<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
	<channel>
		<title>Zaynulla Rasulev - Oʻzgarishlar tarixi</title>
		<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Zaynulla_Rasulev&amp;action=history</link>
		<description>Ziyosferadagi mazkur sahifaning oʻzgarishlar tarixi</description>
		<language>uz</language>
		<generator>MediaWiki 1.45.1</generator>
		<lastBuildDate>Sat, 21 Nov 2026 08:58:22 GMT</lastBuildDate>
		<item>
			<title>Programmer: Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.</title>
			<link>https://ziyosfera.uz/index.php?title=Zaynulla_Rasulev&amp;diff=885052&amp;oldid=prev</link>
			<guid isPermaLink="false">https://ziyosfera.uz/index.php?title=Zaynulla_Rasulev&amp;diff=885052&amp;oldid=prev</guid>
			<description>&lt;p&gt;Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;Yangi sahifa&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi&lt;br /&gt;
| religion           = Islom&lt;br /&gt;
| birth_date         = {{Birth date|df=y|1833|03|25}}&lt;br /&gt;
| image              = Rasulev Zaynulla.jpg&lt;br /&gt;
| birth_place        = Sharip, [[Boshqirdiston]]&amp;lt;nowiki&amp;gt;, [Rossiya]]&amp;lt;/nowiki&amp;gt;&lt;br /&gt;
| death_date         = {{Death date and age|df=y|1917|02|02|1833|03|25}}&lt;br /&gt;
| death_place        = Troitsk, Chelyabinsk viloyati, [[Rossiya]]&lt;br /&gt;
| native_name        = {{lang-ba|Зәйнулла Рәсүлев}}, {{lang-ru|Зайнулла́ Расу́лев}}&lt;br /&gt;
| occupation         = [[imom|diniy yetakchi]], [[jadid]]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Zaynulla Rasulev&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Zaynulla bin Xabibulla bin&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;Rasūl&amp;#039;&amp;#039;; {{Lang-ba|Зәйнулла Рәсүлев}}, {{Lang-ru|Зайнулла́ Расу́лев}}, 1833-yil 25-mart — 1917-yil 2-fevral) 19-asr va 20-asr boshlarida yashab ijod qilgan [[Boshqirdlar|boshqird]] diniy yetakchisi. U [[Jadidchilik|jadidchilikning]] eng muhim namoyandalaridan biri, ilk jadidchilik [[Madrasa|madrasalaridan]] birining tashkilotchisi sifatida eʼtiborga sazovordir.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Hayoti ==&lt;br /&gt;
[[Fayl:Rasulev_Zaynulla_the_entrance_to_the_cemetery.jpg|thumb| Zaynulla Rasulev qabriga kirish qismi]]&lt;br /&gt;
Zaynulla Rasulev 1833-yilda Orenburg gubernatorligining Verxeuralsk viloyatidagi Sharip qishlogʻida (bu vaqtda Rossiyaning [[Boshqirdiston|Boshqirdiston Respublikasi]], Uchalinskiy tumani tasarrufida) mahalliy islom jamoasi [[Mulla|mullasining]] oilasida tugʻilgan. Avval oʻz qishlogʻidagi [[Madrasa|madrasada]], keyin Troitskdagi madrasada taʼlim olgan. Taʼlimni yakunlaganidan soʻng, u imomlik faoliyatini boshlagan. 1858-yildan Yoʻldosh qishlogʻida (hozirgi [[Boshqirdiston|Boshqirdistonning]] Uchalin tumanida) imom xatiblik qilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zaynulla talabalik yillaridayoq [[Tasavvuf|tasavvufga]] qiziqib qolgan. 1859-yilda [[Naqshbandiya]] [[Tariqat|tasavvufiy tariqati]] tarkibiga kirgan. 1869—1870-yillarda [[Istanbul|Istanbulda]] [[shayx]] Ahmad Ziyouddin Gumushhaneviydan individual tarzda taʼlim olgan. Undan ijoz yoki soʻfiy Naqshbandiy taʼlimotini oʻrgatishlikka ruxsat olgan. Keyinchalik [[haj]] ziyoratini amalga oshirgan. Boshqirdistonga qaytgach, mahalliy soʻfiylik urf-odatlariga bir qancha yangiliklar kiritgan, jumladan, baland ovozda [[zikr]] aytish, mavludni nishonlash (Islom paygʻambari Muhammadning tavallud kuni), munchoq taqish va hokazolarni targʻib qilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zaynulla Rasulev soʻfiylikni targʻib qilgani uchun taʼqiblarga uchragan, mahalliy konservativ [[Mulla|mullalar]] va asosiy islom amaldorlari uni bid’atlarni tarqatishda va hokimiyat faoliyatiga putur yetkazishda ayblaganlar. Ularning yozma qoralashi bilan Zaynulla Rasulev hibsga olinib, surgunga joʻnatilgan. [[Zlatoust]] (sakkiz oy), [[Nikolsk|Nikolsk (Vologda viloyati)]] (1873—1876) va [[Kostroma (shahar)|Kostromada]] (1876—1881) ketma-ket surgunda umr kechirishiga toʻgʻri kelgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1881-yilda u surgundan qaytib, Boshqirdistonning Oqqoʻja qishlogʻida diniy rahnamolik faoliyatini davom ettiradi. U ikkinchi marta haj ziyoratiga boradi. 1884-yildan Rasulev Troitskdagi shahar masjidining [[Imom|imomi]] lavozimini egallaydi. Keyinchalik [[Ural (oʻlka)|Uraldagi]] birinchi [[Jadidchilik|jadid]] oʻquv yurtlaridan biri boʻlgan &amp;#039;&amp;#039;Rasuliya&amp;#039;&amp;#039; [[Madrasa|madrasasini]] tashkil etadi. Uning koʻplab shogirdlari va izdoshlari boʻlgan. Keyinchalik, ularning katta qismi Rossiyadagi eng nufuzli musulmon rahbarlari sifatida faoliyat yuritgan&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zaynulla Rasulev 1917-yil 2-fevral sanasida vafot etgan. U Troitskdagi eski musulmon qabristoniga dafn etilgan.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Boshqird xalqining xotirasida Zaynulla Rasulev tomonidan amalga oshirilgan moʻjizalar va shifobaxsh harakatlar haqida koʻplab afsonalar saqlanib qolgan&amp;lt;ref&amp;gt;[http://yeshlek-gazeta.ru/2008/03/15/bash1185ortto1187-b1257jj1257k.html &amp;#039;&amp;#039;Bashҡorttoң bөyөk shәyexe \\ The great shekh of Bashkirs&amp;#039;&amp;#039;.] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110227235533/http://yeshlek-gazeta.ru/2008/03/15/bash1185ortto1187-b1257jj1257k.html |date=2011-02-27 }} Article in the newspaper Yeshlek (‘’Yәshlek’’){{In lang|ba}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uning oʻgʻli Gabduraxman Rasulev ham boshqird diniy rahbari boʻlgan&amp;lt;ref&amp;gt;Yunusova A. B. [http://window.edu.ru/window/library?p_rid=50395 &amp;#039;&amp;#039;Islam v Bashkortostane&amp;#039;&amp;#039;.] — M.: Logos, 2007. — 96 s. (Islam v Rossii / pod red. A. V. Malashenko){{In lang|ru}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
[[Fayl:Мечеть_имени_Зайнуллы_Ишана.jpg|thumb| Boshqirdistonning Uchali shahridagi Zaynulla-Ishon nomidagi masjid]]&lt;br /&gt;
== Xotirasi ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* 2009-yilda Boshqirdistonning Uchali shahrida Zaynulla-Ishon nomidagi masjid ochilgan&amp;lt;ref&amp;gt;[http://www.rslt.ru/ru/news/.view/id/129/ V Uchalax otkroetsya mechet imeni Zaynulli Rasuleva]{{Oʻlikhavola|date=iyul 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{In lang|ru}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
* 2008-yilda Rossiyaning [[Ufa (shahar)|Ufa]] shahridagi koʻchaga Zanulla Rasulev nomi berilgan&amp;lt;ref&amp;gt;[http://gorsovet-ufa.ru/old/content/view/544/46/ Reshenie Soveta gorodskogo okruga gorod Ufa Respubliki Bashkortostan ot 31 iyulya 2008g. № 6/17]{{In lang|ru}}&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
== Manbalar ==&lt;br /&gt;
{{manbalar}}&lt;br /&gt;
== Havolalar ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Yunusova Aysilu. [http://window.edu.ru/window/library?p_rid=50395 Boshqirdistonda Islom] Moskva, 2007. {{In lang|ru}}&lt;br /&gt;
* [http://uic.bashedu.ru/encikl/rrrr/rasulev_z.htm &amp;#039;&amp;#039;Boshqirdiston ensiklopediyasida&amp;#039;&amp;#039; entsiklopediya yozuvi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070902162924/http://www.uic.bashedu.ru/encikl/rrrr/rasulev_z.htm |date=2007-09-02 }} {{In lang|ru}}&lt;br /&gt;
{{Tashqi havolalar}}&lt;br /&gt;
[[Turkum:20-asr musulmonlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:19-asr musulmonlari]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:1917-yilda vafot etganlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:1833-yilda tugʻilganlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Jadidlar]]&lt;br /&gt;
[[Turkum:Boshqirdlar]]&lt;/div&gt;</description>
			<pubDate>Tue, 11 Aug 2026 08:46:03 GMT</pubDate>
			<dc:creator>Programmer</dc:creator>
			<comments>https://ziyosfera.uz/ziyo/Munozara:Zaynulla_Rasulev</comments>
		</item>
</channel></rss>