ФИДЕ
Фиде (ФИДЕ; франсузча: Федератион интернатионале дес Эшеcс) — халқаро шахмат федерацияси. 1924-йил Парижда тузилган. 149 мамлакатни бирлаштиради (1995). ФИДЕга Ўзбекистон — 1992-йилдан бошлаб аъзо ҳисобланади. Шиори — "ҳаммамиз бир оиламиз" (лотинча: Генс уна сумус). Бир қанча йирик халқаро мусобақани, шу жумладан, эркаклар (1927-йилдан) ва аёллар (1957-йилдан) шахмат олимпиадалари, шахсий (1886-йилдан эркаклар ўртасида, 1927-йилдан аёллар ўртасида) жаҳон чемпионатлари ва жамоалар ўртасида, (1985-йилдан эркаклар жамоалари ўртасида, 4 йилда бир марта) биринчилик, шунингдек, сиртқи шахмат (1947-йилдан) ва тезкор шахмат (1988-йилдан), кўзи ожизлар (1966-йилдан) ва компютерлар (1974-йилдан) ўртасида жаҳон чемпионатлари, композиция тузувчилар ўртасида (1956-йилдан) танловлар уюштиради.
ФИДЕ президентлари [1]
- 1924 - 1939 : Алехандер Руэб Нидерландия
- 1939 - 1946 : Аугусто де Муро Аргентина
- 1946 - 1949 : Алехандер Руэб Нидерландия
- 1949 - 1970 : Фолке Рогард Швеция
- 1970 - 1978 : Мах Эуwе Нидерландия
- 1978 - 1982 : Фридик Олафссон Исландия
- 1982 - 1995 : Флоренcио Cампоманес Филиппин
- 1995 - 2018 : Кирсан Илюмзҳинов Россия
- 2018 - .....: Аркадй Дворкович Россия
Шахмат олимпиадалари (очиқ) [2]
Аёллар шахмат олимпиадаси [3]
Аёллар о'ртасида шахмат бо'йича жаҳон чемпионлари [4]
| Йил | Чемпион | Мамлакат |
|---|---|---|
| 1927 - 1944 | Вера Менчик | Совет Иттифоқи - Чехия | Буюк Британия |
| 1950 - 1953 | Людмила Руденко | Совет Иттифоқи |
| 1953 - 1956 | Элисавета Бйкова | Совет Иттифоқи |
| 1956 - 1958 | олга Рубцова | Совет Иттифоқи |
| 1958 - 1962 | Элисавета Бйкова | Совет Иттифоқи |
| 1962 - 1978 | Нона Гаприндашвили | Совет Иттифоқи |
| 1978 - 1991 | Маиа Чибурданидзе | Совет Иттифоқи |
| 1991 - 1996 | Хиэ Жун | Хитой |
| 1996 - 1999 | Сусан Полгар | Венгрия |
| 1999 - 2001 | Хиэ Жун | Хитой |
| 2001 - 2004 | Зҳу Чен | Хитой |
| 2004 - 2006 | Антоанета Стефанова | Болгария |
| 2006 - 2008 | Ху Юҳуа | Хитой |
| 2008 - 2010 | Алехандра Костениук | Россия |
| 2010 - 2012 | Ҳоу Йифан | Хитой |
| 2012 - 2013 | Анна Ушенина | Украина |
| 2013 - 2015 | Ҳоу Йифан | Хитой |
| 2015 - 2016 | Мария Мусйчук | Украина |
| 2016 - 2017 | Ҳоу Йифан | Хитой |
| 2017 - 2018 | Тан Зҳонгйи | Хитой |
| 2018 - ....... | Жу Wенжун | Хитой |
Манбалар
- ↑ ФИДЕ президентлари
- ↑ „Шахмат олимпиадалари“. 2025-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 4-апрел.
- ↑ „Аёллар шахмат олимпиадаси“. 2025-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 4-апрел.
- ↑ „Шахмат бо'йича аёллар чемпионлари“. 2025-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 4-апрел.