<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Wiki - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Wiki&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sun, 22 Nov 2026 07:30:46 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Wiki&amp;diff=862634&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Wiki&amp;diff=862634&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Wiki&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ({{Lang-en|wiki}}) — [[Vebsayt|bu veb-sayt]] boʻlib, uning mazmuni foydalanuvchilar tomonidan saytning oʻzi taqdim etgan vositalar yordamida oʻzgartirilishi mumkin. Matnni formatlash va matnga turli ob’ektlarni kiritish [[Viki-matn|wiki belgilash]] yordamida amalga oshiriladi. Xususan, [[Vikipediya|Wikipediya]] va [[Vikimedia Jamgʻarmasi|Wikimedia fondning]] boshqa loyihalari ana shu tamoyillaridan tashkil topgan. Tahrirlash&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Tarixi ==&lt;br /&gt;
„Wiki“ atamasi [[Gavayi tili|gavayi]] tilidan olingan boʻlib, birinchi marta 1995-yil 25-martda WikiWikiWeb ishlab chiqaruvchisi [[Ward Cunningham|Uord Kanningem]] tomonidan „Portlend Sample Repository“ veb-saytni tasvirlash uchun ishlatilgan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://c2.com/ppr/|sarlavha=Portland Pattern Repository|kirish sanasi=2005-05-18|arxivsana=2011-02-22|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110222001143/http://c2.com/ppr/}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Kanningem dvigatel nomini tanlashini Gonolulu xalqaro aeroporti xodimini esga olgani bilan izohlagan, u unga aeroport terminallari o‘rtasida harakatlanadigan kichik avtobusdan wiki-wiki-dan foydalanishni maslahat bergan. Kanningem, shuningdek, foydalanuvchilarga maqolalarni iloji boricha tezroq tahrirlash va yaratish imkonini beruvchi dvigatel yasashni rejalashtirgan. Kanningem dastlab wikini „ishlay oladigan eng oddiy onlayn maʼlumotlar bazasi“ deb taʼriflagan&amp;lt;ref&amp;gt;{{Veb manbasi|url=http://www.wiki.org/wiki.cgi?WhatIsWiki|sarlavha=Ward Cunningham’s original description of Wiki|kirish sanasi=2007-09-08|arxivsana=2008-04-16|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080416212802/http://www.wiki.org/wiki.cgi?WhatIsWiki}}&amp;lt;/ref&amp;gt;. Keyinchalik bu soʻz inglizcha {{Lang-en2|«What I Know Is…»}} („Men bilgan narsa“) deb tarjima qilingan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Wiki tushunchasining mohiyati ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Ward_Cunningham_-_Commons-1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Ward_Cunningham_-_Commons-1.jpg/220px-Ward_Cunningham_-_Commons-1.jpg|thumb| Uord Kanningem, wiki tushunchasi muallifi va birinchi wiki dvigatelining yaratuvchisi]]&lt;br /&gt;
Uord Kanningem va uning hammuallifi Bo Leuf oʻzlarining „Wiki yoʻli: Internetda tezkor hamkorlik“ kitobida wiki tushunchasining mohiyatini quyidagicha taʼriflagan:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Wiki barcha foydalanuvchilarni brauzer kengaytmalarisiz oddiy veb-brauzerdan foydalangan holda wiki-da istalgan sahifani tahrirlashga yoki yangi sahifalar yaratishga taklif qiladi.&lt;br /&gt;
* Wiki deyarli intuitiv tarzda boshqa sahifalarga havolalar yaratish va bu sahifalar mavjudligi yoki yoʻqligini koʻrsatish orqali turli sahifalar orasidagi havolalarni saqlaydi.&lt;br /&gt;
* Wiki tasodifiy tashrif buyuruvchilar uchun ehtiyotkorlik bilan yaratilgan sayt emas. Aksincha, Wiki tashrif buyuruvchilarni doimiy ravishda sayt koʻrinishini oʻzgartiradigan doimiy yaratish va hamkorlik jarayoniga jalb qilishni maqsad qilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Texnik asoslari ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Wikitext-wiki_markup-wikipedia.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Wikitext-wiki_markup-wikipedia.png/220px-Wikitext-wiki_markup-wikipedia.png|thumb| [[MediaWiki]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;da Wiki matnini tahrirlash]]&lt;br /&gt;
Wiki muhitini yaratish uchun sizga maxsus [[Dasturiy taʼminot|dastur]] kerak boʻlib, u wiki dvigateli hisoblanadi. Bu tarkibni boshqarish tizimlarining shaxsiy turi, tuzilishi va funksionalligi jihatidan juda oddiy hisoblanadi hamda tarkibni tuzish va qayta ishlash boʻyicha deyarli barcha harakatlar foydalanuvchilar tomonidan qoʻlda amalga oshiriladi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Vikipediya|Wikipediya]] va boshqa [[Vikimedia Jamgʻarmasi|Wikimedia Foundation]] saytlarining ishlashi [[MediaWiki]] dvigateliga asoslangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Xususiyatlari ==&lt;br /&gt;
Wiki tili wiki-sahifalar oʻrtasida havolalar yaratish uchun giperhavolalarni qoʻllab-quvvatlaydi va [[HTML]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;ga qaraganda tavsifliroq va xavfsizroqdir, chunki [[JavaScript]] va [[CSS|kaskadli uslublar jadvallaridan]] foydalanish cheklangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{Manbalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Wiki]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 07:36:32 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Wiki</comments>
		</item>
</channel></rss>