<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Straz - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Straz&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 22:05:26 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Straz&amp;diff=794077&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Straz&amp;diff=794077&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[Fayl:strass.jpg|thumb|250px|right|[[Papaning tiarasi|Tiaradagi]] strazlar]]&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Strazlar&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{lang-de|Strass}}, [[XVIII asr]] soʻngida yashagan ixtirochi, oynaquyuvchi va zargar G. Shtrass nomidan olingan) —  [[Sinish koʻrsatkichi|jismning sinish koʻrsatkichi]] va [[Yorugʻlik dispersiyasi|dispersligi]] yuqori boʻlgan [[qoʻrgʻoshin]]li oynadan tayyorlanuvchi [[imitatsiya]]langan [[qimmatbaho tosh]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Qimmatbaxo toshlarni shishadan imitatsiyalash o&amp;#039;rta asrlardayoq ma&amp;#039;lum boʻlgan, biroq «straz» so&amp;#039;zi [[elzas]]lik zargar Georg Shtrassning (&amp;#039;&amp;#039;Georges Frédéric Strass&amp;#039;&amp;#039;, 1701—1773) familiyasidan olingan. U tarkibida yuqori darajada [[qo&amp;#039;rg&amp;#039;oshin]] mavjud boʻlgan kaliyli [[shisha]] tayyorlaydi ([[Shixta]]ning tarkibida 50 % [[Qo&amp;#039;rg&amp;#039;oshinli surik]] Pb&amp;lt;sub&amp;gt;3&amp;lt;/sub&amp;gt;O&amp;lt;sub&amp;gt;4&amp;lt;/sub&amp;gt; mavjud) va undan [[brilliant]]larni imitatsiyalovchi [[bijuteriya]]lar ishlab chiqarishda foydalanadi. Shtrass tomonidan yaratilgan shisha — qo&amp;#039;rg&amp;#039;oshinli billur (zamonaviy sinflanishida optik shisha — og&amp;#039;ir [[flint (steklo)|flint]]) bo&amp;#039;lib, «[[Yorqinlik|yorqinligi]]» kuchli boʻlgan sinish ko&amp;#039;rsatkichiga va yuqori disperslik — ranglar «o&amp;#039;yini»ga ega. [[Brilliant]]larni imitatsiyalovchi rangli strazlar ko&amp;#039;proq tarqalgandir.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Strazlarni bo&amp;#039;yash — boshqa shishalar kabi boshlang&amp;#039;ich [[shixta]]ga shisha massasi tarkibidagi ma&amp;#039;lum bo&amp;#039;yalishni ta&amp;#039;minlovchi [[O&amp;#039;tkazuvchi metallar]] birikmalarini, [[ion]]larni quyidagi rangni hosil qiluvchi: [[xrom]] va ikki valentli temir birikmalari — yashil rangni barcha tuslarini, uch valentlik [[temir]] birikmasi esa — sariq va jigarrang tus, [[kobalt]] esa — ko&amp;#039;k tus beruvchi birikmalarni qo&amp;#039;shib hosil qilinadi&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yarim qimmatbaxo strazlar ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Элементы бриллианта.svg|thumb|right|300px|Brilliant elementlari]] Ko&amp;#039;p hollarda faqat shishadan yasalgan emas, balki, barcha imitatsiyalangan qimmatbaxo toshlar va ularning qalbakilari ham strazlar deyiladi. Strazlar homashyosi sifatida [[tog&amp;#039; billuri (ametist)]] kristallari foydalaniladi. Shuningdek etarlicha sifatli boʻlgan qalbaki nusxalar ham keng tarqalgan bo&amp;#039;lib, bir necha qismlardan (dupletlar) tashkil topgan bo&amp;#039;ladi. Toj haqiqiy  qimmatbaxo toshdan, pavilyoni esa shishadan qilinadi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Yana qarang ==&lt;br /&gt;
* [[Swarovski]]&lt;br /&gt;
* [[Piston]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Zargarlik]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 05:07:16 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Straz</comments>
		</item>
</channel></rss>