gt;
* 6-bob. Donishmandning ruhiy mohiyati, tabiatning komilligi haqida. Pnevmani bilgan qadimgi faylasuflar ro&amp;#039;yxati (kosmik &amp;quot;nafas&amp;quot;).&lt;br /&gt;
* 7-bob Osmon jismlari bilan aloqa, ularning ta&amp;#039;siri. Amaliy ko&amp;#039;rsatmalar boshlanishi.&lt;br /&gt;
* 8-bob. Quyosh va [[Saturn|Saturnga]] qaratilgan Nabatiy ibodatlar. Muallif bu holatni butparastlik deydi.&lt;br /&gt;
* 9-bob. Osmon jismlarining ruhlari haqida. Yetti samoviy jismning pnevmomalarining batafsil tavsifi; [[Saturn|Saturnning]] pnevmasi Barimas, [[Yupiter]] - Damahus, [[Mars]] - Dagdijus, [[Quyosh]] - Bandalus, [[Venera (sayyora)|Venera]] - Didas, [[Merkuriy]] - Barxujas, [[Oy]] - Garnus deb ataladi.&lt;br /&gt;
* 10-bob. Talismanlar, nazrlar, tutatqilar va xushbo&amp;#039;y moddalar (atirlar) haqida.&lt;br /&gt;
* 11-bob. Talismanslarning ta&amp;#039;siri. Hindiston va Misr sehrli amaliyoti.&lt;br /&gt;
* 12-bob. Sehrli bilimning zarur qoidalari. Sehrli san&amp;#039;atni o&amp;#039;zlashtirishga erishishda amaliyotning ahamiyati haqida bayonot bilan boshlanadi.&lt;br /&gt;
===To&amp;#039;rtinchi kitob===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 1-bob. Yaxshilik va ruhning kuchi. Dunyo va tabiatning yaratilish tarixining beshta tarkibiy qismi. [[Ruh]], [[Materiya|materiya]], tuyg&amp;#039;u, aql, ruh tushunchalarining falsafiy tahlili va ular o&amp;#039;rtasidagi farqlar.&lt;br /&gt;
* 2-bob. Oyga va o&amp;#039;n ikki zodiak belgisining har biriga ibodat. Yetti samoviy jism uchun hindlarning tantanali marosimlari.&lt;br /&gt;
* 3-bob. Xaldiylarning donoligi. Afsonaviy Misrning batafsil tarixi III kitobning 11-bobida boshlangan.&lt;br /&gt;
* 4-bob. Olingan bilimlarning foydasi uchun tasvirlar va mulohazalar. Astrologik va sehrli tabiatning 45 ta izohi.&lt;br /&gt;
* 5-bob. Alkimyo va sehrni egallashdan oldingi 10 ta fan. Sehrli san&amp;#039;atning ildizi qayerda.&lt;br /&gt;
* 6-bob. Yetti samoviy jism sharafiga sehrli formulalar va tutatqilar.&lt;br /&gt;
* 7-bob. Nabatiylar kitobidagi sehrli san&amp;#039;at. Abudaer Abemiaxie tomonidan arab tiliga tarjima qilingan Nabatiy asaridan keng iqtiboslar bilan juda uzun bob.&lt;br /&gt;
* 8-bob. Tartibsizlik tabiatdagi ko&amp;#039;plab tabiiy narsalarning foydali xususiyatlarini taqdim etadi.&lt;br /&gt;
* 9-bob. Koredibdagi ma&amp;#039;bad kitobidan va Qirolicha Folopedre kitobidan mo&amp;#039;jizaviy xususiyatlarga ega tasvirlar haqida.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Xulosa qilib aytganda, muallif Suqrotning vasiyatini va Pifagorning yettita ko&amp;#039;rsatmalarini keltiradi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mukammal shahar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
To&amp;#039;rtinchi kitob, 3-bobda quyosh maqbarasi qurilgandan keyin [[Germes]] Trismegistus tomonidan Sharqiy Misrda qurilgan mukammal al-Asmunain shahri tasvirlangan. Aniq astrologik hisob-kitoblarga ko&amp;#039;ra tartibli go&amp;#039;zal shahar. Markazda to&amp;#039;rtta darvozali qal&amp;#039;a joylashgan. Qal&amp;#039;aning tavsifi Campanella va Sforzinda Filarete tomonidan yozilgan &amp;quot;Quyosh shahri&amp;quot;ni aks ettiradi. Germes darvozalarni turli xil tasvirlar bilan bezatdi: sharqiy darvozalarda - burgut, g&amp;#039;arbiy darvozalarda - buzoq, janubiy darvozalarda - sher, shimoliy darvozalarda - it. Hayvonlarning tasvirlari gapiradi va ularning ruxsatisiz hech kim shaharga kirishi mumkin emas. Qal’aning ichida balandligi yigirma tirsak (taxminan 9 metr) bo‘lgan minora bo‘lib, toj shaharni yoritib turuvchi va haftaning har kuni rangini o‘zgartirib turadigan (jami 7 ta rang).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Olimlar tomonidan olib borilgan tadqiqotlar==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;XIV asr&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Shimoliy Afrika|Shimoliy Afrikadan]] kelgan keng arab faylasufi [[Ibn Xaldun]] sehrni uning marosimlari va tumorlari bilan tanqid qilgan va “Donishmandning maqsadi”ni oʻrgangan. Ushbu kitobni sehr haqida to&amp;#039;liq va eng yaxshi risola deb atagan. Biroq, u adashgan holda mualliflikni matematik Maslama al-Magritiyga bog‘lagan&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;XIV asr&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Charlz VIII xizmatidagi fransuz munajjim - Simon de Fares 1494-1498 yillarda astrologiyani himoya qilish uchun &amp;quot;Recueil des plus célèbres astrologues et quelques hommes doctes&amp;quot; risolasini yozdi. Mashhur munajjimlar va ularning asarlarini xronologik tartibda nomlagan va Pikatrixni o&amp;#039;z davrining eng ajoyib munajjimlari deb ta&amp;#039;riflagan. Asar 15-asrda Pikatrixning tarqalishining qimmatli dalili boʻldi, shuningdek, arab yozuvchisi nomi asta-sekin unutilib, toʻplamning lotincha sarlavhasi bilan almashtirilganligining tasdigʻi boʻldi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;XX asr&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Birinchi zamonaviy tadqiqotchilardan biri nemis sharqshunosi Helmut Ritterdir 1933-yilda arabcha matnni tanqid qilgan. 1962-yilda u Martin Plessner bilan birgalikda Pikatrixning nemis tiliga tarjimasini nashr etgan, bu boshqa olimlarga lotin tilidagi tarjimalarni qiyosiy tahlil qilish imkonini berdi&amp;lt;ref name=&amp;quot;:0&amp;quot; /&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Lotin tilidagi saqlanib qolgan qo&amp;#039;lyozmalar== &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* № 10272 qo&amp;#039;lyozma / [[Rim milliy markaziy kutubxonasi|Rim milliy markaziy kutubxonasi.]]&lt;br /&gt;
* 1536 yil qoʻlyozmasi / [[Florensiya milliy markaziy kutubxonasi]].&lt;br /&gt;
* XVII asrda Parijdagi Notr-Dam kutubxonasiga tegishli bo&amp;#039;lgan №17871 qo&amp;#039;lyozma / [[Fransiya Milliy kutubxonasi]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Astrologiya]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 02:11:55 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Picatrix</comments>
		</item>
</channel></rss>