Jump to content

Аэстивация (ботаника)

From Ziyosfera
(Redirected from Aestivation (botany))
Гул куртакларида гулбарг ёки сепал аэстивациясининг айрим турларини кўрсатадиган диаграмма. А: бешлик; Б: ўралган, C: коклеат; Д: буришган; Э: клапан; Ф: очиқ.

Аэстивация ёки эстивация — бу гул қисмларининг гул куртаклари ичида унинг очилгунга қадар жойлашиши. Аэстивация баъзан префолиация деб ҳам аталади, аммо бу атамалар вернацияни ҳам англатиши мумкин: бу вегетатив куртак ичида баргларнинг жойлашишини англатади.

Аэстивацияда муҳим таксономик диагностика бўлиши мумкин; масалан, Малваcеаэ гул куртаклари валвате сепалсга эга, Фремонтодендрон ва Чирантҳодендрон аввалги турлари бундан мустасно, шу сабаб улар натижада нотўғри тартибда жойлашиб қолади.

Терминология

Аэстивацияни тавсифлаш учун ишлатиладиган атамалар баргларнинг кўринишини тавсифлаш учун ишлатиладиган атамалар билан бир хил[1].

Аэстивация синфларига қуйидагилар киради:

  • ғижимланган
  • муҳокама қилиш
  • сингдириш — бир-бирига ёпишиш
    • қийшиқ ёки бурмаланган — ҳар бир гулбарг ёки сепал бир четида ёндош гулбаргнинг ташқарисида, бошқа четида эса яна ёндош гулбаргнинг ичида жойлашган.
      • коклеат — спирал тарзда ўралган.
      • cонтортиплиcате — қийшиқ шунингдек: плиcате .
    • квинкунсиал — беш қисмдан иборат бўлиб, бу ерда иккита гулбарг ёки сепалс бошқаларнинг ташқарисида, иккитаси бошқаларнинг ичида, бешинчиси эса бир четида ташқарида, иккинчисида эса ичкарида жойлашган.
  • дубликат — ичкарига букланган.
  • очиқ — гулбарглар ёки сепалс бир-бирига ёпишмайди ёки ҳатто бир-бирига тегмайди.
  • такрорлаш — ташқарига букланган.
  • валвате — қўшни гулбаргларнинг ёки сепалснинг чеккалари бир-бирига ёпишмасдан бир-бирига тегиб туради.
  • вехиллар — нўхат каби ўсимликларда учрайдиган махсус турдаги аэстивация; бу турдаги аэстивацияда стандарт деб аталадиган катта гулбарг иккита кичик гулбаргни ўраб олади.

Манбалар

  1. ↑ Ҳиcкей, М.. Тҳе Cамбридге Иллустратед Глоссарй оф Ботаниcал Термс. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 2001.