<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Yupiter - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Yupiter&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Fri, 20 Nov 2026 13:48:51 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Yupiter&amp;diff=240227&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Yupiter&amp;diff=240227&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Maʼnolari|Yupiter (maʼnolari)}}&lt;br /&gt;
{{Sayyora bilgiqutisi&lt;br /&gt;
| name = Yupiter&lt;br /&gt;
| symbol = [[Fayl:Jupiter symbol (bold).svg|24px|♃]]&lt;br /&gt;
| tasvir = Jupiter and its shrunken Great Red Spot.jpg&lt;br /&gt;
| izoh = [[Voyager|Voyajer]] kosmik kemasi olgan surat (1979).&lt;br /&gt;
| background = #f8f9fa&lt;br /&gt;
| named_after = [[Yupiter (xudo)|Yupiter]]&lt;br /&gt;
| orbit_ref =&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| epoch = [[J2000]]&lt;br /&gt;
| aphelion = {{convert|816.62|Gm|AU|sigfig=5|abbr=unit|lk=on}}&lt;br /&gt;
| perihelion = {{convert|740.52|Gm|AU|sigfig=5|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| time_periastron = 21-yanvar 2023-yil&amp;lt;ref name=horizons-perihelion&amp;gt;{{veb manbasi|url=https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&amp;amp;COMMAND=%27599%27&amp;amp;START_TIME=%272023-01-01%27&amp;amp;STOP_TIME=%272023-01-31%27&amp;amp;STEP_SIZE=%273%20hours%27&amp;amp;QUANTITIES=%2719%27|title=HORIZONS Planet-center Batch call for January 2023 Perihelion|website=ssd.jpl.nasa.gov|type=Perihelion for Jupiter&amp;#039;s planet-center (599) occurs on 2023-Jan-21 at 4.9510113au during a rdot flip from negative to positive|publisher=NASA/JPL|access-date=2021-09-07}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| semimajor = {{convert|778.57|Gm|AU|sigfig=5|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| eccentricity = {{val|0.0489}}&lt;br /&gt;
| inclination =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* 1.303° ([[ekliptika]]ga nisbatan)&amp;lt;ref name=&amp;quot;VSOP87&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 6.09° ([[Quyosh]] [[ekvator]]iga nisbatan0&amp;lt;ref name=&amp;quot;VSOP87&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
* 0.32° (oʻzgarmas tekislikka nisbatan)&amp;lt;ref name=Souami_Souchay_2012 /&amp;gt;&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| asc_node = 100.464°&lt;br /&gt;
| arg_peri = 273.867°&amp;lt;ref name=&amp;quot;VSOP87&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| mean_anomaly = 20.020°&amp;lt;ref name=&amp;quot;VSOP87&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| period =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* {{val|11.862|u=[[yil]]}}&lt;br /&gt;
* {{val|fmt=commas|4332.59|u=days}}&lt;br /&gt;
* {{val|fmt=commas|10475.8|u=Yovian [[quyosh]] [[kun]]i}}&amp;lt;ref name=&amp;quot;planet_years&amp;quot;&amp;gt;{{veb manbasi |url=http://cseligman.com/text/sky/rotationvsday.htm |title=Rotation Period and Day Length |last=Seligman |first=Courtney |access-date=13-avgust 2009-yil}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| synodic_period = {{val|398.88|u=days}}&lt;br /&gt;
| avg_speed = {{convert|13.07|km/s|mi/s|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| satellites = 80 ([[2021]])&amp;lt;ref name=80moons/&amp;gt;&lt;br /&gt;
| physical_ref =&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot; /&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;Seidelmann Archinal Aʻhearn et al. 2007&amp;quot;&amp;gt;{{jurnal manbasi |doi=10.1007/s10569-007-9072-y |last1=Seidelmann |first1=P. Kenneth |last2=Archinal |first2=Brent A. |last3=A&amp;#039;Hearn&amp;lt;!-- written A&amp;#039;hearn here, mostly A&amp;#039;Hearn elsewhere --&amp;gt; |first3=Michael F. |last4=Conrad |first4=Albert R. |last5=Consolmagno |first5=Guy J. |last6=Hestroffer |first6=Daniel |last7=Hilton |first7=James L. |last8=Krasinsky |first8=Georgij A. |last9=Neumann |first9=Gregory A.| last10=Oberst | first10=Jürgen |last11=Stooke |first11=Philip J. |last12=Tedesco |first12=Edward F. |last13=Tholen |first13=David J. |last14=Thomas |first14=Peter C. |last15=Williams |first15=Iwan P. |year=2007 |title=Report of the IAU/IAG Working Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006 |url=https://archive.org/details/sim_celestial-mechanics-and-dynamical-astronomy_2007_98_3/page/155 |journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy |volume=98 |issue=3 |pages=155–180 |bibcode=2007CeMDA..98..155S|doi-access=free | issn = 0923-2958}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&amp;lt;ref name=&amp;quot;PS15&amp;quot;&amp;gt;{{kitob manbasi |last2=Lissauer |first2=Jack J. |last1=de Pater |first1=Imke |title=Planetary Sciences |date=2015 |url=https://books.google.com/books?id=stFpBgAAQBAJ&amp;amp;pg=PA250 |page=250 |publisher=Cambridge University Press |location=New York |isbn=978-0-521-85371-2 |edition=2nd updated}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| flattening = {{val|0.06487}}&lt;br /&gt;
| equatorial_radius =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* {{convert|71492|km|mi|0|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
* {{val|11.209|u=(Yer)}}&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| polar_radius =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* {{convert|66854|km|mi|0|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
* {{val|10.517|u=(Yer)}}&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| mean_radius = {{convert|69911|km|mi|0|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;{{val|10.973|u=(Yer)}}&lt;br /&gt;
| surface_area =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* {{convert|6.1469e10|km2|sqmi|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
* {{val|120.4|u=(Yer)}}&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| volume =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* {{convert|1.4313e15|km3|cumi|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
* {{val|fmt=commas|1321|u=(Yer)}}&lt;br /&gt;
  }}&lt;br /&gt;
| mass =&lt;br /&gt;
  {{plainlist |&lt;br /&gt;
* {{convert|1.8982e27|kg|lb|sigfig=5|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
* {{val|317.8|u=(Yer)}}&lt;br /&gt;
* 1/1047 Sun&amp;lt;ref name=ssd-constants&amp;gt;{{veb manbasi |title=Astrodynamic Constants |publisher=JPL Solar System Dynamics |date=27-fevral 2009-yil |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/?constants |access-date=8-avgust 2007-yil}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
   }}&lt;br /&gt;
| density = {{convert|1326|kg/m3|lk=on|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| surface_grav = {{convert|24.79|m/s2|lk=on|abbr=unit}} &amp;lt;br /&amp;gt;2.528&amp;amp;nbsp;g&lt;br /&gt;
| moment_of_inertia_factor = {{val|0.2756|0.0006}}&amp;lt;ref name=&amp;quot;Ni2018&amp;quot;&amp;gt;{{jurnal manbasi | last=Ni| first=D. | title=Empirical models of Jupiter&amp;#039;s interior from Juno data | journal=Astronomy &amp;amp; Astrophysics | volume=613 | year=2018 | page=A32 | doi=10.1051/0004-6361/201732183 | doi-access=free | bibcode=2018A&amp;amp;A...613A..32N }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| escape_velocity = {{convert|59.5|km/s|mi/s|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| rotation = {{val|9.9258|u=hours}} (9 soat 55 daqiqa 33 s)&amp;lt;ref name=&amp;quot;planet_years&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
| sidereal_day = 9.9250 [[soat]] (9 soat 55 daq 30 s)&lt;br /&gt;
| rot_velocity = {{convert|12.6|km/s|mi/s km/h|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| axial_tilt = 3.13°&lt;br /&gt;
| right_asc_north_pole = 268.057°; {{RA|17|52|14}}&lt;br /&gt;
| declination = 64.495°&lt;br /&gt;
| albedo = 0.503 (bond)&amp;lt;ref name=&amp;quot;Li_et_al&amp;quot;/&amp;gt;&amp;lt;br /&amp;gt;0.538 (geometrik)&amp;lt;ref name=&amp;quot;Mallama_et_al&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
| magnitude = −2.94&amp;lt;ref name=&amp;quot;Mallama_and_Hilton&amp;quot; /&amp;gt; dan −1.66 gacha&amp;lt;ref name=&amp;quot; Mallama_and_Hilton&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| angular_size = 29.8&amp;quot; dan 50.1&amp;quot; gacha&lt;br /&gt;
| adjectives =&lt;br /&gt;
| temp_name1 = 1 bar&lt;br /&gt;
| min_temp_1 =&lt;br /&gt;
| mean_temp_1 = 165 [[Kelvin|K]]&lt;br /&gt;
| max_temp_1 =&lt;br /&gt;
| temp_name2 = 0.1 bar&lt;br /&gt;
| min_temp_2 = 78 K&lt;br /&gt;
| mean_temp_2 = 128 K&lt;br /&gt;
| max_temp_2 = 1000 K&lt;br /&gt;
| atmosphere = yes&lt;br /&gt;
| atmosphere_ref =&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot; /&amp;gt;&lt;br /&gt;
| surface_pressure = {{nowrap|200–600 kPa}}&amp;lt;ref&amp;gt;{{jurnal manbasi | title=Jupiter&amp;#039;s Deep Cloud Structure Revealed Using Keck Observations of Spectrally Resolved Line Shapes | last1=Bjoraker | first1=G. L. | last2=Wong | first2=M. H. | last3=de Pater | first3=I. | last4=Ádámkovics | first4=M. | journal=The Astrophysical Journal | volume=810 | issue=2 | id=122 | pages=10 | date=2015-yil sentabr | doi=10.1088/0004-637X/810/2/122 | arxiv=1508.04795 | bibcode=2015ApJ...810..122B | s2cid=55592285 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
| scale_height = {{convert|27|km|mi|abbr=unit}}&lt;br /&gt;
| atmosphere_composition =&lt;br /&gt;
{{unbulleted list |class=nowrap&lt;br /&gt;
| {{val|89|2.0|u=%}} [[vodorod]] ({{chem2|H2}})&lt;br /&gt;
| {{val|10|2.0|u=%}} [[geliy]] (He)&lt;br /&gt;
| {{val|0.3|0.1|u=%}} [[metan]] ({{chem2|CH4}})&lt;br /&gt;
| {{val|0.026|0.004|u=%}} [[ammiak]] ({{chem2|NH3}})&lt;br /&gt;
| {{val|0.0028|0.001|u=%}} [[vodorod deyteridi]] (HD)&lt;br /&gt;
| {{val|0.0006|0.0002|u=%}} [[etan]] ({{chem2|C2H6}})&lt;br /&gt;
| {{val|0.0004|0.0004|u=%}} [[suv]] ({{chem2|H2O}})&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Yupiter&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; yoki &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Mushtariy&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;arab&amp;#039;&amp;#039;.) — [[Quyosh tizimi]]ning [[Quyosh]]dan uzoqligi boʻyicha beshinchi va kattaligi jihatdan birinchi oʻrindagi [[sayyora]]sidir. [[Astronomik belgi]]si ﬁ [[Fayl:Jupiter symbol (fixed width).svg|16px|♃]]. Uning massasi Quyosh tizimidagi barcha sayyoralarning umumiy massasidan ikki yarim baravar koʻpdir. Yupiter, [[Saturn]], [[Uran]] hamda [[Neptun]] bilan birga [[gazli gigantlar]] toifasiga kiradi. Bu sayyora odamlarga qadim zamondan maʼlum boʻlgan boʻlib, qadimgi Rim mifologiyasidagi xudo – [[Yupiter (xudo)|Yupiter]] sharafiga shunday nomlangan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yupiter asosan [[vodorod]] va [[geliy]]dan tashkil topan. Sayyoraning markazida kuchli bosim ostidagi, ogʻir elementlardan tashkil topgan yadrosi bor. Sayyoraning atmosferasi bir nechta chiziqlarga boʻlingan, bu ularning chegaralarida kuchli boʻronlarni hosil qiladi. Buning sezilarli natijasi – Katta Qizil Dogʻ, ulkan boʻron. U odamlarga [[XVII asr]]dan buyon maʼlum. Atmosfera ichiga chuqurlashib borgan sari bosim va harorat oshadi. Yupiter kuchli [[magnitosfera]]ga ega.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yupiterning hozirga qadar 80 ta yoʻldoshi aniqlangan.&amp;lt;ref name=80moons/&amp;gt; Uning eng katta 4 ta yoʻldoshi [[Galileo Galilei|Galileo Galiley]] tomonidan 1610-yil aniqlangan. Yupiterning yoʻldoshi [[Ganimed]]ning diametri [[Merkuriy]]nikidan katta. [[Yevropa (yoʻldosh)|Yevropaning]] ichki qatlamida okean aniqlangan, [[Io]] boʻlsa Quyosh sistemasidagi eng kuchli vulqonlari bilan mashhur.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Yupiter [[NASA]]ning 8 ta sayyoralararo stansiyalari bilan kuzatilgan. Eng ahamiyatlilari [[Pioneer|„Pioner“]] va „[[Voyager|Voyajer]]“, keyinchalik sayyoraga zond tushirgan „Galileo“ boʻlgan. Yupiterga borgan oxirgi apparat „[[New Horizons|Yangi ufqlar]]“, hozir u [[Pluton (sayyora)|Plutonga]] yoʻl olgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Fizik tasnifi ==&lt;br /&gt;
Yupiterning Quyoshdan oʻrtacha uzoqligi 5,204 [[astronomik birlik]] (778,6 million km) ga teng. Orbitasining ekssentrisiteti 0,0484. Orbita tekisligi va ekliptika orasidagi burchak G18. Quyosh atrofida siderik aylanish davri 4332,59 sutka (11,862 yil), [[orbita]] boʻylab oʻrtacha tezligi 13,01&amp;amp;nbsp;km/s. Yerdan Quyoshga nisbatan qarama-qarshi turishi har 398,88 [[sutka]]da qaytariladi (sinodik davr), yaʼni bunday roʻpara turish vaziyati har gal avvalgisidan deyarli bir oy kech keladi. Bu vaqtda Yupiter koʻzga ancha ravshan (Venera va Marsdzm keyin) sayyora boʻlib koʻrinadi. Uning koʻrinma yulduz kattaligi – 1,2 dan 2,7 gacha oʻzgarib turadi. Yupiter teleskopda elliptik disk shaklida koʻrinadi. Koʻrinma diametri 32&amp;quot; dan 50&amp;quot; gacha oʻzgarib turadi. [[&amp;lt;nowiki&amp;gt;XVII&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asr]] boshida Yupiterni Galiley birinchi boʻlib oʻz teleskopida kuzatgan. Yupiterning haqiqiy ekvatorial diametri 143600&amp;amp;nbsp;km boʻlib, Yer diametridan 11,26 marta katta. Uning qutbiy diametri boʻyicha bosiqligi 1/16 boʻlib, qutbiy diametri ekvatorial diametridan 1100&amp;amp;nbsp;km ga qisqadir. Yupiterning sirti Yer sirtidan 122 marta, hajmi 1345 marta kattgg, yoʻddoshlarining harakatlariga asosan aniqdangan massasi Yernikidan 318,36 marta katta, yaʼni 191029g; lekin zichliga Yer zichligining 0,24 qismiga teng, yaʼni 1,33 g/sm³. Yupiter sathidagi ogʻirlik – tezlanishi Yerdagidan 2,51 marta katta, kritik tezlik, yaʼni ogʻirlik kuchi taʼsirini yengib chiqish tezligi 59,5&amp;amp;nbsp;km/s. Teleskopda kuzatilganda Yupiter sirtida ekvator boʻylab qora belbogʻlar qoʻrinadi. Bu belbogʻlar vaqt oʻtishi bilan oʻzgarib turadi, bundan koʻrinayotgan hodisalar uning sirtida emas, balki atmosferasiga tegishli, degan xulosa kelib chiqadi. Yupiter gardishida bunday oʻzgarib turadigan belbogʻlardan tashqari deyarli doimiy, oʻzgarmaydigan detallar ham quzatiladi. Masalan, 1878-yilda kashf etilgan qizil dogʻ elliptik shaklda boʻlib, uning oʻlchami 13000x40000 km. 1974-yilda [[AQSh]]ning „Pioner-11“ sayyoralararo avtomatik styasining 43000&amp;amp;nbsp;km masofadan yuborgan maʼlumotlariga qaraganda qizil dogʻ hozir ham rivojlanib borayotgan ulkan atmosfera toʻfonidan iborat ekanligi maʼlum boʻldi. Bu dogʻ Yupiter atmosferadagi juda kuchli qoʻzgʻalish jarayoni boʻlib, gaz massasining aylanishi boʻlishi mumkin degan taxmin bor, ammo bu hodisaning sababi aniq emas. Qizil dogʻ baʼzi yillarda keskin qizil rangda, baʼzi yillarda oqish rangda boʻlib, yaxshi koʻrinmaydi, hatto butunlay koʻrinmay qolishi ham mumkin.&lt;br /&gt;
=== Atmosfera ===&lt;br /&gt;
Yupiterning zichligi boshqa gigant sayyoralardagiga nisbatan kam boʻlgani uchun u, asosan, vodorod va geliydan iborat boʻlishi mumkin, degan xulosa kelib chiqadi. Yupiter atmosferasi 60 % molekulyar [[vodorod]], 36 % [[geliy]], 3 % [[neon]], 1 % ga yaqin [[ammiak]] va [[metan]]dan tashkil topgan. Yupiter atmosferasidagi vodorod va geliyning oʻzaro nisbati Quyoshdagidek. Shuningdek, Yupiterning magnit qutblari Yer magnit qutblariga qarama-qarshi ekanligi va kuchli radiatsion belbogʻlar mavjud boʻlib, Yernikidan 10 marta kuchli, radiatsion belbogʻlarida elektronlar konsentratsiyasining 1000 marta ortiqligi tasdiqlandi. Harakatlanuvchi detallarini kuzatish natijasida Yupiterning oʻz oʻqi atrofida aylanishi aniqlangan. Yupiter ekvator tekisligining ekliptika tekisligiga ogʻmaligi 3° G boʻlib, unda yil fasllari yoʻq va har xil kenglamalarda aylanish davri turlicha. Yupiter Yerga nisbatan Quyosh energiyasini 27 marta kamroq oladi, shuning uchun Quyosh nuri tushgan va eng koʻp isiydigan hududlari sirtidagi temperatura – 100—150°. Shuning uchun Yupiterdagi bulutlar past trada kondensatsiyalangan ammiak kristallaridan iborat deb hisoblanadi. Yupiterning 17 ta yoʻldoshi boʻlib, eng yirik 4 tasini 1610-yilda Galiley ochgan. Ular Io, Yevropa, Ganimed va Kallisto boʻlib, kichik [[durbin]]da koʻrinadi. Ularning orbitalari deyarli aylanadan iborat va Yupiterning ekvator tekisligida yotadi. [[Daniya]]lik astronom [[Ole Rømer|Ole Ryomer]] [[1675-yil]]da Yupiter birinchi yoʻldoshining tutilishi (Yupiterning orqasiga oʻtishi)ni kuzatib, yorugʻlik tezligini oʻlchagan, 4 ta yoʻldoshning sirtidagi detallarni kuzatib, ularning oʻz oʻqi atrofida aylanish davri Yupiter atrofida aylanish davriga tengligini va ular doim Yupiterga bir tomoni bilan turishini aniqlagan. Yupiterning yoʻldoshlarida atmosfera topilmagan. &amp;lt;nowiki&amp;gt;XIX—XX&amp;lt;/nowiki&amp;gt; asrlarda Yupiterning yana 13 ta juda kichik yoʻldoshlari topildi (17 yoʻldosh 1999-yil kashf etilgan). Bulardan 8 13 va 17 yoʻldoshlarning sayyora atrofida teskari tomonga harakatlanishi aniqlangan. Yupiterni tadqiq etishda AQShning Yupiter yaqinidan uchib oʻtgan „&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[Pioneer 10|Pioner-10]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;“ (1973), „&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[Pioneer 11|Pioner-11]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;“ (1974), „[[Voyager 1|Voyajer-1]]“, „[[Voyager 2|Voyajer-2]]“ (1979) sayyoralararo avtomatik st-yalari va sayyoraning birinchi sunʼiy yoʻldoshi „&amp;lt;nowiki/&amp;gt;[[Galileo]]&amp;lt;nowiki/&amp;gt;“ (1995—2001) kemasining hissasi juda katta boʻddi. Bu kema yordamida Yupiterning juda shaffof va yupqa tashqi halqasi borligi aniqlandi.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Galereya ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;gallery mode=&amp;quot;packed&amp;quot; heights=&amp;quot;200px&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
Fayl:Gemini North Infrared View of Jupiter.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Hubble Visible View of Jupiter.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Hubble Ultraviolet View of Jupiter.jpg&lt;br /&gt;
Fayl:Hubbleʼs View of Jupiter and Europa in August 2020.jpg&lt;br /&gt;
&amp;lt;/gallery&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar|refs=&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;fact&amp;quot;&amp;gt;{{veb manbasi |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/jupiterfact.html |title=Jupiter Fact Sheet |publisher=NASA |last=Williams |first=David R. |access-date=13-oktabr 2017-yil |date=26-fevral 2021-yil |arxivsana=2019-12-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191229035429/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/jupiterfact.html }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=VSOP87&amp;gt;{{jurnal manbasi |title=Numerical expressions for precession formulae and mean elements for the Moon and planets |url=https://archive.org/details/sim_astronomy-and-astrophysics_1994-02-10_282_2/page/663 |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=282 |issue=2 |pages=663–683 |date=February 1994 |last1=Simon |first1=J. L. |last2=Bretagnon |first2=P. |last3=Chapront |first3=J. |last4=Chapront-Touzé |first4=M. |last5=Francou |first5=G. |last6=Laskar |first6=J. |bibcode=1994A&amp;amp;A...282..663S}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=Souami_Souchay_2012&amp;gt;{{jurnal manbasi&lt;br /&gt;
 | title=The solar system&amp;#039;s invariable plane&lt;br /&gt;
 | last1=Souami | first1=D. | last2=Souchay | first2=J.&lt;br /&gt;
 | journal=Astronomy &amp;amp; Astrophysics&lt;br /&gt;
 | volume=543 | id=A133 | pages=11 | date=July 2012&lt;br /&gt;
 | doi=10.1051/0004-6361/201219011 | bibcode=2012A&amp;amp;A...543A.133S | doi-access=free }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;80moons&amp;quot;&amp;gt;[https://www.smithsonianmag.com/smart-news/amateur-astronomer-discovers-new-moon-orbiting-jupiter-180978258/ Amateur Astronomer Discovers New Moon Orbiting Jupiter], Smithsonian Magazine, 22-iyul 2021-yil&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;Li_et_al&amp;quot;&amp;gt;{{jurnal manbasi&lt;br /&gt;
 | title=Less absorbed solar energy and more internal heat for Jupiter&lt;br /&gt;
 | last1=Li | first1=Liming | last2=Jiang | first2=X.&lt;br /&gt;
 | last3=West | first3=R. A. | last4=Gierasch | first4=P. J.&lt;br /&gt;
 | last5=Perez-Hoyos | first5=S. | last6=Sanchez-Lavega | first6=A.&lt;br /&gt;
 | last7=Fletcher | first7=L. N. | last8=Fortney | first8=J. J.&lt;br /&gt;
 | last9=Knowles | first9=B. | last10=Porco | first10=C. C.&lt;br /&gt;
 | last11=Baines | first11=K. H. | last12=Fry | first12=P. M.&lt;br /&gt;
 | last13=Mallama | first13=A. | last14=Achterberg | first14=R. K.&lt;br /&gt;
 | last15=Simon | first15=A. A. | last16=Nixon | first16=C. A.&lt;br /&gt;
 | last17=Orton | first17=G. S. | last18=Dyudina | first18=U. A.&lt;br /&gt;
 | last19=Ewald | first19=S. P. | last20=Schmude | first20=R. W.&lt;br /&gt;
 | journal=Nature Communications&lt;br /&gt;
 | volume=9 | issue=1 | page=3709 | year=2018&lt;br /&gt;
 | doi=10.1038/s41467-018-06107-2 | pmid=30213944&lt;br /&gt;
 | pmc=6137063 | bibcode=2018NatCo...9.3709L }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref name=&amp;quot;Mallama_et_al&amp;quot;&amp;gt;{{jurnal manbasi |title=Comprehensive wide-band magnitudes and albedos for the planets, with applications to exo-planets and Planet Nine |journal=Icarus |first1=Anthony |last1=Mallama |first2=Bruce |last2=Krobusek |first3=Hristo |last3=Pavlov |volume=282 |pages=19–33 |year=2017 |doi=10.1016/j.icarus.2016.09.023 |bibcode=2017Icar..282...19M |arxiv=1609.05048 |s2cid=119307693 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;ref Name=&amp;quot;Mallama_and_Hilton&amp;quot;&amp;gt;{{jurnal manbasi |author=Mallama, A. |author2=Hilton, J. L. |title=Computing Apparent Planetary Magnitudes for The Astronomical Almanac |journal=Astronomy and Computing |volume=25 | pages=10–24 |year=2018 |doi=10.1016/j.ascom.2018.08.002 |bibcode=2018A&amp;amp;C....25...10M|arxiv=1808.01973 |s2cid=69912809 }}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
{{Commons turkum}}&lt;br /&gt;
* {{kitob manbasi |first=Hans |last=Lohninger |display-authors=etal |date=2-noyabr 2005-yil |chapter-url=http://www.vias.org/spacetrip/jupiter_1.html |chapter=Jupiter, As Seen By Voyager 1 |url=http://www.vias.org/spacetrip/index.html |title=A Trip into Space |publisher=Virtual Institute of Applied Science |access-date=9-mart 2007-yil}}&lt;br /&gt;
* {{veb manbasi |first=Tony |last=Dunn |year=2006 |url=http://orbitsimulator.com/gravity/articles/joviansystem.html |title=The Jovian System |work=Gravity Simulator |access-date=9-mart 2007-yil}}&lt;br /&gt;
* [https://www.flickr.com/photos/136797589@N04/albums/72157685871712710 Yupiter] haqida qisqa hajmli videolar&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{quyosh tizimi}}&lt;br /&gt;
{{OʻzME}}&lt;br /&gt;
{{Tashqi havolalar}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Turkum:Astronomiya]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Quyosh tizimi]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Yupiter]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{astro-stub}}&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Fri, 07 Aug 2026 16:03:45 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Yupiter</comments>
		</item>
</channel></rss>