<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Pirmuhammadxon II - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Pirmuhammadxon_II&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 00:00:45 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Pirmuhammadxon_II&amp;diff=703352&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Pirmuhammadxon_II&amp;diff=703352&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Maʼnolari|Pirmuhammadxon (maʼnolari)}}&lt;br /&gt;
{{Davlat arbobi bilgiqutisi&lt;br /&gt;
| bayroq                    = War flag of Khanate of Bukhara.svg&lt;br /&gt;
| ismi                      = Pirmuhammadxon II&lt;br /&gt;
| asl ismi                  = {{lang-uz|Pirmuhammadxon II}}&lt;br /&gt;
| boshlanish davri = [[1598]]&lt;br /&gt;
| tugash davri = [[1599]]&lt;br /&gt;
| vorisi = [[Joni Muhammad]]&amp;lt;br /&amp;gt;(1599—1603)&lt;br /&gt;
| otasi = [[Sulaymon Sulton]]&lt;br /&gt;
| dini = [[Islom]] [[sunniylik|sunniylik]]&lt;br /&gt;
| bolalari = Muhammad Salim sulton, Ibodulla sulton&lt;br /&gt;
| tavallud joyi = [[Buxoro]]&amp;lt;br /&amp;gt;[[Buxoro xonligi]]&lt;br /&gt;
| vafot joyi = [[Buxoro]]&amp;lt;br /&amp;gt;[[Buxoro xonligi]]&lt;br /&gt;
| lavozim = 13- [[Buxoro xonligi|Buxoro xonligi xoni]]&lt;br /&gt;
| tavallud sanasi = [[1550-yil]]&lt;br /&gt;
| vafot sanasi = [[1599-yil]]&lt;br /&gt;
| oʻtmishdoshi = [[Abdulmoʻminxon]]&amp;lt;br /&amp;gt;(1598)&lt;br /&gt;
| toj_kiydirish_marosimi = [[1598-yil]],[[Buxoro]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Pirmuhammadxon ibn Sulaymon sulton ibn Jonibek sulton&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;  — 1598–1599-yillarda [[Buxoro xonligi|Buxoro xonligida]] hukmronlik qilgan [[Oʻzbeklar|oʻzbek]] [[Shayboniylar]] sulolasining oʻn uchinchi hukmdori.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Kelib chiqishi ==&lt;br /&gt;
Pirmuhammadxon II [[Сулейман султан|Sulaymon Sultonning]] oʻgʻli, [[Oʻzbek ulusi|Oʻzbek xonligi]] asoschisi [[Abulxayrxon (Oʻzbek ulusi)|Abulxayrxonning]] avlodi. [[Abdullaxon II|U Abdullaxon II]] ning ham amakivachchasi hisoblanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Siyosiy faoliyati ==&lt;br /&gt;
[[Abulgʻozixon|Abulg‘ozi Bog‘adirxonning]] „Shajarat al-atrak“, Muhammad Yusuf Munshiyning „Tarixi Mukimxoniy“ va boshqalar kabi bir qator [[O‘rta Osiyo]] manbalari [[Abdullaxon II]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ning o‘g‘li va vorisi [[Abdulmoʻminxon|Abdulmo‘minxonni]] so‘nggi shiboniylar deb biladi. [[Movarounnahr]] hukmdori. Shuning uchun ham ayrim tadqiqotchilar 1598-yilni [[Movarounnahr]] Shiboniylar hukmronligining so‘nggi yili deb ko‘rsatadilar{{sfn|Ахмедов|1982|p=97}}.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Biroq, 1864-yilda V. IN. Velyaminov-Zernov [[Iskandar Munshiy|Iskandar Munshiyning]] „Tarix alamar Abbosiy“ materiallariga asoslanib, Abdalmoʻminxon isyonkor amirlar qoʻlidan vafot etganidan soʻng uning amakisi, Abdullaxon II ning amakivachchasi Pirmuhammad II . Buxoro xonligi taxtiga oʻtirgan, u [[Miyonqol|Miyonqolada]] [[Abdulmoʻminxon]] tomonidan sodir etilgan qirgʻindan yashirinishga muvaffaq boʻldi. Natijada koʻplab mahalliy va xorijiy tadqiqotchilar, masalan, G. Xovors, [[Lane Pool, Stenli|S.]] Lene Pool, K. A. Bosvord, [[Movarounnahr|Movarounnahrdagi]] Shiboniylar sulolasining tarixi [[Abdulmoʻminxon|Abdulmo‘minxon]] bilan emas, Pirmuhammadxon II bilan tugaydi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Buxoro xonligidagi Shiboniylar sulolasining Buxoro xonligidagi so‘nggi vakili Pirmuhammadxon II hokimiyat tepasiga [[1598|1598-]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;yilda kelib, [[Movarounnahr|Movarounnahrdagi]] barcha Shiboniylarning oliy xoni sifatida [[Buxoro xonligi|Buxoro xonligini]] boshqargani{{sfn|Ахмедов|1982|p=100}}.&lt;br /&gt;
Pirmuhammadxon II [[Movarounnahr]] hududiga bostirib kirgan qozoq sultonlariga qarshi muvaffaqiyatli kurash olib bordi. Bu janglarda unga [[Ashtarxoniylar|Ashtarxoniy]] sultonlari yordam bergan. Qozoq sultonlarini daf qilgandan so‘ng [[Samarqand|, Samarqandni]] Pirmuhammadxon II [[Boqi Muhammadxon|Boqiy Muhammad]] va ashtarxoniylar urug‘ining boshqa aʼzolariga jangdagi roli uchun mukofot sifatida berdi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Sharqshunoslarning so‘nggi tadqiqotlari shuni ko‘rsatdiki, [[Boʻriboy Ahmedov|B. A. Ahmedov]] va A. K. Alekseevlar hokimiyatning Shiboniylar qo‘lidan Ashtarxoniylar qo‘liga o‘tish sanasini belgilashda xato qilganlar. Shunday qilib, jahon tarixi fani 1599-yil sanasini tan oldi, bu ham tangalar bilan tasdiqlangan. Faqat bitta manba — &amp;quot; [[Bahr ul-asror|Bahr al-isror]] &amp;quot;da Shiboniylarning [[Ashtarxoniylar]] bilan almashtirilgan yili 1601-yil bo‘lganligi taʼkidlanadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Oilasi ==&lt;br /&gt;
Pirmuhammadxon IIning oʻgʻillari Muhammad Salim Sulton va Ibodulla Sulton Hisori Shodmon va [[Chagʻoniyon|Chagʻoniyonda]] hukmronlik qilganlar{{sfn|Ахмедов|1982|p=98—99}}.&lt;br /&gt;
{{Buxoro hukmdorlari}}&lt;br /&gt;
== Oʻlimi ==&lt;br /&gt;
1599-yilda Bog‘i shamol hududida Pirmuhammadxon II qo‘shinlari bilan ashtarxoniylar urug‘i o‘rtasidagi jangda [[Boqi Muhammadxon|Boqi Muhammad]] qo‘shin markazini ag‘darib, dushman qo‘shinlarini mag‘lub etishga muvaffaq bo‘ldi. Pirmuhammedxon II yaralanib, asirga olinadi. Oradan bir qancha vaqt o‘tgach, u [[Boqi Muhammadxon|Boqi Muhammadning]] buyrug‘i bilan qatl etildi&amp;lt;ref&amp;gt;Thomas Welsford, Four Types of Loyalty in Early Modern Central Asia: the Tūqāy-Tīmūrid takeover of Greater Mā Warā al-Nahr, 1598—1605, Leiden. Boston., Brill, 2013, s.93&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|title=History of civilizations of Central Asia, v. 5: Development in contrast, from the sixteenth to the mid-nineteenth century, p. 629-657, illus.|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000184757?posInSet=6&amp;amp;queryId=3f2fa233-444b-4e87-a5c4-0277499c4be4|website=Unesdoc.unesco.org|accessdate=2019-12-29|deadlink=no|archive-date=2019-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229190134/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000184757%3FposInSet%3D6%26queryId%3D3f2fa233-444b-4e87-a5c4-0277499c4be4}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Oʻshanda oʻz nomidan kumush va mis tangalar chiqargan Shayboniy Keldi Muhammad (1598 — 1604) [[Toshkent]] hokimi boʻlib qolgan&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1601-yil Pirmuhammadxon II bilan Boqi Muhammad o&amp;#039;rtasida qonli to&amp;#039;qnashuv yuz berdi. Mag&amp;#039;lub bo&amp;#039;lgan Pirmuhammadxon II o&amp;#039;ldirildi. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Adabiyotlar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* {{Kitob manbasi |author=Ahmedov B.A.|title=Balx tarixi (XVI—XVIII asrning birinchi yarmi)|date=1982|publisher=Muxlis |location=T |pages=295 |isbn= |ref=Ahmedov }}&lt;br /&gt;
{{chala}}&lt;br /&gt;
{{Shayboniylar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Oʻzbekiston tarixi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Shayboniylar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Buxoro]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Buxoro xonlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Buxoro xonligi kishilari]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 02:15:32 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Pirmuhammadxon_II</comments>
		</item>
</channel></rss>